Թուրքիայի կառավարությունն արագ քայլեր է ձեռնարկում՝ օգտվելու ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի համար խաղաղության ծրագրի կողմից ստեղծված նոր տնտեսական հնարավորություններից․ գրել է Eurasianet-ը։

Ինչպես նշվել է, թուրք պաշտոնյաներն օգոստոսի 22-ին անցկացրել են 224 կմ երկարությամբ նոր երկաթուղու հիմնման արարողությունը, որը ձգվում է Կարսից մինչև Դիլուջու՝ Ադրբեջանի Նախիջևանի էքսկլավի հետ սահմանին։ Կարս-Դիլուջու երկաթուղին նախատեսվում է դառնալ նոր տարանցիկ միջանցքի ամենամեծ հատվածը, որը Թրամփի խաղաղության ծրագրի կենտրոնական մասն է։

«Թրամփի ծրագրով բացված հնարավորությունները կբարձրացնեն տնտեսական համագործակցությունը Հարավային Կովկասում և կարագացնեն սահմանների բացումը և դիվանագիտական հարաբերությունների կարգավորումը», – արարողության ժամանակ հայտարարել է Թուրքիայի տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարար Աբդուլքադիր Ուրալօղլուն՝ կարդալով Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի ուղերձը։

Նա երկաթուղային կապը նկարագրել է նաև որպես «պողպատե միջազգային կապ, որը կամրապնդի Ասիայի և Եվրոպայի միջև սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունները՝ ձգվելով Չինաստանից մինչև Եվրոպա»։

Ադրբեջան-Հայաստան խաղաղության գործընթացի ավարտի դեպքում՝ Կարս-Դիլուջու երկաթուղին կմիանա Նախիջևանում գործող երկաթուղուն, որն էլ իր հերթին կմիանա նախատեսված «Թրամփի երթուղին՝ միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար» (TRIPP) նախագծին։

Թեև Թուրքիան պաշտոնապես սկսել է Կարս-Դիլյուջու հատվածի շինարարությունը, շատ բան մնում է անորոշ, այդ թվում՝ շինարարության ժամանակացույցը։ Ուրալօղլուն իր ելույթում ակնարկել է, որ նախագիծը կտևի չորսից հինգ տարի, սակայն Թուրքիայում քաղաքական վերլուծաբանները հետաքրքրվում են, թե արդյոք հիմնարկեքի արարողությունը իրականում նշանավորե՞լ է շինարարության մեկնարկը, թե՞ պարզապես խորհրդանշական ժեստ էր, որը կապված էր Թուրքիայի ներքին քաղաքական օրակարգի հետ։

Անհասկանալի է նաև, թե ինչ է լինելու Թուրքիայի, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև գործող երկաթուղային կապերի հետ։

Խորհրդային Միության փլուզումից և 1980-ականների վերջին հայ-ադրբեջանական հակամարտության բռնկումից առաջ կար ուղիղ երկաթուղային կապ Կարսից դեպի Հայաստանի մայրաքաղաք Երևան և Երևանից դեպի Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքու:

Արդեն հարցեր են բարձրացվում Վրաստանի տարածքով գործող Միջին միջանցքի երթուղու դերի վերաբերյալ, որը սկսել է գործել միայն 2017 թվականին՝ Կարսից մինչև Վրաստանի սահման նոր երկաթուղու կառուցումից հետո։ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս գիծը (ԲԹԿ) այնքան էլ հայտնի չի եղել որպես բեռնափոխադրման երթուղի, որքան սկզբում նախատեսվում էր, և կանխատեսվում է, որ իր Միջին միջանցքի երթևեկության մեծ մասը կկորցնի TRIPP-ի պատճառով։