Մեկը՝ «Պատվավոր լեռնագործներից»

03.06.2020 11:04
1085

Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի` հանրապետության հանքարդյունաբերության հսկայի hիմնադրմանը եւ կայացմանը նպաստել են բազում շարքային լեռնագործներ։ Ձեռնարկության ակունքներում է կանգնած վաստակաշատ լեռնագործ Շահեն Հայրապետյանը, ում աշխատանքային կենսագրությունն անցել է Գանձասարի բաց հանքում` որպես էքսկավատորավար։ Ծնվել է 1928-ին Գորիսի շրջանի Տաթեւ գյուղում` Միքայել եւ Վարսենիկ Յազուլյանների ընտանիքում։ Բազմաշունչ ընտանիքի երեխաներից ավագն է եղել Շահենը։ Մի ընտանիքում տասը երեխա էր հասակ առնում։ Մանկությունը եւ պատանեկությունն անցել են Մեծ հայրենականի եւ հետպատերազմյան դժվարին տարիներին։ Ստալինյան բռնաճնշումների ալիքը նրանց ընտանիքին եւս հասավ։ 1948-ին, երբ հայրը բռնեց աքսորի ճամփան, ընտանիքի հոգսը ծանրացավ 20-ամյա Շահենի ուսերին։ Ի՞նչն էր հոր աքսորվելու պատճառը. արհեստավոր մարդը բազմանդամ ընտանիքի հոգսերը հոգալու համար մասնավոր աշխատանք էր կատարում հարեւան ադրբեջանական շրջանում։ Պատճառաբանում էին, թե դա բացասաբար է անդրադառնում աշխօրերի կատարմանը։ Ինչեւէ։ Շահենը տեղափոխվեց Քաջարան եւ աշխատանքի ընդունվեց պղնձամոլիբդենային կոմբինատում։

Պատերազմից հետո երկրի քայքայված տնտեսությունը վերականգնելու համար աշխատուժի սուր պակաս կար, նախ մասնագիտական հմտություններ ստացավ պրոֆտեխնիկական ուսումնարանում, հետո բեռնատարներով, մոտ 200 հոգու, որոնց մեջ էր Շահենը, տարան լեռնագործների ավան` Հանքավան։ Հիշում է աշխատանքային գործունեության առաջին օրը` 1948 թ. մայիսի 15։ Այն ժամանակ կոմբինատ չկար, Քաջարանն էլ Փիրդովդան էր կոչվում եւ մի քանի տեղամաս` շինարարական տեղամաս։ Ինքն էլ 30 հոգու բրիգադավար էր` որմնադիրների, ծեփագործների եւ այլն։ 1950-ին կոմբինատը սկսեց գործել, ինքն էլ անդամագրվեց լեռնագործների կոլեկտիվին։

Շահենի եւ նրա նման նվիրյալների շնորհիվ կոմբինատը կոմբինատ դարձավ եւ սկսեց երկրին պղնձի եւ մոլիբդենի խտանյութ մատակարարել։ Ճանաչումը նվիրված աշխատանքի շնորհիվ շուտ եկավ։ Լավագույն աշխատանքի համար, ավելի ստույգ ամենօրյա առաջադրանքները գերակատարելու համար արժանացել է «Պատվավոր լեռնագործ» կոչման, 1975-ին` պարգեւատրվել «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշանով, բազմիցս խրախուսվել պատվոգրերով ու մեդալներով։ Նրա եւ աշխատանքային ընկերների գործունեությանն անդրադարձել է համամիութենական մամուլը։

