ՀԱՄԼԵՏ ՄԿՐՏՉՅԱՆ. «Չխեղաթյուրենք Գորիսում պաշտպանության խորհրդի ստեղծման պատմությունը»

06.09.2013 13:15
3913

Օրերս հրապարակվել է Գորիսում հունիսի 1-ին տեղի ունեցած միջադեպի ժամանակ զոհված Ավետիք Բուդաղյանի եւ հրազենային վնասվածք ստացած Արտակ Բուդաղյանի հոր` Էմիլ Բուդաղյանի բաց նամակը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին: Նամակի մի միտք, սակայն, ոչ միանշանակ է ընդունվել Գորիսում: Ահա Էմիլ Բուդաղյանի արտահայտած այդ միտքը. ՀՀ նախագահին դիմելով նա ասում է. «Իմ մասին Դուք` լինելով սյունեցի եւ պատերազմի մասնակից, հավանաբար, նույնպես գիտեք` պատերազմական տարիներին ես հանդիսացել եմ պաշտպանական խորհրդի անդամ, որն անձամբ եմ ստեղծել»:

«Սյունյաց երկրի» խմբագրությունում այդ առիթով ստացված բազմաթիվ արձագանքներից ամենաուշագրավը Համլետ Մկրտչյանի խոսքն է` օգոստոսի 29-ին հեռախոսով հաղորդած, որը ներկայացնում ենք ստորեւ: Ահա. «Նախ չէի ցանկանա, որ հունիսի 1-ի ողբերգության նախաքննությանը զուգահեռ ներկայացվեին Արցախյան ազատամարտի ժամանակ Գորիսում տեղի ունեցած իրադարձությունները, մանավանդ որ դրանք բոլորովին կապ չունեն միմյանց հետ, մանավանդ որ որոշ մարդիկ 20-25 տարվա վաղեմության իրադարձությունները ներկայացնում են աղավաղված ձեւով: Ինչ վերաբերում է 1989թ. աշնանը Գորիսում պաշտպանության խորհրդի ստեղծմանը, ապա դրա հետ Էմիլ Բուդաղյանը որեւէ առնչություն չի ունեցել: Նրա հայտարարությունը, թե ինքն է ստեղծել պաշտպանության խորհուրդը, ամբողջապես հերքում եմ: Ինքը նման բան ասելու իրավունք չունի, ո՞վ է եղել ինքը, որ այդ ժամանակ Գորիսում պաշտպանության խորհուրդ ստեղծեր:

Պաշտպանության խորհրդի հիմնադիրը եւ նախագահն ինքս եմ եղել, այդ մասին ամբողջ Գորիսը գիտի, այդ մասին գիտեն ինքնապաշտպանական բոլոր ջոկատների հրամանատարները, այդ մասին գիտեն Շարժման առաջնորդները: Ընդհանրապես անհամեստություն եմ համարել այդ մասին խոսելը, հիմա էլ խոսում եմ հարկադրաբար, քանի որ ինքնապաշտպանության կազմակերպիչներիս առջեւ կեղծվում է ոչ վաղ անցյալի պատմությունը, Արցախյան շարժման մաքրամաքուր պատմությունը:

Գորիսի պաշտպանության խորհրդի ստեղծման գործում ինձ շատ են օգնել Համլետ Ծատրյանը, Մելս Մելքումյանը, ուրիշներ, թեեւ նրանք այդպես էլ չմտան խորհրդի կազմի մեջ, որովհետեւ խորհուրդը միանգամայն այլ սկզբունքով կազմավորվեց, ինչը ձեւակերպված էր կանոնադրությամբ:

