Տարոն Նավասարդյանը կայուն զարգացման փորձառու մասնագետ է հանքարդյունաբերության ոլորտում, ներկայումս զբաղեցնում է Կայուն զարգացման տնօրենի տեղակալի պաշտոնը «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ-ում։  Ունի Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան և բազմամյա մասնագիտական փորձ շրջակա միջավայրի կառավարման, աշխատանքի անվտանգության և ESG ռազմավարությունների մշակման ու իրականացման ոլորտներում։

Իր կարիերայի ընթացքում զբաղեցրել է տարբեր պատասխանատու պաշտոններ, այդ թվում՝ ԱԱԱ մենեջերի, բնապահպանական նախագծերի ղեկավարի և բնապահպանական վերահսկողի պաշտոններ՝ ներգրավված լինելով խոշոր արդյունաբերական և հանքարդյունաբերական նախագծերում։

Մասնակցել է միջազգային վերապատրաստումների և ծրագրերի, այդ թվում՝ Cambridge Institute for Sustainability Leadership ծրագրին, ինչը նպաստել է ժամանակակից կայուն զարգացման գործիքների և մոտեցումների կիրառմանը։

Առանձնանում է ռազմավարական մտածողությամբ, բարձր պատասխանատվությամբ և կազմակերպության կայուն զարգացման արդյունավետ կառավարման կարողություններով։

- Պարոն Նավասարդյան, նախ ճշտենք՝ Կենսաբազմազանության ոլորտի պահպանման կամ բնապահպանության ուղղությամբ աշխատանքների կարևորությունը «ԶՊՄԿ» ՓԲ ընկերության առաջնահերթությունների շարքում

- «ԶՊՄԿ» ՓԲ ընկերության համար կենսաբազմազանության պահպանումը և ընդհանրապես բնապահպանական պատասխանատու կառավարումը հանդիսանում են կայուն զարգացման քաղաքականության առանցքային ուղղություններից մեկը։ Մեզ համար սա միայն օրենսդրական պահանջների կատարման հարց չէ, այլ նաև երկարաժամկետ պատասխանատու բիզնես վարելու սկզբունքային մոտեցում։

Հաշվի առնելով, որ ընկերությունը գործում է էկոլոգիական տեսանկյունից զգայուն տարածաշրջանում, մենք կարևորում ենք արտադրական գործունեության և բնական միջավայրի պահպանության միջև հավասարակշռության ապահովումը։

Այդ պատճառով հատկապես վերջին տարիներին բնապահպանական և կենսաբազմազանության հարցերը ներառվել են ընկերության կառավարման, գնահատման և հաշվետվողականության համակարգերում։

- Ի՞նչ կոնկրետ խնդիրներ է դրել իր առջև «ԶՊՄԿ» ՓԲ ընկերությունը և ի՞նչ արդյունքներ է գրանցել 2021 թվականից ի վեր:

- 2021-2022 թվականներից ի վեր ընկերությունն իր առջև դրել է մի շարք կարևոր խնդիրներ՝

• համակարգել բնապահպանական կառավարումը միջազգային լավագույն փորձին համապատասխան,
• բարելավել մոնիթորինգի և տվյալների հավաքման մեխանիզմները,
• իրականացնել կենսաբազմազանության և էկոհամակարգերի ավելի խորքային ուսումնասիրություններ,
• բարձրացնել հաշվետվողականությունը հանրության և շահագրգիռ կողմերի առջև և այլն:

Այս ուղղություններով վերջին տարիներին գրանցվել են մի շարք արդյունքներ։ Ընկերությունն արդեն մի քանի տարի հրապարակում է կայուն զարգացման տարեկան զեկույցներ, նախորդ տարի իրականացրել է կենսաբազմազանության ուսումնասիրություն միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան, իսկ ներկայումս առաջին անգամ պատրաստում է նաև TNFD հաշվետվություն, ինչը կարևոր քայլ է կենսաբազմազանության հետ կապված ռիսկերի և ազդեցությունների բացահայտման, գնահատման ու կառավարման ուղղությամբ։

- Կենսաբազմազանության կամ բնապահպանության ոլորտում կատարվող աշխատանքները չափելու կամ գնահատելու համակարգը (և ոչ միայն կոմբինատում):

- Կենսաբազմազանության և բնապահպանական աշխատանքի արդյունավետությունը հնարավոր է գնահատել միայն այն դեպքում, երբ առկա են հստակ ցուցանիշներ, համադրելի տվյալներ և ժամանակային կտրվածքով վերլուծություն։ Մեր ընկերությունում այս ուղղությամբ կիրառվում է մի քանի շերտից բաղկացած մոտեցում՝

• դաշտային ուսումնասիրություններ և բազային գնահատումներ,
• պարբերական մոնիթորինգ,
• լաբորատոր և գործիքային վերահսկողություն,
• միջազգային խորհրդատուների ներգրավմամբ գնահատումներ,
• կայուն զարգացման հաշվետվությունների միջոցով բացահայտում և հանրայնացում։

Ընդհանուր առմամբ՝ ոլորտի գնահատման համակարգը Հայաստանում դեռ զարգացման փուլում է, սակայն մասնավոր հատվածում արդեն ձևավորվում է մի մոտեցում, որի հիմքում ոչ միայն ազդեցությունների արձանագրումն է, այլև դրանց կանխարգելումը, մեղմացումը և վերականգնողական միջոցառումների արդյունավետության չափումը։

- Ոլորտի կառավարման ի՞նչ համակարգ է ներդրված «Զանգեզուրի ՊՄԿ» ՓԲԸ-ում:

- Ընկերությունում ներդրված է բազմաբաղադրիչ կառավարման համակարգ, որի շրջանակում բնապահպանական և կենսաբազմազանության հարցերը դիտարկվում են ոչ թե մեկուսացված, այլ ընդհանուր կայուն զարգացման և ռիսկերի կառավարման տրամաբանության մեջ։

Այս համակարգը ներառում է՝

• բնապահպանական կառավարման ներքին ընթացակարգեր,
• մոնիթորինգի և հաշվետվության մեխանիզմներ,
• արտադրական և բնապահպանական ստորաբաժանումների փոխգործակցություն,
• արտաքին մասնագիտական կազմակերպությունների ներգրավում,
• ղեկավարության մակարդակով վերահսկողություն և որոշումների ընդունում։

Վերջին շրջանում նաև առավել համակարգված կերպով ինտեգրվում են բնության հետ կապված ռիսկերի բացահայտման և կառավարման մոտեցումները, այդ թվում՝ TNFD շրջանակի միջոցով։

Հ․Գ․

Հարցազրույցի ամբողջական տարբերակը՝ «Սյունյաց երկիր» թերթի՝ «Սյունիքի հարուստ կենսաբազմազանությունը՝ հոգածության ներքո» խորագրով հրատարակվելիք հատուկ համարում։