Կլիմայի փոփոխությունն ավելացրել է դենգեով հիվանդացությունը

12.08.2025 14:12
341

Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներում դենգե տենդով հիվանդացությունը հասել ամենաբարձր մակարդակին վերջին տասնամյակի ընթացքում, իսկ մի քանի երկրներ հայտարարել են արտակարգ դրություն: Հիվանդացածների կտրուկ աճի պատճառը  կլիմայական ճգնաժամն է: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ այդ մասին  հաղորդում է The Guardian-ը: 

Դենգե տենդը, որը Aedes մոծակների կողմից տարածվող վիրուսային վարակ է, առաջացնում է բարձր ջերմություն, սաստիկ  գլխացավ, հոդերի և մկանների ցավ, ցան և ծանր դեպքերում կարող է հանգեցնել մահվան: Տապը և բարձր խոնավությունն ստեղծում են կատարյալ պայմաններ մոծակների բազմացման համար:

Համաճարակաբանական հսկողության խաղաղօվկիանոսյան համակարգի (PSSS) տվյալներով, որը համագործակցում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) հետ,  2025 թվականի սկզբից Խաղաղ օվկիանոսի կղզի պետություններում գրանցվել է դենգեի 16 502 հաստատված դեպք և 17 մահ: ԱՀԿ-ն հայտարարել է, որ տարածաշրջանում հիվանդացության մակարդակը հասել է առավելագույնի 2016 թվականից ի վեր: Առավել տուժածների շարքում են Ֆիջին, Սամոան և Տոնգան:

Խաղաղօվկիանոսյան համայնքի (SPC) գլխավոր տնօրենի տեղակալ Պաուլա Վիվիլին հայտարարել է, որ դենգե տենդի բռնկումները պատմականորեն սեզոնային են եղել: 

«Սակայն կլիմայի փոփոխության պատճառով վիրուսի փոխանցման սեզոնները երկարում են, և որոշ շրջաններում հիվանդանալու ռիսկը պահպանվում է կլոր տարի», - ասել է նա։

Դենգեն առաջին իրական հիվանդություններից մեկն է, որը կարելի է վերագրել կլիմայի փոփոխության հետևանքներին, կարծում է համաճարակաբան և Վաշինգտոնի համալսարանին կից  Ազդեցության, հիվանդությունների, գենոմիկայի և շրջակա միջավայրի կենտրոնի տնօրեն Ջոել Կաուֆմանը։ 

«Հորդառատ անձրևները նպաստում են ջրամբարներում ջրի անշարժացման՝ ստեղծելով մեծ հնարավորություններ մոծակների բազմացման համար», - պարզաբանել է նա։ 

Դենգեն համարվում է այն հիվանդություններից, որոնք կդառնան ավելի տարածված և ավելի լուրջ մոլորակի տաքացմանը զուգընթաց, համոզված է Կաուֆմանը:

 

Մեր և այլ ուժերի կողմից ընտրությունների վերաբերյալ դիմումների դատաքննությունը Սահմանադրական դատարանում մեկնարկում է հունիսի 26-ին. Վարդեւանյան

24.06.2026 21:29

Որպես գործիք՝ ՆԱՏՕ-ն օգտագործել է խամաճիկ ռեժիմներ․ դա է հիմա տեղի ունենում Մոլդովայի և, ավաղ, Հայաստանի հետ․ Մեդվեդև

24.06.2026 19:37

«Սյունյաց երկիրն» այսօր Ագարակ քաղաքում էր

24.06.2026 17:46

Լուրջ վտանգ է. Արցախի դեպքում էլ էիք ասում՝ այդպիսի հարց չկա, ընդդիմությունը շահարկում է. Օսկանյանը՝ ադրբեջանցիների հնարավոր վերադարձի մասին

24.06.2026 16:35

Ընտրությունների ընթացքում շուրջ 80.000 անձնագրեր չեն նույնականացվել համապատասխան սարքերով. Շիրազ Մանուկյան

24.06.2026 16:16

Ադրբեջանը նոր նախապայման է դնում ՀՀ իշխանությունների առաջ, և դա, այսպես կոչված, «վերադարձի իրավունքի» հարցն է. «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ

24.06.2026 16:16

Հայաստանի ղեկավարությունը պետք է ճանաչի «արևմտյան ադրբեջանցիների իրենց հայրենի տներ վերադառնալու» իրավունքը. Ալեքբերլի

24.06.2026 16:11

Խաղաղություն չի լինի, քանի դեռ հայ գերիները ազատ չեն արձակվել․ ԱՄՆ կոնգրեսական

24.06.2026 15:21

Ավետիք Չալաբյանին կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել դատարան

24.06.2026 15:09

Սեդա Սաֆարյանը կմասնակցի ընտրությունների արդյունքների վիճարկման քննությանը

24.06.2026 14:59

Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունները կզարգանան. Պեսկով

24.06.2026 14:54

Հայաստանը փորձում է էլեկտրաէներգիան, ինժեներական տաղանդն ու հաշվողական ենթակառուցվածքները վերածել արտահանման նոր արտադրանքի. Forbes-ի հոդվածը

24.06.2026 11:21