Շրջակա միջավայրի նախարարության «Զանգեզուր կենսոլորտային համալիր» ՊՈԱԿ-ի կողմից կառավարվող «Սոսու պուրակ» արգելավայրի տարածքում 2007 թվականին հիմնադրվեց երկու հեկտար մակերեսով տնկարան՝ արևելյան սոսու, հունական ընկուզենու, կաղնու վերարտադրության ապահովման նպատակով։

Նախատեսված ժամանակում իրականացվում է սերմերի հավաքում, այնուհետև ցանում։ Տնկարանի աշխատանքներն իրականացնում են երեք աշխատակից՝ Նորիկ Դանիելյան, Սարգիս Պետրոսյան, Գագիկ Բադալյան։

Տնկարանում աճում է 17 ծառաթփատեսակ, որոշներն աճեցվում են սերմերով, ցանովի եղանակով, որոշները՝ արմատակալած կտրոններով։

Տնկարանում աշխատանքների մեծ մասը կատարում են ձեռքով, տեխնիկայի միջամտությունը հասցված է նվազագույնի։

Տնկարանում աճող տնկիները նվիրաբերվում են տարբեր կառույցների՝ ծառատնկման աշխատանքներ իրականացման նպատակով: Կանոնադրությամբ սահմանված կարգով իրականացվում է նաև տնկիների վաճառք։

Նորիկ Դանիելյանը 54 տարի է, ինչ անտառային համակարգում է, որից 27-ը՝ Կապանի անտառտնտեսությունում՝ որպես անտառապետ։ Նրա համոզմամբ՝ «Սոսու պուրակ» պետական արգելավայրում աճող սոսիները  բնական ծագում ունեն։ Նրա փոխանցմամբ՝ սոսիների պուրակը սիրված վայր է զբոսաշրջիկների համար, բայց 2022 թվականից հետո խիստ նվազել է նրանց թիվը։

«Սոսու պուրակ» պետական արգելավայրն արևելյան սոսու բնական ծագում ունեցող ամենախոշոր պուրակն է, որը 1958 թվականին ստացել է արգելավայրի կարգավիճակ, իսկ 2013 թվականին՝ ՀՀ կառավարության N 1465 Ն որոշմամբ, ներառվել է ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության «Զանգեզուր» կենսոլորտային համալիր» ՊՈԱԿ-ի կազմում։ Արգելավայրի նպատակը բույսերի Կարմիր գրքում գրանցված արևելյան սոսի ծառատեսակի պահպանությունն ու վերարտադրման ապահովումն է։

Արևելյան սոսին Հայաստանում հանդիպող հնագույն ծառատեսակներից է։ Ուժեղ արմատային համակարգի շնորհիվ կանխում է հողի էրոզիան, խիտ սաղարթը ձևավորում է մեղմ կլիմա, նպաստում է հիդրոլոգիական կարգավորմանը, ինչպես նաև հանդիսանում է կենսաբազմազանության պահպանման կարևորագույն օղակ։

 Վահրամ Օրբելյան