Կլիմայի փոփոխությունն ավելացրել է դենգեով հիվանդացությունը

12.08.2025 14:12
244

Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներում դենգե տենդով հիվանդացությունը հասել ամենաբարձր մակարդակին վերջին տասնամյակի ընթացքում, իսկ մի քանի երկրներ հայտարարել են արտակարգ դրություն: Հիվանդացածների կտրուկ աճի պատճառը  կլիմայական ճգնաժամն է: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ այդ մասին  հաղորդում է The Guardian-ը: 

Դենգե տենդը, որը Aedes մոծակների կողմից տարածվող վիրուսային վարակ է, առաջացնում է բարձր ջերմություն, սաստիկ  գլխացավ, հոդերի և մկանների ցավ, ցան և ծանր դեպքերում կարող է հանգեցնել մահվան: Տապը և բարձր խոնավությունն ստեղծում են կատարյալ պայմաններ մոծակների բազմացման համար:

Համաճարակաբանական հսկողության խաղաղօվկիանոսյան համակարգի (PSSS) տվյալներով, որը համագործակցում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) հետ,  2025 թվականի սկզբից Խաղաղ օվկիանոսի կղզի պետություններում գրանցվել է դենգեի 16 502 հաստատված դեպք և 17 մահ: ԱՀԿ-ն հայտարարել է, որ տարածաշրջանում հիվանդացության մակարդակը հասել է առավելագույնի 2016 թվականից ի վեր: Առավել տուժածների շարքում են Ֆիջին, Սամոան և Տոնգան:

Խաղաղօվկիանոսյան համայնքի (SPC) գլխավոր տնօրենի տեղակալ Պաուլա Վիվիլին հայտարարել է, որ դենգե տենդի բռնկումները պատմականորեն սեզոնային են եղել: 

«Սակայն կլիմայի փոփոխության պատճառով վիրուսի փոխանցման սեզոնները երկարում են, և որոշ շրջաններում հիվանդանալու ռիսկը պահպանվում է կլոր տարի», - ասել է նա։

Դենգեն առաջին իրական հիվանդություններից մեկն է, որը կարելի է վերագրել կլիմայի փոփոխության հետևանքներին, կարծում է համաճարակաբան և Վաշինգտոնի համալսարանին կից  Ազդեցության, հիվանդությունների, գենոմիկայի և շրջակա միջավայրի կենտրոնի տնօրեն Ջոել Կաուֆմանը։ 

«Հորդառատ անձրևները նպաստում են ջրամբարներում ջրի անշարժացման՝ ստեղծելով մեծ հնարավորություններ մոծակների բազմացման համար», - պարզաբանել է նա։ 

Դենգեն համարվում է այն հիվանդություններից, որոնք կդառնան ավելի տարածված և ավելի լուրջ մոլորակի տաքացմանը զուգընթաց, համոզված է Կաուֆմանը:

 

Իսրայելը Իրանի դեմ պատերազմի կգնա միայն այն դեպքում, եթե հարձակումը սկսի ԱՄՆ-ն․ իրանագետ

11.01.2026 18:43

ԱՄՆ-ի հարձակմшն դեպքում Իսրայելի և ԱՄՆ ռազմածովшյին կառույցները կդառնան մեր օրինական թիրшխները. Իրանի խորհրդարան

11.01.2026 11:55

Չարագործի հետ դատաստանի է ենթարկվելու նաև այդ ամենի հանդեպ անտարբեր կեցվածք ընդունած անձը․ Տեր Ասողիկ

10.01.2026 23:44

ԿԳՄՍՆ աշխատակիցներին բաժանվել է 382, 5 մլն դրամ պարգեւավճար. նախարարությունում տեղյակ չեն մանկավարժները հավելավճար ստացել են, թե ոչ

10.01.2026 22:25

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի տնօրինությամբ Մասյացոտնի թեմի առաջնորդ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանը ազատվել է թեմակալ առաջնորդի պաշտոնից

10.01.2026 14:32

Իրավիճակն ընդհանուր առմամբ ունի ռիսկային տարրեր, սակայն մնում է Իրանի իշխանությունների կառավարելիության շրջանակում․ իրանագետ

10.01.2026 12:51

«Թող Ամենասուրբ Աստված Իր աստվածային արդարությամբ և ճշմարտությամբ Հայոց Եկեղեցուց սրբի և հեռացնի վարձկան, կեղծ և արծաթասեր՝ անդեմ ու աննկարագիր սպասավորներին». Հայր Ասողիկ

10.01.2026 01:18

Դատարանը 3 ամսով երկարացրեց Նարեկ Սամսոնյանի ու Վազգեն Սաղաթելյանի կալանքը

09.01.2026 18:32

Թրամփ, թույլ մի տվեք, որ Ադրբեջանն օկnւպացնի Հայաստանի տարածքները. Արման Թաթոյանի հոդվածը հրապարակվել է The Washington Times-ում

09.01.2026 16:24

ՊԵՏԱԿԱՆ ՊԱՐԳԵՎԻՑ ԶՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

09.01.2026 16:10

Շահարկվող զրպարտությունների առնչությամբ

09.01.2026 16:04

Այսօր ՀՀ Հիմնադիր Նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի 81 ամյակն է

09.01.2026 15:56