Վերջապես կարող ենք արձանագրել պատմական փաստը՝ հրոսակը, ով 2016թ. հոկտեմբերի 6-ին նշանակվեց Սյունիքի մարզպետ՝ մեր սրբասուրբ երկրամասը պղծելու եւ թալանի ենթարկելու համար, իջեցված է նժույգից ընդմիշտ…

Հարգանք բոլոր նրանց, ովքեր մեկուկես տարում չպառկեցին նրա կեղտոտ ոտքերի տակ, ովքեր աջակից չեղան չարագործին, ովքեր երեսուն արծաթի ուժով չդավաճանեցին իրենց կոլեկտիվներին, իրենց ընկերներին, իրենց բնօրրանին, իրենց նախնիներից ժառանգություն ստացած հողուջրին, ովքեր չմիացան ստրուկների նախիրին եւ գործ տվողների, մատնիչների գնդին:

Հենց նրանց կամքով ու ջանքով, հենց նրանց տոկունությամբ եւ արիությամբ դեռեւս մեկ տարի առաջ Սյունիքում սկիզբ առավ մի շարժում, որը, առանց չափազանցության, հավասարազոր էր ազգային-ազատագրական պայքարի:

Այո, ազգային-ազատագրական պայքար էր դա, քանի որ ոչ մի նվաճող դարերի ընթացքում՝ պարսից Հազկերտից ու Շապուհից սկսած, արաբներից, սելջուկներից ու մարդակեր Թեմուրից սկսած մինչեւ օսմանցիներ, այդպիսի դաժանությամբ չէին վարվել Սյունիքի հետ, այդպիսի ընչաքաղցությամբ չէին թալանել մեր երկրամասը, որքան Վահեի գլխավորած ավազակախումբը:

Սակայն դրանով մեր անելիքները չեն ավարտվում. նրա սյունիքյան հանցանքները մեկ առ մեկ գնահատելու իրավական գործընթացը նոր-նոր է միայն սկսվում:

Որեւէ ապօրինություն ու կամայականություն՝ թույլ տրված ավազակախմբի ու Վահեի երդվյալ ստրուկ համայնքապետերի, մյուս սպասավորների կողմից, չպետք է մնան առանց գնահատականի:

Դա արժանապատիվ Սյունիքի անբեկանելի եւ անսակարկելի խնդիրն է պատմական այս հանգրվանում:

Քանի դեռ Վահեի ամեն մի արարք չի ստացել իրավական գնահատական, քանի դեռ նա (ավազակախմբի մյուս անդամների հետ) չի վերադարձրել մեր երկրամասից գողացածը, քանի դեռ չի հատուցվել առանձին մարդկանց հասցված բարոյական վնասը, Վահե Հակոբյանի խնդիրը չի կարող փակված համարվել, թեեւ ինքն արդեն իսկ (ինչպես գուշակել ենք ամիսներ առաջ) Սյունիքի նորագույն պատմության աղբանոցում է…

Սյունեցիներն աշխարհի ամենամեծահոգի մարդիկ են:

Սյունեցիներն աշխարհի ամենաներողամիտ մարդիկ են:

Բայց եւ Սյունիքը չի կարող մոռանալ այն ավերածությունները, որ կատարվեց մարզպետի գլխավորությամբ եւ ընդդեմ սյունեցիների:

Դա ամենեւին էլ վենդետա չէ (ինչպես հիմա ընդունված է ասել), վրեժխնդրություն չէ, քինախնդրություն չէ:

Դա ընդամենը Սյունիքի տրորված, ցեխոտված արժանապատվությունը վերականգնելուն միտված բնական, ազնիվ եւ անխուսափելի քայլ է:

Եվ ուրեմն՝ Սյունիքում սկիզբ առած նոր ժամանակի առաջնահերթ խնդիրը վահեհակոբյանական կեղտից Սյունիքի սրբազան հողը մաքրելու աստվածահաճո եւ հույժ ազգային գործն է:

