ՌԴ-ն Իրանին ուղղակի ռազմական օգնություն չի տրամադրի, մինչդեռ Թուրքիան և Ադրբեջանը կարող են օգտվել Թեհրանի թուլացած դիրքից․ The National Interest

23.06.2025 15:36
925

Իրան-Իսրայել հակամարտությունը կարող է կարճաժամկետ օգուտ բերել Ռուսաստանին, և ՌԴ-ն չի միջամտի դրան։ Ինչ վերաբերում է Միացյալ Նահանգների գործողություններին, Կրեմլը կսահմանափակվի դիվանագիտական հռետորաբանությամբ, քանի որ նրա բոլոր հնարավորությունները սահմանափակված են Ուկրաինայում անցկացվող հատուկ գործողությամբ, նշվել է The National Interest-ում հրապարակված հոդվածում։

Ինչպես նշվել է, Ռուսաստանի ղեկավարությունն ուշադիր հետևում է, թե ինչպես են Իսրայելն ու Իրանը փոխանակում հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարվածները։ Կրեմլը դատապարտել է Իսրայելի հարձակումները իրանական ուրանի հարստացման օբյեկտների վրա՝ դրանք անվանելով «ՄԱԿ-ի կանոնադրության և միջազգային իրավունքի սահմանված սկզբունքների ակնհայտ խախտում»։ Միևնույն ժամանակ՝ պատերազմը կարող է կարճաժամկետ օգուտ բերել Մոսկվային, եթե Իրանը դիմանա։ Անվերահսկելի սրման ռիսկերը ոչ մեկին օգուտ չեն տալիս։ Քանի որ պատերազմը շարունակվում է, միջուկային վթարների հավանականությունը մեծանում է, և ամերիկյան միջամտությունը սպառնում է բացել տարածաշրջանային անկայունության Պանդորայի արկղը։ Ռուսաստանը շարունակում է իր պատերազմն Ուկրաինայում։ Վլադիմիր Զելենսկին նշել է, որ Մերձավոր Արևելքում անցյալում տեղի ունեցած սրացումները դանդաղեցրել են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, մի միտում, որը, հավանաբար, կկրկնվի այս անգամ։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ նավթի բարձր գների և Ուկրաինային արժեքավոր ռեսուրսներից զրկելու անմիջական օգուտների պայմաններում, ռուս քաղաքական գործիչները, կարծես, զգուշանում են հույսն ամբողջությամբ այդ առավելությունների վրա դնելուց։

Մերձավոր Արևելքում անվերահսկելի սրացման ռիսկերը գերազանցում են ցանկացած կարճաժամկետ օգուտ։ Մասնավորապես, դա կարող է հանգեցնել միջուկային վթարի՝ ուրանի հարստացման կամ պահեստավորման օբյեկտների վրա ավիահարվածների հետևանքով։ Հաղորդվում է, որ մինչ այժմ կանխվել են ռադիոակտիվ արտանետումները, բայց դրանք ավելի հավանական են դառնում, քանի որ պատերազմը շարունակվում է։ Մյուս կողմից՝ եթե ռազմական գործողությունները շարունակվեն ցածր ինտենսիվությամբ, Իրանը կկարողանա շարունակել իր զենքի ծրագիրն արագացված տեմպերով, ինչը Մոսկվան վաղուց է ձգտում կանխել։ Իրանում ռեժիմի փոփոխության հեռանկարը Ռուսաստանի համար մեծ մտահոգության առարկա է։ Դա լրջորեն կխաթարի Ռուսաստանի տարածաշրջանային ազդեցությունը, հատկապես Սիրիայում իր դաշնակցին կորցնելուց հետո։ Երկարատև հակամարտությունը կարող է նաև ստիպել Թրամփի վարչակազմին լայնածավալ հարձակում սկսել Թեհրանի դեմ, որի հետևանքները կտարածվեն տարածաշրջանում և ևս մեկ հարված կհասցնեն միջուկային զենքի չտարածմանը։ Վերջապես, երկարատև և սրվող պատերազմը կարող է Ռուսաստանին խոցելի դարձնել հարևանների առջև, որոնք ձգտում են յուրացնել իր ենթադրյալ ազդեցության ոլորտի մի մասը։ Մասնավորապես, Թուրքիան և Ադրբեջանը կարող են օգտվել Իրանի թուլացած դիրքից՝ Կովկասում իրենց շահերն ավելի ագրեսիվ կերպով առաջ մղելու համար։

