ՌԴ-ն Իրանին ուղղակի ռազմական օգնություն չի տրամադրի, մինչդեռ Թուրքիան և Ադրբեջանը կարող են օգտվել Թեհրանի թուլացած դիրքից․ The National Interest

23.06.2025 15:36
907

Իրան-Իսրայել հակամարտությունը կարող է կարճաժամկետ օգուտ բերել Ռուսաստանին, և ՌԴ-ն չի միջամտի դրան։ Ինչ վերաբերում է Միացյալ Նահանգների գործողություններին, Կրեմլը կսահմանափակվի դիվանագիտական հռետորաբանությամբ, քանի որ նրա բոլոր հնարավորությունները սահմանափակված են Ուկրաինայում անցկացվող հատուկ գործողությամբ, նշվել է The National Interest-ում հրապարակված հոդվածում։

Ինչպես նշվել է, Ռուսաստանի ղեկավարությունն ուշադիր հետևում է, թե ինչպես են Իսրայելն ու Իրանը փոխանակում հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարվածները։ Կրեմլը դատապարտել է Իսրայելի հարձակումները իրանական ուրանի հարստացման օբյեկտների վրա՝ դրանք անվանելով «ՄԱԿ-ի կանոնադրության և միջազգային իրավունքի սահմանված սկզբունքների ակնհայտ խախտում»։ Միևնույն ժամանակ՝ պատերազմը կարող է կարճաժամկետ օգուտ բերել Մոսկվային, եթե Իրանը դիմանա։ Անվերահսկելի սրման ռիսկերը ոչ մեկին օգուտ չեն տալիս։ Քանի որ պատերազմը շարունակվում է, միջուկային վթարների հավանականությունը մեծանում է, և ամերիկյան միջամտությունը սպառնում է բացել տարածաշրջանային անկայունության Պանդորայի արկղը։ Ռուսաստանը շարունակում է իր պատերազմն Ուկրաինայում։ Վլադիմիր Զելենսկին նշել է, որ Մերձավոր Արևելքում անցյալում տեղի ունեցած սրացումները դանդաղեցրել են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, մի միտում, որը, հավանաբար, կկրկնվի այս անգամ։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ նավթի բարձր գների և Ուկրաինային արժեքավոր ռեսուրսներից զրկելու անմիջական օգուտների պայմաններում, ռուս քաղաքական գործիչները, կարծես, զգուշանում են հույսն ամբողջությամբ այդ առավելությունների վրա դնելուց։

Մերձավոր Արևելքում անվերահսկելի սրացման ռիսկերը գերազանցում են ցանկացած կարճաժամկետ օգուտ։ Մասնավորապես, դա կարող է հանգեցնել միջուկային վթարի՝ ուրանի հարստացման կամ պահեստավորման օբյեկտների վրա ավիահարվածների հետևանքով։ Հաղորդվում է, որ մինչ այժմ կանխվել են ռադիոակտիվ արտանետումները, բայց դրանք ավելի հավանական են դառնում, քանի որ պատերազմը շարունակվում է։ Մյուս կողմից՝ եթե ռազմական գործողությունները շարունակվեն ցածր ինտենսիվությամբ, Իրանը կկարողանա շարունակել իր զենքի ծրագիրն արագացված տեմպերով, ինչը Մոսկվան վաղուց է ձգտում կանխել։ Իրանում ռեժիմի փոփոխության հեռանկարը Ռուսաստանի համար մեծ մտահոգության առարկա է։ Դա լրջորեն կխաթարի Ռուսաստանի տարածաշրջանային ազդեցությունը, հատկապես Սիրիայում իր դաշնակցին կորցնելուց հետո։ Երկարատև հակամարտությունը կարող է նաև ստիպել Թրամփի վարչակազմին լայնածավալ հարձակում սկսել Թեհրանի դեմ, որի հետևանքները կտարածվեն տարածաշրջանում և ևս մեկ հարված կհասցնեն միջուկային զենքի չտարածմանը։ Վերջապես, երկարատև և սրվող պատերազմը կարող է Ռուսաստանին խոցելի դարձնել հարևանների առջև, որոնք ձգտում են յուրացնել իր ենթադրյալ ազդեցության ոլորտի մի մասը։ Մասնավորապես, Թուրքիան և Ադրբեջանը կարող են օգտվել Իրանի թուլացած դիրքից՝ Կովկասում իրենց շահերն ավելի ագրեսիվ կերպով առաջ մղելու համար։

