ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը հայտարարեց, որ Հայաստանում պաշտոնապես գործարկվել է YouTube-ի գործընկերային ծրագիրը։ Սա նշանակում է, որ հայաստանյան յութուբյան ալիքները կարող են մոնետիզացվել և եկամուտ ստանալ իրենց ստեղծած բովանդակությունից։

Թեև համակարգը մի քանի ամիս արդեն փորձնական ռեժիմով գործում էր, այժմ այն հասանելի է պաշտոնապես։ Սակայն մոնետիզացիայի հետ մեկտեղ օգտատերերի շրջանում դժգոհություններ էլ առաջացան․ շատերը նշում են, որ գովազդների քանակը YouTube-ում զգալիորեն ավելացել է։

MediaHub-ը թեմայի շուրջ զրուցել է մեդիափորձագետ Արթուր Պապյանի հետ։

Գովազդները շատացա՞ն, իսկ դիտումները նվազեցի՞ն

Պապյանի խոսքով՝ իր վերահսկած ալիքներում YouTube-ի դիտումների կտրուկ անկում չի նկատվել։ Սակայն նա հիշեցնում է, որ տարիներ շարունակ հայ կոնտենտ ստեղծողները բողոքում էին՝ մեծ աշխատանք են կատարում, բայց եկամուտ չեն ստանում, ի տարբերություն այլ երկրների հեղինակների։

Փորձագետի կարծիքով՝ մոնետիզացիան կարող է լուրջ աջակցություն դառնալ հայկական յութուբյան ալիքների համար։ Այն կարող է խթանել ավելի որակյալ, հետաքրքիր և շարունակական բովանդակության ստեղծումը։

Նրա խոսքով՝ պետք է հասկանալ, որ այդ գումարը «օդից» չի գոյանում։ Այն ձևավորվում է գովազդների ցուցադրումից։ Եթե օգտատերը ցանկանում է անվճար դիտել իր սիրած հաղորդումը, ալիքը կամ նախագիծը, ապա գովազդը որոշ չափով դառնում է այդ անվճար դիտման գինը։

Կա՞ գովազդից խուսափելու տարբերակ

Այո, տեսականորեն կա․ դա YouTube Premium-ն է։ Այս ծառայությունը թույլ է տալիս դիտել տեսանյութեր առանց գովազդի։ Սակայն դրա համար օգտատերը վճարում է ամսական բաժանորդագրություն։

Պապյանի խոսքով՝ այդ գումարի մի մասը նույնպես փոխանցվում է այն ալիքներին, որոնց տեսանյութերը դիտում է օգտատերը։ Այսինքն՝ կոնտենտ ստեղծողը եկամուտ է ստանում կամ գովազդից, կամ Premium դիտումներից։

Սակայն խնդիրն այն է, որ YouTube Premium-ը Հայաստանում դեռ հասանելի չէ։ Փորձագետի կարծիքով՝ լավ կլիներ, եթե մոնետիզացիան և Premium ծառայությունը միաժամանակ գործարկվեին, որպեսզի օգտատերերն ընտրության հնարավորություն ունենային։

Որքա՞ն կարող են վաստակել հայ յութուբերները

Արթուր Պապյանի խոսքով՝ եկամուտը կախված է բազմաթիվ գործոններից՝ դիտումների քանակից, լսարանի երկրից, գովազդի որակից և բովանդակության թեմայից։

Եթե ալիքը օրական 40-50 հազար դիտում ունի, արդեն հնարավոր է ամսական շոշափելի եկամուտ ստանալ։ Լրատվական կայքերի և խոշոր ալիքների համար սա կարող է դառնալ լրացուցիչ և կարևոր եկամտի աղբյուր։

Փորձագետը նշում է, որ ճիշտ աշխատանքի դեպքում Հայաստանում ամսական երկու-երեք հազար դոլարի եկամուտ հնարավոր է ստանալ՝ նույնիսկ սահմանափակ տեղական լսարանի պայմաններում։

Իսկ եթե բովանդակությունը հետաքրքիր է նաև սփյուռքին կամ արտասահմանյան լսարանին, եկամուտը կարող է ավելի մեծ լինել։ Անգլալեզու կամ միջազգային լսարան ունեցող տեսանյութերի դեպքում գովազդը սովորաբար ավելի թանկ է։

YouTube-ը միայն տեսանյութերի հարթակ չէ

Պապյանը հիշեցնում է, որ YouTube-ը հեղինակներին տալիս է ոչ միայն հրապարակման հնարավորություն, այլ նաև մեծ տեխնիկական ենթակառուցվածք։ Տեսանյութերի պահպանումը, տարածումը, անվտանգությունը, որոնումը և գովազդային համակարգը հարթակն ապահովում է իր կողմից։

Եթե նույնը հեղինակն աներ առանձին կայքով կամ սեփական վիդեոհարթակով, դրա համար պետք է զգալի գումարներ վճարեր։ Այդ պատճառով YouTube-ը նաև պահում է եկամտի որոշակի մասը։

Ըստ գործող մոդելի՝ երկար տեսանյութերի գովազդային եկամտի 55 տոկոսը վճարվում է կոնտենտ ստեղծողին, իսկ մնացած մասը պահում է YouTube-ը։ Կարճ տեսանյութերի դեպքում հարաբերակցությունը տարբեր է։

Եկամուտը հարկվելու՞ է

Փորձագետի խոսքով՝ YouTube-ը սկզբից պահանջում է հարկային տվյալների գրանցում։ Սա նշանակում է, որ հարթակից ստացվող եկամուտը պետք է դիտարկվի որպես տնտեսական գործունեություն։

Ըստ Պապյանի՝ նման եկամուտների դեպքում հարկային պարտավորություններ լինելու են, և դրանք պետք է կարգավորվեն գործող օրենսդրության շրջանակում։

Կարելի՞ է վերահսկել գովազդի բովանդակությունը

Պապյանի խոսքով՝ յութուբյան ալիքի հեղինակը կարող է որոշ չափով կառավարել իր ալիքում ցուցադրվող գովազդների տեսակները։ Օրինակ՝ կարող է արգելել քաղաքական, ալկոհոլային կամ այլ անցանկալի թեմաներով գովազդները։

Նա նշում է նաև, որ գոյություն ունի գովազդների թափանցիկության կենտրոն, որտեղ կարելի է տեսնել տարբեր գովազդների մասին տեղեկություններ։ Սակայն Հայաստանի համար այդ համակարգը դեռ լիարժեք ակտիվ չէ։

Քաղաքական գովազդների դեպքում, ըստ փորձագետի, վերահսկողության դեր պետք է ունենան համապատասխան պետական մարմինները, այդ թվում՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը։

Ի՞նչ է փոխվում հայաստանյան YouTube-ի համար

Մոնետիզացիայի գործարկումը կարող է նոր փուլ բացել հայկական YouTube-ի համար։ Սա հնարավորություն է ստեղծում, որ հեղինակները ոչ միայն սիրողական ձևով բովանդակություն պատրաստեն, այլև մտածեն որակի, շարունակականության և մասնագիտական մոտեցման մասին։

Միևնույն ժամանակ օգտատերերի համար գովազդների ավելացումը կարող է անհարմար լինել։ Սակայն եթե համակարգը ճիշտ աշխատի, այն կարող է օգնել, որ հայկական տեսանյութերն ավելի որակյալ, բազմազան և մրցունակ դառնան։

Այս իրավիճակում ամենակարևորը հավասարակշռությունն է․ որպեսզի հեղինակները կարողանան եկամուտ ստանալ, իսկ դիտողները չկորցնեն հարթակից օգտվելու հաճույքը։