Դա նաեւ զգուշացում է բոլոր նրանց, ովքեր կփորձեն հետայսու ծաղրել Սյունիքի արժանապատվությունը, ովքեր կփորձեն Սյունիքում զբաղվել գաղութարարությամբ, ովքեր Սյունիքը դուրս կդնեն Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրության տիրույթից, ովքեր կփորձեն միջնադարյան ինկվիզիցիայի մեթոդներով պայքարել խոսքի ազատության եւ լրատվամիջոցների դեմ:

Նոր մարզպետի հետ կապված մեր հույսերը շատ-շատ են: Մարզը կանգնած է քաղաքացիական համերաշխության, սիրո եւ բարեկամության մթնոլորտի վերականգնման հրամայականի առջեւ. առանց համերաշխության, առանց սիրո եւ բարեկամության Սյունիքը չի կարող հզոր լինել:

Բայց, նախեւառաջ, իբրեւ առաջին քայլ, սպասում ենք Վահեի կողմից պաշտոնանկ արված բոլոր կադրերի (առանց բացառության) վերականգնում իրենց տեղում, նրա կողմից նշանակված բոլոր կադրերի (առանց բացառության) պաշտոնանկություն:

Մարզպետի տեղակալ-տեսիլք Վարդանը, մարզպետի թաշկինակ Ռուդոլֆը (Մերի Գանդալյանի թեւից բռնած), ովքեր նպաստեցին սյունիքյան իշխանության ուզուրպացիային, ովքեր իրենց պաշտոնեական լիազորությունները կամավոր նվիրեցին Երեւանից բերված ինչ-որ մի նաժիշտի՝ Միլենա անունով, րոպե առաջ պետք է հեռանան մարզպետարանից:

Սպասում ենք, որ Վահեի հետեւից կհեռանան նաեւ մարզի համայնքների ղեկավարները, ովքեր ոչ միայն ընտրված չեն ժողովրդի կողմից, այլեւ գործակից եղան գաղութարարներին՝ ընդդեմ սյունեցիների դեմ ծավալված պայքարում:

Ավազակախումբը պետք է հեռանա նաեւ Քաջարանից, բայց միայն նրա գործունեությունը՝ 2014-ի օգոստոսից ի վեր, հանգամանալից ստուգելուց  հետո:

Պատգամավորի իր մանդատը պետք է վայր դնի Ավետ Սարգսյանը, ով չի ընտրվել սյունեցիների կողմից, ով իր մանդատի ուժով միացել է ընդդեմ սյունեցիների ծավալված պայքարին:

Պետք է չեղյալ հայտարարվեն սեփականության վերաբաշխման ուղղությամբ վերջին մեկուկես տարվա ընթացքում մարզում կատարված բոլոր գործարքները:

Պետք է չեղյալ հայտարարվեն Վահեի ու համայնքապետերի կողմից այդ ընթացքում անցկացված մրցույթների (կապված համայնքների անշարժ գույքի հետ) արդյունքները:

Պետք է վերանայվեն բոլոր քրեական գործերը, որ Սյունիքի իրավապահները հարուցել են Վահե Հակոբյանի հանձնարարությամբ կամ նրա տված կաշառքով, որ կարճվել են Վահե Հակոբյանի հրահանգով կամ նրա տված կաշառքով, որոնց նախաքննության ժամկետները երկարաձգվել են Վահեի թելադրությամբ կամ նրա տված կաշառքով:

Պետք է հատուկ քննության առարկա դարձնել այն իրավապահների գործունեությունը, ովքեր գործել են ավազակապետի կամքով եւ ընդդեմ սյունեցիների:         

Եվ միայն առաջնահերթ այդ քայլերից հետո կանաչ ճանապարհ կբացվի քաղաքացիական համերաշխության համար, որի կարիքն այնքա՜ն շատ ունի Սյունիքը:

Եվ միայն այդ քայլերից հետո Սյունիքը կվերադառնա զարգացման բնականոն հուն:

Եվ միայն դրանից հետո Սյունիքը կլծվի պատմական իր առաքելությանը՝ լինել անկախ Հայաստանի, հայոց պետականության ու ինքնիշխանության, նաեւ հայոց արժանապատվության ապառաժեղեն քարը:

ՍԱՄՎԵԼ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