Մուրադ Հասրաթյանը ստանձնել էր հայկական ժառանգության պահապանի դերը. խոնարհում ու աղոթք նրա հիշատակին. Միքայել Մինասյան

17.01.2026 18:46
556

Այսօր մեր մեծ ընտանիքը ունեցավ ծանր կորուստ։ Մահացել է Մուրադ Հասրաթյանը։ Նա իր հոր` Մորուս Հասրաթյանի, իր մոր` Սիրանույշ Մարտիրոսյան-Հասրաթյանի և իր մեծ ընտանիքի շատ անդամների պես հավատում էր պատմությանը, դրանում հայերի նշանակալից դերին և ստանձնել էր հայկական ժառանգության պահապանի դերը։

Նա ինքնամոռաց և անշահախնդիր պրոֆեսիոնալիզմով պաշտպանում և վավերագրում էր այն ամենն, ինչ հայկական է՝ միջնադարյան հայկական քրիստոնեական ճարտարապետությունից մինչև Օսմանյան կայսրություն, Խորհրդային Հայաստան ու հայկական գաղթօջախներ։

Ինչպես իր հայրը, Մուրադը կապված էր Սյունիքի հետ։ Նրա դոկտորական աշխատությունը վերաբերում էր 17-18-րդ դարերի Սյունիքի ճարտարապետական համալիրներին։

Նա գիտնական լինելուց բացի, գործի մարդ էր։ Մուրադը չափագրել է 150 հուշարձան։ 29 տարեկանում առաջին անգամ այցելել է Արցախ՝ դառնալով ոչ միայն Հայաստանի ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտից Արցախ այցելած, այլև պատմական Հայաստանի այդ նահանգի ճարտարապետությունն ուսումնասիրած և փաստավավերագրած առաջին հայ գիտնականը։ Առաջին անգամ նա է չափագրել Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի հայկական միջնադարյան ճարտարապետության արժեքավոր հուշարձանախմբեր՝ Ամարասի վանքը, Դադիվանքը, Խաթրավանքը, Գանձասարի վանքը, Գտչավանքը, բազմաթիվ եկեղեցիներ, այդ թվում՝ Շուշիի նշանավոր Ղազանչեցոց տաճարը։

Իր ամբողջ գիտակցական կյանքում Մուրադը ստեղծել է հայկական ինքնության անձնագրեր ամբողջ աշխարհում՝ Արցախից մինչև Թբիլիսի, Նախիջևանից մինչև Բեյրութ։ Իսկ 37 տարեկանում հեղինակած աշխատությամբ վավերագրել է Խորհրդային Հայաստանի ամբողջ ճարտարապետական ժառանգությունը։

Մուրադը չի սահմանափակվել միայն հայերենով ու ռուսերենով։ Նրա հոդվածները և հետազոտությունները լույս են տեսել ավելի քան 20 լեզուներով։

Նա ստեղծել է «իրավական ամրոց», որն այսօր դժվար է մոռանալ, և անհնար արհամարհել։ Նա հայ ժողովրդին տվել է այն «սեփականության վկայականը», որը ամենամեծ ցանկության դեպքում, այլևս հնարավոր չէ խեղաթյուրել։ Խլել կարող են, հանձնել՝ նույնպես, բայց գողանալ՝ ոչ։ Մուրադի շնորհիվ այն ամենն ինչ հայկական է, մերն է:

Իր կատարած ահռելի աշխատանքով հանդերձ, նա խորապես համեստ էր։ Առանց ինքնագոհության։ Առանց ինքնագովազդի։ Իր արածը համարում էր ծառայություն հայ ժողովրդին։ Կամ ավելի ճիշտ՝ պարտականություն։ Եվ այդ աշխատանքով ոչ հպարտանում էր, ոչ էլ իր թմբկահարում։ Համարում էր՝ արել է այն, ինչ պարտավոր էր։

Խոնարհում ու աղոթք նրա հիշատակին։

Այս մասին գրել է Վատիկանում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը։

«Հանրապետություն» կուսակցությունը հաստատել է նախընտրական ցուցակը

21.04.2026 12:29

Հայ Ազգային Կոնգրեսի կոչը

21.04.2026 12:24

Հայ Ազգային Կոնգրեսը հրապարակել է նախընտրական ցուցակը

21.04.2026 12:19

Նախարար Համբարձում Մաթևոսյանը կմասնակցի G7-ի շրջակա միջավայրի նախարարների հանդիպմանը

21.04.2026 11:41

Հույս պետք է դնենք այն մարդու վրա, ում անցած ճանապարհը բոլորին հայտնի է, փոփոխություն բերողը հայկական ամենամեծ կառույցի փորձ ունեցող մարդը կարող է լինել. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)

21.04.2026 11:05

«Ոչ ոք խաղ չի խաղում», ԱՄՆ պատվիրակությունն արդեն մեկնել է Իսլամաբադ. Թրամփ

21.04.2026 11:03

Իրանի գերագույն առաջնորդը համաձայնություն է տվել ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններին. Axios

21.04.2026 10:48

Ռուսական զորքերը մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում վերահսկողության տակ են վերցրել 34 բնակավայր և շուրջ 700 քառակուսի կիլոմետր տարածք ՌՀԳ գոտում. Գերասիմով

21.04.2026 10:44

Ձեր ղեկավարած հաստատությունն ի՞նչ միջոցներ է ձեռնարկել հայ գերիների իրավունքները պաշտպանելու համար․ Ռուբեն Վարդանյանը դիմել է Անահիտ Մանասյանին

21.04.2026 10:39

Մեր նպատակն է ձևավորել սերունդ, որն այլևս չի ապրի մշտական տագնապի մեջ․ «Միասնության թևերի» պատգամավորի թեկնածու Աստղիկ Մատինյան

20.04.2026 23:35

Սամվել Կարապետյանին մեկուսացնելով և վարչական ռեսուրսը չարաշահելով՝ իշխանությունը փորձում է կանխել անխուսափելի փոփոխությունը. Ռոբերտ Ամստերդամ

20.04.2026 21:17

Մեր առաջարկը պարզապես տնտեսական ծրագիր չէ. պետության վերակառուցման նախագիծ է. Դավիթ Անանյան

20.04.2026 21:08