Ի դեպ, բաց հանքում էր աշխատում եղբայրը` Հրանտիկը` նույնպես էքսկավատորավար։ Շրջանային թերթը (4-ը օգոստոսի, 1979 թ.) տպագրել է եղբայրների լուսանկարը` որպես արտադրության առաջավորներ։ Ի դեպ, երկուսն էլ լուսանկարային տեքստում ներկայացված են որպես կոմբինատի բաց հանքի լավագույն աշխատողներ։ Եվ այսպես մինչեւ վաստակած հանգստի անցնելը կենսագրություն է հյուսել լեռնագործների կոլեկտիվում։ Ամուսնացել է համագյուղացի Ծաղիկ Դանիելյանի հետ եւ ունեցել յոթ զավակ, 16 թոռ, այժմ էլ` ինը ծոռ։

Հունիսին է ծնվել Շահեն Հայրապետյանը։ Թեպետ ամսաթիվը ստույգ չէ, բայց հարազատները մի օր են ընտրում եւ սիրելի հոր, պապիկի, գերդաստանի ավագի ծննդյան տարեդարձը հավուր պատշաճի նշում։ Թեեւ կյանքի տասներորդ տասնամյակն է թեւակոխել, բայց սթափ գիտակցություն եւ հիշողություն ունի։ Եվ այժմ էլ, թեպետ առաջացած տարիքին` հետաքրքրվում է հանապազօրյա կյանքով եւ մերօրյա իրադարձություններով։ Նաեւ թոռներին ու ծոռներին հետաքրքրական պատմություններ է անում անցած-գնացած օրերի մասին։

Ծնունդդ շնորհավոր, Շահեն պապ, պատվավոր մարդ ու լեռնագործ։

 

 Վահրամ Օրբելյան

Պետությանն է վերադարձվել շուրջ 5 հա մակերեսով 10 անշարժ գույք, շուրջ 103 միլիոն դրամ. ամփոփվել են Սյունիքի մարզի դատախազության 2025 թվականի աշխատանքները

21.02.2026 19:18

Մի՛ վախեցեք մաhից, պատրա՛ստ եղեք դրան և որևէ ձևով մի՛ արագացրեք այն և անվա՛խ քայլեք ձեր ճանապարհով՝ մնացած ամեն ինչը թողնելով Աստծուն․ Ռուբեն Վարդանյան

21.02.2026 12:50

Մեր երկրում հազարավոր մարդիկ կանգնած են դեղորայքի գների խնդրի առաջ․ Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)

21.02.2026 12:04

Առուշ Առուշանյանը հյուրընկալել է Հայաստանի Հանրապետությունում Ֆրանսիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Օլիվիե Դեկոտինյիին

21.02.2026 11:08

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է ՀՅԴ պատվիրակությանը

20.02.2026 22:27

Հայաստանում ստեղծվելու է սիլիկոնային ավան, ապահովվելու է բարենպաստ միջավայր․ Նարեկ Կարապետյան

20.02.2026 21:14

Ամեն ջանք գործադրելու ենք մեր ժողովրդի՝ Արցախ վերադառնալու և ինքնորոշման անքակտելի իրավունքները լիարժեքորեն իրացնելու համար. Արցախի ԱԺ

20.02.2026 19:15

Ընտրակաշառքը պոզով-պոչո՞վ է լինում. Ալիկ Ալեքսանյանը` ՔՊ-ական մարզպետի՝ ժողովրդի հաշվին արած «բարեգործության» մասին

20.02.2026 17:09

«Սյունիք» ֆուտբոլային ակումբը հուշագիր-համաձայնագիր կնքեց մարզի խոշոր ձեռնարկություններից մեկի՝ «Աժդանակ» ՍՊԸ-ի հետ

20.02.2026 17:00

Ալիևը՝ հայ լրագրողին․ Երբ Բայդենը վերադառնա` կվերագործարկի ձեր «Խաղաղության խաչմերուկը»

20.02.2026 15:57

Մակրոնը մայիսի 4-ին երկօրյա այցով կլինի Հայաստանում

20.02.2026 15:46

Սերգեյ Գորոդեցկի․ «Հայաստանի սիրտը, Արարատյան դաշտավայրը հնարավոր չէ պաշտպանել՝ առանց Արցախին տիրելու»

20.02.2026 15:37