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը բազմիցս տարածքային պահանջներ է ներկայացրել Հայաստանի նկատմամբ՝ ձգտելով ստեղծել ցամաքային միջանցք, որը կանցնի անմիջապես Իրանի հյուսիսային սահմանի երկայնքով։ Ինչպես նշվել է հոդվածում, Ռուսաստանը քիչ բան ունի շահելու Իրանին ուղղակի ռազմական օգնություն տրամադրելուց։ Նախ, ապրիլին նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից վավերացված Իրան-Ռուսաստան համապարփակ ռազմավարական գործընկերության պայմանագիրը չի պարտավորեցնում Մոսկվային պաշտպանել Թեհրանին Իսրայելի հարձակումներից։ Մինչդեռ Ռուսաստանը Իրանին համարում է գործընկեր, երկու երկրները հաճախ ունեն տարբեր շահեր՝ Սիրիայից մինչև նավթի արդյունահանում։ Կրեմլը զգուշանում է «տաք» հակամարտության մեջ ներքաշվելուց, հատկապես այն ժամանակ, երբ նրա ուշադրությունն արդեն ավելի քան 3 տարի կենտրոնացած է Ուկրաինայի վրա: Ավելին՝ Իրանին ցանկացած օգնություն, հավանաբար, կվտանգի Մոսկվայի դիվանագիտական հարաբերությունները Միացյալ Նահանգների հետ, որոնք Կրեմլը շատ է գնահատել Թրամփի վարչակազմի օրոք:

Ռուսաստանի պաշտոնյաների վերջին հայտարարություններն ընդգծում են զգուշավոր մոտեցումը: Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Սերգեյ Ռյաբկովը, ով իր ողջ կարիերայի ընթացքում մասնագիտացել է միջուկային հարցերում, կոչ է արել կողմերին վերադառնալ բանակցությունների սեղանի շուրջ՝ զգուշացնելով «լուրջ հետևանքների» մասին, եթե հակամարտությունը շարունակվի։ Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը պատրաստ է հանդես գալ որպես միջնորդ՝ կրկնելով ԱՄՆ-Իրան միջուկային բանակցություններում կարևոր դեր խաղալու նախկին առաջարկները։
 

Արցախի թեմի նախկին առաջնորդը Արցախում եկեղեցիների шվերման հարցով դիմել է ԱՄՆ նախագահին, Հռոմի պապին, միջազգային խոշոր կազմակերպությունների ղեկավարներին (տեսանյութ)

24.04.2026 12:53

ԱԺ պատգամավորի թեկնածու Գոռ Թադեւոսյանի հայտարարությունը

24.04.2026 12:29

Մեղրի համայնքի ղեկավար Խաչատուր Անդրեասյանի ուղերձը Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրվա կապակցությամբ

24.04.2026 12:16

Քաջարան համայնքի ղեկավար Մանվել Փարամազյանի ուղերձը Հայոց ցեղասպանության կապակցությամբ

24.04.2026 12:00

Սգում ենք հայ ժողովրդի հետ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը. ՌԴ դեսպանություն

24.04.2026 10:41

Ցեղասպանության աղետալի դեպքերից հարյուրամյակ անց, երբ թվում էր, թե նման սոսկալի հանցագործությունները մնացել են անցյալում, ցավոք, նոր ցեղասպան գործողություններով հայաթափվեց Արցախը․ Վեհափառ

24.04.2026 10:34

Այսօրվա Հայաստանի ղեկավարները փորձում են արդարացնել Հայոց ցեղաuպանnւթյnւնն իրականացնողներին, ավելին՝ փորձում են հավասարության նշան դնել զnhի և դահիճի միջև․ Սամվել Կարապետյան

24.04.2026 10:27

Պետությունը և խաղաղությունն են այն երաշխիքը, որ Հայոց ցեղաuպանnւթյnւն կրկին տեղի չունենա․ Փաշինյան

24.04.2026 10:12

Ղողանջ եղեռնական

23.04.2026 19:27

ԱԺ հերթական ընտրություններին մասնակցելու համար առաջադրվել է 19 քաղաքական ուժ

23.04.2026 18:53

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հայտարարությունը

23.04.2026 17:33

Ավարտվեց Անտիոքի և Համայն Արևելքի Ասորի Ուղղափառ Եկեղեցու Պատրիարքի այցը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին

23.04.2026 17:23