1989թ. աշնանն անհրաժեշտություն էր առաջացել Գորիսում ստեղծել մի մարմին, որը կհանդիսանար քաղաքում եւ գյուղերի մեծ մասում ստեղծված ու ստեղծվող ինքնապաշտպանական ջոկատների գործունեության համակարգողը: Նման խորհուրդ ստեղծելը ժամանակի պահանջն էր: Այդ մարմինը դարձավ Գորիսի պաշտպանության խորհուրդը, որը սկզբնական շրջանում համակարգում էր նաեւ Սյունիքի մյուս շրջանների ջոկատների գործունեությունը: 15 հոգուց բաղկացած խորհրդի անդամներ էին նրանք, ովքեր առաջադրվել էին գյուղերի եւ քաղաքի թաղամասերի ինքնապաշտպանական ջոկատների կողմից: Միայն Քոլատակի ջոկատին իրավունք վերապահվեց խորհրդի երեք անդամ առաջադրել, քանի որ այդ ջոկատն այն ժամանակ ամենահզորն ու մարդաշատն էր: Էմիլ Բուդաղյանին էլ առաջադրեցին Խնձորեսկի կամավորականները` նկատի ունենալով, որ նա շրջանի շինվարչության պետերից մեկն է եւ, ի թիվս մի քանի տնտեսական ղեկավարների, կարող է ինչ-որ չափով նյութական, տեխնիկական աջակցություն ցույց տալ խորհրդին: Այդպես է եղել… Եվ երբեք որեւէ խոսք չի գնացել նրան խորհրդի նախագահ ընտրելու կամ նշանակելու մասին: Հիմա էլ տեղին չէ սեփական անձին չեղած բաներ վերագրելն ու մյուս տղաների արածը ստվերում թողնելը: Եկեք չաղավաղենք Արցախյան ազատամարտում գորիսեցիների մասնակցության պատմությունը: Չաղավաղենք Գորիսի պաշտպանության ստեղծման պատմությունը: Եկեք 20-25 տարվա հեռավորությունից անձնական նկատառումներով դատողություններ չանենք այդ օրերի մասին»:

Լուրջ վտանգ է. Արցախի դեպքում էլ էիք ասում՝ այդպիսի հարց չկա, ընդդիմությունը շահարկում է. Օսկանյանը՝ ադրբեջանցիների հնարավոր վերադարձի մասին

24.06.2026 16:35

Ընտրությունների ընթացքում շուրջ 80.000 անձնագրեր չեն նույնականացվել համապատասխան սարքերով. Շիրազ Մանուկյան

24.06.2026 16:16

Ադրբեջանը նոր նախապայման է դնում ՀՀ իշխանությունների առաջ, և դա, այսպես կոչված, «վերադարձի իրավունքի» հարցն է. «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ

24.06.2026 16:16

Հայաստանի ղեկավարությունը պետք է ճանաչի «արևմտյան ադրբեջանցիների իրենց հայրենի տներ վերադառնալու» իրավունքը. Ալեքբերլի

24.06.2026 16:11

Խաղաղություն չի լինի, քանի դեռ հայ գերիները ազատ չեն արձակվել․ ԱՄՆ կոնգրեսական

24.06.2026 15:21

Ավետիք Չալաբյանին կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել դատարան

24.06.2026 15:09

Սեդա Սաֆարյանը կմասնակցի ընտրությունների արդյունքների վիճարկման քննությանը

24.06.2026 14:59

Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունները կզարգանան. Պեսկով

24.06.2026 14:54

Հայաստանը փորձում է էլեկտրաէներգիան, ինժեներական տաղանդն ու հաշվողական ենթակառուցվածքները վերածել արտահանման նոր արտադրանքի. Forbes-ի հոդվածը

24.06.2026 11:21

Բաքվում պահվող հայ գերիների բանտարկության 1000-րդ օրվա առթիվ ԱՄՆ Կոնգրեսում տեղի կունենա մամուլի ասուլիս

24.06.2026 11:00

Տեղադրվել են ստորագրված ցուցակները. ստուգեք ձեր հասցեները. Գոհար Մելոյան

23.06.2026 22:35

Կապան համայնքի ղեկավարի կիրակնօրյա այցերը՝ Ճակատեն, Շիկահող, Սրաշեն և Ծավ գյուղեր

23.06.2026 19:43