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը բազմիցս տարածքային պահանջներ է ներկայացրել Հայաստանի նկատմամբ՝ ձգտելով ստեղծել ցամաքային միջանցք, որը կանցնի անմիջապես Իրանի հյուսիսային սահմանի երկայնքով։ Ինչպես նշվել է հոդվածում, Ռուսաստանը քիչ բան ունի շահելու Իրանին ուղղակի ռազմական օգնություն տրամադրելուց։ Նախ, ապրիլին նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից վավերացված Իրան-Ռուսաստան համապարփակ ռազմավարական գործընկերության պայմանագիրը չի պարտավորեցնում Մոսկվային պաշտպանել Թեհրանին Իսրայելի հարձակումներից։ Մինչդեռ Ռուսաստանը Իրանին համարում է գործընկեր, երկու երկրները հաճախ ունեն տարբեր շահեր՝ Սիրիայից մինչև նավթի արդյունահանում։ Կրեմլը զգուշանում է «տաք» հակամարտության մեջ ներքաշվելուց, հատկապես այն ժամանակ, երբ նրա ուշադրությունն արդեն ավելի քան 3 տարի կենտրոնացած է Ուկրաինայի վրա: Ավելին՝ Իրանին ցանկացած օգնություն, հավանաբար, կվտանգի Մոսկվայի դիվանագիտական հարաբերությունները Միացյալ Նահանգների հետ, որոնք Կրեմլը շատ է գնահատել Թրամփի վարչակազմի օրոք:

Ռուսաստանի պաշտոնյաների վերջին հայտարարություններն ընդգծում են զգուշավոր մոտեցումը: Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Սերգեյ Ռյաբկովը, ով իր ողջ կարիերայի ընթացքում մասնագիտացել է միջուկային հարցերում, կոչ է արել կողմերին վերադառնալ բանակցությունների սեղանի շուրջ՝ զգուշացնելով «լուրջ հետևանքների» մասին, եթե հակամարտությունը շարունակվի։ Կրեմլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը պատրաստ է հանդես գալ որպես միջնորդ՝ կրկնելով ԱՄՆ-Իրան միջուկային բանակցություններում կարևոր դեր խաղալու նախկին առաջարկները։
 

Հունիսի 7-ին փրկենք Գորիսի՝ աճուրդի հանված արժանապատվությունը

04.06.2026 12:35

Արա Պապյան. «Պիտի ամեն ինչ անենք, որ Թուրքիան չգա Հայաստան։ Եթե ռուսներից նեղանում ենք, որ իր պարտականությունները չի կատարում, Թուրքիան բացարձակ հակահայկական պարտավորություններ ունի»

04.06.2026 12:05

Ստորագրվեց ԹՐԻՓՓ-ի վերաբերյալ ՀՀ-ԱՄՆ համաձայնագիրը (տեսանյութ)

04.06.2026 11:34

Ամառային զորակոչը Հայաստանում կմեկնարկի հունիսի 29–ին ու կավարտվի օգոստոսի 15–ին

04.06.2026 11:08

Արևմուտքին անհրաժեշտ են Հայաստանի հազվագյուտ հողային ռեսուրսները. Զախարովա

04.06.2026 11:06

«Շարունակում ենք արցախցիներից ընդունել դիմումներ՝ ՄԻԵԴ ներկայացնելու համար». Արտակ Բեգլարյան

04.06.2026 10:56

Հարցազրույց «Ցեղակրոն» կուսակցության նախագահ, հասարակական-քաղաքական գործիչ Շանթ Հարությունյանի հետ

04.06.2026 10:44

Կասեցնե՜նք դպրոցների փակման գործընթացը. Արամ Մանուկյան

03.06.2026 23:12

Թոշակները կրկնապատկվելու են, ձեր ապահովված կյանքը իմ պարտականությունն է. Ռոբերտ Քոչարյան

03.06.2026 23:02

Ծանր վիճակ է, ինքնություն ենք կորցնում. Սամվել Կարապետյան

03.06.2026 22:41

Ճակատագրական ընտրության առաջ ենք՝ կա՛մ պաշտպանում ենք մեր ինքնությունը, կա՛մ կորցնում ենք. Արամ Վարդևանյան

03.06.2026 22:14

Հայաստանի քաղաքացիները պետք է փրկեն իրենց երկիրը ընտրություններում. Զախարովա

03.06.2026 22:05