Մուրադ Հասրաթյանը ստանձնել էր հայկական ժառանգության պահապանի դերը. խոնարհում ու աղոթք նրա հիշատակին. Միքայել Մինասյան

17.01.2026 18:46
490

Այսօր մեր մեծ ընտանիքը ունեցավ ծանր կորուստ։ Մահացել է Մուրադ Հասրաթյանը։ Նա իր հոր` Մորուս Հասրաթյանի, իր մոր` Սիրանույշ Մարտիրոսյան-Հասրաթյանի և իր մեծ ընտանիքի շատ անդամների պես հավատում էր պատմությանը, դրանում հայերի նշանակալից դերին և ստանձնել էր հայկական ժառանգության պահապանի դերը։

Նա ինքնամոռաց և անշահախնդիր պրոֆեսիոնալիզմով պաշտպանում և վավերագրում էր այն ամենն, ինչ հայկական է՝ միջնադարյան հայկական քրիստոնեական ճարտարապետությունից մինչև Օսմանյան կայսրություն, Խորհրդային Հայաստան ու հայկական գաղթօջախներ։

Ինչպես իր հայրը, Մուրադը կապված էր Սյունիքի հետ։ Նրա դոկտորական աշխատությունը վերաբերում էր 17-18-րդ դարերի Սյունիքի ճարտարապետական համալիրներին։

Նա գիտնական լինելուց բացի, գործի մարդ էր։ Մուրադը չափագրել է 150 հուշարձան։ 29 տարեկանում առաջին անգամ այցելել է Արցախ՝ դառնալով ոչ միայն Հայաստանի ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտից Արցախ այցելած, այլև պատմական Հայաստանի այդ նահանգի ճարտարապետությունն ուսումնասիրած և փաստավավերագրած առաջին հայ գիտնականը։ Առաջին անգամ նա է չափագրել Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի հայկական միջնադարյան ճարտարապետության արժեքավոր հուշարձանախմբեր՝ Ամարասի վանքը, Դադիվանքը, Խաթրավանքը, Գանձասարի վանքը, Գտչավանքը, բազմաթիվ եկեղեցիներ, այդ թվում՝ Շուշիի նշանավոր Ղազանչեցոց տաճարը։

Իր ամբողջ գիտակցական կյանքում Մուրադը ստեղծել է հայկական ինքնության անձնագրեր ամբողջ աշխարհում՝ Արցախից մինչև Թբիլիսի, Նախիջևանից մինչև Բեյրութ։ Իսկ 37 տարեկանում հեղինակած աշխատությամբ վավերագրել է Խորհրդային Հայաստանի ամբողջ ճարտարապետական ժառանգությունը։

Մուրադը չի սահմանափակվել միայն հայերենով ու ռուսերենով։ Նրա հոդվածները և հետազոտությունները լույս են տեսել ավելի քան 20 լեզուներով։

Նա ստեղծել է «իրավական ամրոց», որն այսօր դժվար է մոռանալ, և անհնար արհամարհել։ Նա հայ ժողովրդին տվել է այն «սեփականության վկայականը», որը ամենամեծ ցանկության դեպքում, այլևս հնարավոր չէ խեղաթյուրել։ Խլել կարող են, հանձնել՝ նույնպես, բայց գողանալ՝ ոչ։ Մուրադի շնորհիվ այն ամենն ինչ հայկական է, մերն է:

Իր կատարած ահռելի աշխատանքով հանդերձ, նա խորապես համեստ էր։ Առանց ինքնագոհության։ Առանց ինքնագովազդի։ Իր արածը համարում էր ծառայություն հայ ժողովրդին։ Կամ ավելի ճիշտ՝ պարտականություն։ Եվ այդ աշխատանքով ոչ հպարտանում էր, ոչ էլ իր թմբկահարում։ Համարում էր՝ արել է այն, ինչ պարտավոր էր։

Խոնարհում ու աղոթք նրա հիշատակին։

Այս մասին գրել է Վատիկանում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը։

Մի՛ վախեցեք մաhից, պատրա՛ստ եղեք դրան և որևէ ձևով մի՛ արագացրեք այն և անվա՛խ քայլեք ձեր ճանապարհով՝ մնացած ամեն ինչը թողնելով Աստծուն․ Ռուբեն Վարդանյան

21.02.2026 12:50

Մեր երկրում հազարավոր մարդիկ կանգնած են դեղորայքի գների խնդրի առաջ․ Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)

21.02.2026 12:04

Առուշ Առուշանյանը հյուրընկալել է Հայաստանի Հանրապետությունում Ֆրանսիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Օլիվիե Դեկոտինյիին

21.02.2026 11:08

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է ՀՅԴ պատվիրակությանը

20.02.2026 22:27

Հայաստանում ստեղծվելու է սիլիկոնային ավան, ապահովվելու է բարենպաստ միջավայր․ Նարեկ Կարապետյան

20.02.2026 21:14

Ամեն ջանք գործադրելու ենք մեր ժողովրդի՝ Արցախ վերադառնալու և ինքնորոշման անքակտելի իրավունքները լիարժեքորեն իրացնելու համար. Արցախի ԱԺ

20.02.2026 19:15

Ընտրակաշառքը պոզով-պոչո՞վ է լինում. Ալիկ Ալեքսանյանը` ՔՊ-ական մարզպետի՝ ժողովրդի հաշվին արած «բարեգործության» մասին

20.02.2026 17:09

«Սյունիք» ֆուտբոլային ակումբը հուշագիր-համաձայնագիր կնքեց մարզի խոշոր ձեռնարկություններից մեկի՝ «Աժդանակ» ՍՊԸ-ի հետ

20.02.2026 17:00

Ալիևը՝ հայ լրագրողին․ Երբ Բայդենը վերադառնա` կվերագործարկի ձեր «Խաղաղության խաչմերուկը»

20.02.2026 15:57

Մակրոնը մայիսի 4-ին երկօրյա այցով կլինի Հայաստանում

20.02.2026 15:46

Սերգեյ Գորոդեցկի․ «Հայաստանի սիրտը, Արարատյան դաշտավայրը հնարավոր չէ պաշտպանել՝ առանց Արցախին տիրելու»

20.02.2026 15:37

Այսօր արցախյան շարժման 38–ամյակն է

20.02.2026 15:33