ՀԱՄԼԵՏ ՄԿՐՏՉՅԱՆ. «Չխեղաթյուրենք Գորիսում պաշտպանության խորհրդի ստեղծման պատմությունը»

06.09.2013 13:15
4014

Օրերս հրապարակվել է Գորիսում հունիսի 1-ին տեղի ունեցած միջադեպի ժամանակ զոհված Ավետիք Բուդաղյանի եւ հրազենային վնասվածք ստացած Արտակ Բուդաղյանի հոր` Էմիլ Բուդաղյանի բաց նամակը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին: Նամակի մի միտք, սակայն, ոչ միանշանակ է ընդունվել Գորիսում: Ահա Էմիլ Բուդաղյանի արտահայտած այդ միտքը. ՀՀ նախագահին դիմելով նա ասում է. «Իմ մասին Դուք` լինելով սյունեցի եւ պատերազմի մասնակից, հավանաբար, նույնպես գիտեք` պատերազմական տարիներին ես հանդիսացել եմ պաշտպանական խորհրդի անդամ, որն անձամբ եմ ստեղծել»:

«Սյունյաց երկրի» խմբագրությունում այդ առիթով ստացված բազմաթիվ արձագանքներից ամենաուշագրավը Համլետ Մկրտչյանի խոսքն է` օգոստոսի 29-ին հեռախոսով հաղորդած, որը ներկայացնում ենք ստորեւ: Ահա. «Նախ չէի ցանկանա, որ հունիսի 1-ի ողբերգության նախաքննությանը զուգահեռ ներկայացվեին Արցախյան ազատամարտի ժամանակ Գորիսում տեղի ունեցած իրադարձությունները, մանավանդ որ դրանք բոլորովին կապ չունեն միմյանց հետ, մանավանդ որ որոշ մարդիկ 20-25 տարվա վաղեմության իրադարձությունները ներկայացնում են աղավաղված ձեւով: Ինչ վերաբերում է 1989թ. աշնանը Գորիսում պաշտպանության խորհրդի ստեղծմանը, ապա դրա հետ Էմիլ Բուդաղյանը որեւէ առնչություն չի ունեցել: Նրա հայտարարությունը, թե ինքն է ստեղծել պաշտպանության խորհուրդը, ամբողջապես հերքում եմ: Ինքը նման բան ասելու իրավունք չունի, ո՞վ է եղել ինքը, որ այդ ժամանակ Գորիսում պաշտպանության խորհուրդ ստեղծեր:

Պաշտպանության խորհրդի հիմնադիրը եւ նախագահն ինքս եմ եղել, այդ մասին ամբողջ Գորիսը գիտի, այդ մասին գիտեն ինքնապաշտպանական բոլոր ջոկատների հրամանատարները, այդ մասին գիտեն Շարժման առաջնորդները: Ընդհանրապես անհամեստություն եմ համարել այդ մասին խոսելը, հիմա էլ խոսում եմ հարկադրաբար, քանի որ ինքնապաշտպանության կազմակերպիչներիս առջեւ կեղծվում է ոչ վաղ անցյալի պատմությունը, Արցախյան շարժման մաքրամաքուր պատմությունը:

Գորիսի պաշտպանության խորհրդի ստեղծման գործում ինձ շատ են օգնել Համլետ Ծատրյանը, Մելս Մելքումյանը, ուրիշներ, թեեւ նրանք այդպես էլ չմտան խորհրդի կազմի մեջ, որովհետեւ խորհուրդը միանգամայն այլ սկզբունքով կազմավորվեց, ինչը ձեւակերպված էր կանոնադրությամբ:

