Գյուղը մատենագիտության մեջ հիշատակվում է նաև Խալաճի, Խալաչ, Խըմաճ, Խմաճ, Խմայճ, Խմայջ, Խըմույճ ձևերով։

Գտնվում է Կապանից 13 կմ հեռավորության վրա՝ Բարգուշատի լեռնահամակարգին պատկանող լեռնաճյուղերից մեկի վրա, որն աստիճանաբար իջնելով՝ հասնում է մինչև Ողջի գետի հովիտը։

Խալաջի մոտ կան պղնձարջասպի հանքեր։

1831-ին ուներ 23, 1897-ին՝ 374, 1926-ին՝ 94, 1939-ին՝ 131, 1959-ին՝ 269, 1979-ին՝ 331, 2011-ին՝ 16 բնակիչ։

2006 թ․ հուլիսի 4-ին գյուղը վերանվանվել է Աճանան։

Գյուղի շրջակայքում կան գյուղատեղիներ, որոնց բնակիչները 1940-ականներին փոխադրվել են Խալաջ։

Գյուղում կար եկեղեցի, որի անունը հայտնի չէ։

Տարիների ընթացքում եկեղեցու հիմքի վրա՝ ժամանակավորապես բնակվող այլազգիները կառուցել են մզկիթ, որի հետքերը պահպանվում են։

Գյուղը հնում մտնում էր Բաղք–Աճանան գավառի մեջ և ըստ հին հարկացուցակի՝ Տաթևի վանքին տալիս էր 6 միավոր հարկ։

Մարի Նավասարդյան