Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը հանրային քննարկման է դրել կառավարության որոշման նախագիծ, որով առաջարկվում է փոփոխություններ և լրացումներ կատարել դպրոցների կառավարման և տնօրենների ընտրության կարգում։ Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է Իրավական ակտերի հրապարակման միասնական հարթակում ներկայացված նախագիծը։

Դպրոցների տնօրենների ընտրության կարգում փոփոխություններ․ ի՞նչ է առաջարկում կառավարությունը

Հայաստանի Հանրապետությունում պետական հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների կառավարման և տնօրենի ընտրության ընթացակարգերը կարող են շուտով ենթարկվել էական փոփոխությունների։ Խոսքը վերաբերում է ՀՀ կառավարության 2023 թվականի փետրվարի 9-ի N 181-Ն որոշմանը, որով սահմանվում է տնօրենի թափուր տեղի մրցույթի կազմակերպման կարգը։

Ներկայացված նախագիծը, որը մշակվել է ԿԳՄՍ նախարարության կողմից, նպատակ ունի հստակեցնել լիազոր մարմնի գործառույթները, կենտրոնացնել կառավարման գործընթացները և կատարելագործել մրցութային ընթացակարգերը՝ միաժամանակ ապահովելով դրանց ամբողջական թվայնացում։

Կառավարման կենտրոնացում և նոր մոտեցում

Նախագծի առանցքային փոփոխություններից մեկը «լիազոր մարմին» հասկացության վերանայումն է։ Առաջարկվում է այն փուլային կերպով վերագրել կրթության պետական կառավարման լիազորված մարմնին՝ ապահովելով միասնական մոտեցում։

Ըստ նախագծի՝ մարզպետարանների ենթակայությամբ դպրոցների դեպքում փոփոխությունն ուժի մեջ կմտնի 2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ից, իսկ Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայությամբ հաստատությունների համար՝ 2027 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ Այս քայլը նպատակ ունի բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը և նվազեցնել տարբեր մոտեցումները։

Թվայնացում և իրավական հստակեցում

Չնայած մրցութային գործընթացը փաստացի արդեն իրականացվում է էլեկտրոնային հարթակով, գործող իրավական կարգավորումները լիարժեք չեն արտացոլում այդ իրականությունը։ Արդյունքում առաջացել են որոշակի բացեր և անհամապատասխանություններ։

Նախագծով առաջարկվում է հստակեցնել թվային գործընթացների ամբողջ շղթան՝ ներառյալ փաստաթղթերի ներկայացումը, ստուգումը, փորձաքննությունը, թեկնածուների ծանուցումը և արդյունքների հրապարակումը։ Սա կբարձրացնի թափանցիկությունն ու գործընթացի կանխատեսելիությունը։

Մրցութային կարգի փոփոխություններ

Նոր կարգավորումներով վերանայվում է նաև մասնագիտական հանձնաժողովի ձևավորման կարգը։ Նախատեսվում է ապահովել տարբեր պետական մարմինների հավասարակշռված ներգրավվածություն և հանձնաժողովի կազմի հստակեցում։

Բացի այդ, ներդրվելու են վերահսկողության նոր մեխանիզմներ՝ զարգացման ծրագրերի ինքնուրույնության ստուգման, արտագրության և արհեստական բանականության կիրառման հնարավոր դեպքերի բացահայտման համար։

Վարչարարության պարզեցում

Նախագծով առաջարկվում է նաև պարզեցնել մրցութային գործընթացի փուլերը՝ հստակեցնելով ժամկետները, նվազեցնելով կրկնվող գործողությունները և բարձրացնելով գործընթացի արդյունավետությունը։ Սա հնարավորություն կտա նվազեցնել վարչարարական բեռը և ապահովել ավելի համակարգված ընթացակարգ։

Կապը ռազմավարական բարեփոխումների հետ

Նախագիծը համահունչ է կրթության մինչև 2030 թվականի զարգացման պետական ծրագրին, որը նախատեսում է հանրակրթական հաստատությունների կառավարման նոր մոդելի ներդրում և գործառույթների տարաբաժանում։

Ֆինանսական ազդեցություն չի նախատեսվում

Կառավարությունում նշում են, որ առաջարկվող փոփոխությունների ընդունումը չի նախատեսում պետական բյուջեի լրացուցիչ ծախսեր և չի առաջացնում ֆինանսական հավելյալ բեռ։

Սպասվող արդյունքները

Մասնագետների գնահատմամբ՝ փոփոխությունների իրականացումը կնպաստի հանրակրթության կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը, մրցութային գործընթացների միասնականացմանը և թափանցիկության ապահովմանը։

Ընդհանուր առմամբ, նախաձեռնությունը միտված է ստեղծել ավելի հստակ, արդար և թվայնացված համակարգ՝ ապահովելով տնօրենների ընտրության առավել օբյեկտիվ և կանխատեսելի գործընթաց։

Իրավաբան.net