Հանուն հայրենիքի՝ Դավիթբեկաբար․ ուխտագնացությունների շարք՝ Դավիթ Բեկի զորահրամանատարների շիրիմներին

19.04.2022 13:09
4031

Վերնագրում տեղ գտած կարգախոս-արտահայտությունը՝ «Հանուն հայրենիքի՝ Դավիթբեկաբար», Գարեգին Նժդեհի փառապանծ զորաշարքերի նշանաբանն էր 1920-21 թվականներին...

Հաշվի առնելով Արցախի և Սյունիքի շուրջ ստեղծված ռազմաքաղաքական ներկա տագնապալից վիճակը, մենք նախընտրեցինք հենց այդ կարգախոսը՝ այսօր մեկնարկած մեր ուխտագնացությունների համար։

Մեկնարկած ուխտագնացությունները ոգեշնչող առիթով են․ լրանում է Դավիթ Բեկի գլխավորած ազգային-ազատագրական շարժման 300-ամյակը...

Եվ այդ կապակցությամբ «Սյունյաց երկրի» խմբագրակազմը ձեռնարկել է ուխտագնացությունների շարք՝ Դաբիթ Բեկի և նրա զորավարների ու կողմնապետերի անվամբ սրբացած վայրեր...

Այսօր՝ ապրիլի 19-ին, առաջինն այցելեցինք Կապանի տարածաշրջանի Բեխ գյուղ, որտեղ հանգչում է Դավիթ Բեկի փառապանծ հրամանատարներից մեկի՝ Բալի զորավարի աճյունը։

Բալի զորավարը  լեգենդար Մելիք-Փարսադանի որդին էր, ով նույնպես Դավիթ Բեկի հավատարիմ աջակիցներից էր, բայց սպանվեց ուրացած և թրքաբարո հայ իշխանավորի կողմից (Ագուլիսում)։

Բալի զորավարի գերեզմանը Բեխի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու բակում է։

Եկեղեցին հնամենի սրբավայրում վերաշինվել է 18-րդ դարում, կրկին նորոգվել 1903 թվականին (որմնադիրն էր Կավարտ գյուղացի Մարգարա Հակոբյանը և Հովհաննեսյանց ազգանունով մեկ այլ վարպետ)։ Եկեղեցին վերջին անգամ վերանորոգվել է 2011-ին՝ հովանավորությամբ մոսկվայաբնակ արծվանիկցի Միշա Մարգարյանի։

18-րդ դարասկզբի ազգային-ազատագրական պայքարում նշանակալից դեր ունեցած Բեխն ուշագրավ է մեկ այլ առումով ևս․ պատմագիտության մեջ շրջանառվում է վարկած, որ այդ գյուղի զավակ էր Դավիթ Բեկ գահերեց զորավարը։

Մեզ ուղեկցող Ռաֆիկ Հայրապետյանը  հետաքրքիր հուշեր պատմեց Դավիթ Բեկի և Մելիք-Փարսադանյանների իշխանական գերդաստանի մասին՝ հուշեր, որ երեք դար շարունակ պահպանվում են կապանցիների հիշողության մեջ և փոխանցվում սերնդեսերունդ։

Մենք խոնարհվեցինք Բալի զորավարի գերեզմանի առջև, ծանոթացանք այդ պանթեոնում գտնվող մյուս տապանաքարերի վրա առկա վիմական գրություններին, որից հետո մոմավառություն կատարեցինք Սուրբ Գևորգ եկեղեցում՝ խնդրելով Բարձրյալին՝ չխաթարել հայոց Արցախի լինելիությունը և Սյունիք-հարազատ մոր գիրկը վերադարձնել մեր հայրենական այն տարածքները, որ վերջին երկու տարում ադրբեջանցիներն անարգել բռնազավթել են և իրենց տիրապետության տակ դրել։

Դավիթ Բեկի և նրա զորավարների հետքերով ուխտագնացությունների շարքը շարունակություն կունենա․ անպայման կայցելենք Թորոս իշխանի գերեզմանին (Եղվարդ), Առաքել զորապետի գերեզմանին (Շիշկերտ), Սարգիս հրամանատարի շիրիմին (Շվանիձոր) և, իհարկե, Մխիթար Սպարապետի և Մելիք Բարխուդարի գերեզմաններ, որ գտնվում են հին Խնձորեսկի Անապատի եկեղեցու բակում:

Շրջագայությունները կավարտվեն Վահանավանքում, որտեղ գտնվում է Դավիթ Բեկի ենթադրյալ գերեզմանը:

Իսկ հունիսին կթողարկվի «Սյունյաց երկիր. մշակութային» հանդեսի հատուկ համար՝ նվիրված հայոց պատմության ամենափառավոր էջերից մեկին՝ Դավիթ Բեկի գլխավորած ազգային-ազատագրական պայքարին, որի արդյունքում Սյունյաց աշխարհը մաքրվեց թուրք զավթիչներից և օտարամուտ մյուս տարրերից, բոլոր դավաճանները և ուրացողներն էլ գլխատվեցին գահերեց զորավարի կողմից:

Հասանք Սիսիան. Նիկոլ Փաշինյան

14.03.2026 11:33

Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքը երկարաձգվեց

14.03.2026 01:03

Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքը երկարացնելու կամ նրան ազատ արձակելու որոշումը կհրապարակվի ժամը 00:30-ին․ Արամ Վարդևանյան

13.03.2026 22:46

Իրանը պատերազմի սկզբից ի վեր ամենահզոր հարձակումն է իրականացրել

13.03.2026 21:23

Իրանը Հայաստանից ստացել է բազմաթիվ աջակցություններ. ՀՀ-ում Իրանի դեսպան

13.03.2026 20:02

Մենք պայքարելու ենք մինչեւ վերջ․ Կարեն Կարապետյան

13.03.2026 19:50

Այն ժամկետը, որով խնդրում են երկարաձգել Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքը, ուղիղ միջամտություն է քաղաքական պրոցեսներին․ Արամ Վարդևանյան

13.03.2026 19:36

Իրանի վրա ամերիկա-իսրայելական գրոհների հետևանքով զոհվել է առնվազն 1444 մարդ

13.03.2026 17:14

⁠⁠Արցախի ժողովուրդը ՀՀ ներկայիս իշխանություններին երբեք չի լիազորել իր անունից հանդես գալ ու պարզունակ գործարքի առարկա դարձնել Արցախը. Արցախի ԱԺ նախագահը՝ Փաշինյանին

13.03.2026 16:58

Իրանում ամերիկա-իսրայելական հարվածներից ավելի քան 24 500 քաղաքացիական օբյեկտ է վնասվել. Կարմիր մահիկ

13.03.2026 16:52

Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում

13.03.2026 16:48

Մեր ռազմավարական նպատակը պետք է լինի գյուղատնտեսական նշանակության հողերը դարձնել 100 տոկոսով ոռոգելի․ Փաշինյանի գլխավորությամբ քննարկվել են ջրի և հողի կառավարման ոլորտում ինստիտուցիոնալ վերափոխումների հեռանկարները

13.03.2026 16:41