Քրդական խմբերի հնարավոր առաջխաղացումը Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ կարող է վտանգել «Թրամփի երթուղու» իրականացումը․ Jamestown

16.04.2026 10:52
408

Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Վաշինգտոնը և Թել Ավիվը Իրանի հետ հակամարտության առաջին մեկ-երկու շաբաթվա ընթացքում քննարկել են Իրանի և Իրաքի սահմանի երկայնքով գտնվող իրան-քրդական զինյալ խմբավորումներին քաղաքական և լոգիստիկ աջակցություն ցուցաբերելու հնարավորությունը։ Ծրագիրը չեղարկվել է մարտի վերջին՝ տարածաշրջանային դիվանագիտական ճնշման, Թեհրանի կողմից Իրանի և Իրաքի քրդական շրջանների վրա ռազմական հարվածների, Իրանի հետախուզական գործողությունների, Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի կողմից անհամապատասխան աջակցության և լրատվամիջոցներում տեղեկատվության արտահոսքի պատճառով․ գրել է Jamestown-ը:

Ինչպես նշվել է, քրդական աշխարհազորայինների հնարավոր ներգրավվածությունն Իրանի հակամարտությանը կարող է հակամարտության մեջ ներքաշել ավելի շատ տարածաշրջանային պետությունների, մասնավորապես՝ Թուրքիային, որը հստակորեն դեմ է արտահայտվել Իրանում քրդերի ցանկացած զինված դերակատարման։ Իրանական հակամարտության սկզբից Թուրքիան ազդանշան է տվել, որ կքննարկի Հյուսիսային Իրաքի Քուրդիստանի տարածաշրջանում ռազմական միջամտության հնարավորությունը, եթե քրդերի գլխավորությամբ ապստամբություն տեղի ունենա։ Անկարան զինված քրդերի մասնակցության հարցը մշտապես դիտարկել է որպես կարմիր գիծ և բարձր մակարդակի բանակցություններ է վարել Իրաքի Քրդստանի տարածաշրջանային կառավարության բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ՝ կոչ անելով նրանց չմիջամտել Իրանի գործերին:

Ադրբեջանցիները ևս մտահոգություն են հայտնել Իրանի հակամարտությանը քրդերի ներգրավվածության հեռանկարի վերաբերյալ՝ Ադրբեջանի քրդական փոքրամասնության և Իրանում էթնիկ ադրբեջանցիների մեծ թվի պատճառով: Քրդերի ներգրավվածությունը հակամարտությանը կարող է սրել միջէթնիկ լարվածությունն Իրանում, այդ թվում՝ էթնիկ ադրբեջանցիների շրջանում, ովքեր կազմում են Իրանի բնակչության առնվազն 16 տոկոսը։ Եթե քրդական խմբերը պահանջեն Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան նահանգը, որը գտնվում է Թուրքիայի սահմանի երկայնքով, Իրանի էթնիկ ադրբեջանական փոքրամասնությունը կարող է աշխարհագրորեն անջատվել Թուրքիայից և Ադրբեջանից։

Բաքվի տեսանկյունից՝ քրդական ռազմական խմբերի հնարավոր առաջխաղացումը Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ կարող է խաթարել տարածքի հարաբերական կայունությունը, խզել կապերն այնտեղի էթնիկ ադրբեջանական փոքրամասնության հետ և մեծացնել անվտանգության ռիսկերը: Քրդերի ներգրավվածությունը կարող է վտանգել «Թրամփի երթուղու» (TRIPP) իրականացումը, որը նախատեսվում է կապել Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի հետ՝ ընդլայնելով, Թուրքիայի հետ սահմանը՝ Հայաստանի Սյունիք նահանգի միջով, որը հարակից է Իրանի նույն այն մասերին, որոնց վարչական պահանջներ են ներկայացնում քրդական կուսակցությունները։ Այս հարցի վերաբերյալ՝ Անկարան և Բաքուն համակարգում են իրենց դիվանագիտական և ռազմական գործողությունները։
 

Հարցազրույց «Ցեղակրոն» կուսակցության նախագահ, հասարակական-քաղաքական գործիչ Շանթ Հարությունյանի հետ

04.06.2026 10:44

Կասեցնե՜նք դպրոցների փակման գործընթացը. Արամ Մանուկյան

03.06.2026 23:12

Թոշակները կրկնապատկվելու են, ձեր ապահովված կյանքը իմ պարտականությունն է. Ռոբերտ Քոչարյան

03.06.2026 23:02

Ծանր վիճակ է, ինքնություն ենք կորցնում. Սամվել Կարապետյան

03.06.2026 22:41

Ճակատագրական ընտրության առաջ ենք՝ կա՛մ պաշտպանում ենք մեր ինքնությունը, կա՛մ կորցնում ենք. Արամ Վարդևանյան

03.06.2026 22:14

Հայաստանի քաղաքացիները պետք է փրկեն իրենց երկիրը ընտրություններում. Զախարովա

03.06.2026 22:05

Ադրբեջանի ամենահզոր զենքը Նիկոլ Փաշինյանն է. Աննա Գրիգորյան

03.06.2026 21:41

Փաշինյանի հետ միջադեպի մեջ հայտնված կինը կոչ է անում գնալ ընտրության, չվախենալ կարծիք հայտնելուց

03.06.2026 21:25

Նարեկ Կարապետյանը հրապարակում պատռեց «Արևմտյան Ադրբեջանի» կոնցեպտի փաստաթուղթը

03.06.2026 21:01

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց արցախահայության ներկայացուցիչներին

03.06.2026 20:35

«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության հանրահավաքը Հանրապետության հրապարակում՝ ուղիղ

03.06.2026 19:58

Չկա՛ Նիկոլ՝ չկա՛ պրոբլեմ, չկա՛ պատերազմ, չկա՛ ճգնաժամ. ազատվենք «Ալիևի մարզպետից». Քոչարյան

03.06.2026 19:33