1989թ. աշնանն անհրաժեշտություն էր առաջացել Գորիսում ստեղծել մի մարմին, որը կհանդիսանար քաղաքում եւ գյուղերի մեծ մասում ստեղծված ու ստեղծվող ինքնապաշտպանական ջոկատների գործունեության համակարգողը: Նման խորհուրդ ստեղծելը ժամանակի պահանջն էր: Այդ մարմինը դարձավ Գորիսի պաշտպանության խորհուրդը, որը սկզբնական շրջանում համակարգում էր նաեւ Սյունիքի մյուս շրջանների ջոկատների գործունեությունը: 15 հոգուց բաղկացած խորհրդի անդամներ էին նրանք, ովքեր առաջադրվել էին գյուղերի եւ քաղաքի թաղամասերի ինքնապաշտպանական ջոկատների կողմից: Միայն Քոլատակի ջոկատին իրավունք վերապահվեց խորհրդի երեք անդամ առաջադրել, քանի որ այդ ջոկատն այն ժամանակ ամենահզորն ու մարդաշատն էր: Էմիլ Բուդաղյանին էլ առաջադրեցին Խնձորեսկի կամավորականները` նկատի ունենալով, որ նա շրջանի շինվարչության պետերից մեկն է եւ, ի թիվս մի քանի տնտեսական ղեկավարների, կարող է ինչ-որ չափով նյութական, տեխնիկական աջակցություն ցույց տալ խորհրդին: Այդպես է եղել… Եվ երբեք որեւէ խոսք չի գնացել նրան խորհրդի նախագահ ընտրելու կամ նշանակելու մասին: Հիմա էլ տեղին չէ սեփական անձին չեղած բաներ վերագրելն ու մյուս տղաների արածը ստվերում թողնելը: Եկեք չաղավաղենք Արցախյան ազատամարտում գորիսեցիների մասնակցության պատմությունը: Չաղավաղենք Գորիսի պաշտպանության ստեղծման պատմությունը: Եկեք 20-25 տարվա հեռավորությունից անձնական նկատառումներով դատողություններ չանենք այդ օրերի մասին»:

Հայաստանի ներկայիս ղեկավարության կողմից ընտրված քաղաքականության վեկտորը ոչ մի լավ բանի չի հանգեցնի․ Հայաստանը կարող է երկրորդ Ուկրաինա դառնալ․ Մեդվեդև

04.10.2026 12:33

Գևորգ Թամամյանն առաջադրվել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր տնօրենի պաշտոնում

03.10.2026 20:05

Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատն իր ազդակիր համայնքներում իրականացնում է աննախադեպ ծավալի ներդրումային և աջակցության ծրագրեր

03.10.2026 11:32

Վաչագան գետի 3-րդ փուլի ավարտն ազդարարվել է ձկների բացթողմամբ

02.10.2026 23:30

Ադրբեջանցիք քանդում են ու ջնջում մեր պատմական հետքերը․ Պարգև Սրբազանի կոչը՝ Ինտերպոլին

02.10.2026 19:15

Աշոտ Մինասյան հրամանատարի ծննդյան օրն է, շնորհավորում ենք

02.10.2026 17:44

Ռուսաստանը Հայաստանի արձագանքին է սպասում երկաթուղու երկու հատվածների վերականգնման հարցով. Օվերչուկ

02.10.2026 17:23

Մենք բազմիցս հաստատել ենք ՀՀ-ի հանձնառությունը՝ շարունակելու փոխշահավետ համագործակցությունը ԵԱՏՄ շրջանակներում. Փաշինյան

02.10.2026 17:22

Ադրբեջանի Հանրապետության քաղաքացի Նասիմի Ռահիմ Օղլի Մուսաևը կալանավորվել է 2 ամիս ժամկետով. ՔԿ

02.10.2026 17:19

ԵԱՏՄ անդամները գազը գնում են հինգ անգամ ավելի էժան, քան Եվրոպայում. Միշուստին

02.10.2026 17:18

Հրապարակվել են վարորդական իրավունքի վկայական ստանալու տեսական քննության նոր հարցաշարերը

02.10.2026 17:11

Բրյուսելում քննարկվել է Երևանում կայանալիք COP17-ի նախապատրաստական աշխատանքների ընթացքը

02.10.2026 17:08