Արցախյան 44-օրյա պատերազմից հետո Նիկոլ Փաշինյանը բազմիցս հայտարարել է, որ Արցախի հիմնախնդրի կարգավորման հիմքում պետք է լինի անջատում՝ հանուն փրկության բանաձևը։ Այս սկզբունքն իրենց գրեթե բոլոր հայտարարություններում առաջ են մղում իշխանության ներկայացուցիչները՝ նշելով, որ Արցախի հարցը պետք է լուծվի բանակցություններով և այդ սկզբունքի հիմքի վրա։

Ի դեպ, Նիկոլ Փաշինյանի այս հայտարարությանն անդրադարձել էր նաև առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը՝ նշելով, որ այդ արտահայտությունը Նիկոլ Փաշինյանն իրենից է վերցրել։

168.am–ի հետ զրույցում Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաբայանն անդրադառնալով անջատում՝ հանուն փրկության բանաձևին, նկատեց՝ 1988 թվականից ի վեր հայկական կողմի մոտեցումները միայն մեկ անգամ են փոփոխության ենթարկվել, երբ սկզբում միացում էր Հայաստանի հետ, հետո՝ տեսնելով, որ աշխարհաքաղաքականությունը, միջազգային իրավունքն այդ ճանապարհն ավելի է դժվարացնում, որդեգրվել է մեկ այլ ռազմավարություն։

«Որդեգրվել է Արցախի Հանրապետության անկախության մոտեցումը։ Այս երկու մոդելն էլ ունեն մեկ ընդհանրություն, և այդ ընդհանրությունը մնացել է անփոփոխ, կարելի է ասել՝ 1921 թվականից ի վեր, երբ Արցախը մասնատվեց և բռնակցվեց  Ադրբեջանին՝ որպես ինքնավար մարզ։ Այդ ընդհանուր գաղափարը մեկն է՝ մենք չենք լինելու Ադրբեջանի կազմում, ցանկացած փորձ՝ դա իրականացնելու, բերելու է պարզապես Արցախի կործանման։ Եթե նման բան լինի, ժողովուրդը դուրս կգա Արցախից, չի մնա, հազար ու մի խնդիր կա, երկար ժամանակ է անցել, և դա անհնարին է, մենք Ադրբեջանի կազմում չենք լինելու երբեք»,- ասաց Դավիթ Բաբայանը։

Թե ինչպե՞ս այդ մոտեցումը կկոչեն՝ անջատում՝ հանուն փրկությա՞ն, թե՞ այլ բան, ըստ Արցախի արտգործնախարարի, արդեն տեխնիկական խնդիր է։

«Կրկնում եմ՝ բանաձևը զուտ տեխնիկական խնդիր է, մենք չենք լինելու Ադրբեջանի կազմում, բոլորը սա պետք է լավ պատկերացնեն։ Նման ցանկացած փորձ՝ նորից Ադրբեջանի կազմում Արցախին ռեանիմացիայի ենթարկելը, դատապարտված է ձախողման և բերելու է Արցախի ոչնչացման, սա բոլորի համար պետք է պարզ լինի։ Մեր մոտեցումը չի փոխվել, մենք ինքնորոշվել ենք, մեզ համար ինքնորոշման իրավունքի փաստը պետք է ճանաչվի, մենք չենք լինելու Ադրբեջանի կազմում՝ Արցախի մոտեցումը սա է»,- հավելեց նա։

Հարցին՝ Հայաստանի կողմից անջատում՝ հանուն փրկության բանաձևը կարո՞ղ է փոխարինվել ճանաչում՝ հանուն փրկության բանաձևով, Դավիթ Բաբայանը պատասխանեց.

«Արցախին մանրևելու հնարավորություն պետք է թողնենք, երբ ասում ենք, որ առհասարակ Ադրբեջանի կազմում չենք լինելու, սա մանրևելու ավելի մեծ դաշտ է։ Թե ինչպես դա կլինի՝ անկախության ճանաչմա՞մբ, Հայաստանի հետ վերամիավորմա՞մբ, թե՞ այլ տարբերակով, ժամանակը ցույց կտա։ Սակայն մեկ բան պարզ ու հստակ է՝ Արցախն այլևս Ադրբեջանի հետ չենք տեսնում մեկ պետության կազմում, որևէ ձևով չենք տեսնում»։