«Մյունխենի անվտանգության համաժողովը ավանդաբար հանդես է գալիս որպես քաղաքական էլիտաների տրամադրությունների ցուցիչ՝ հաճախ բացահայտելով առկա հակասությունները: Այս անգամ ևս այն ամենը, ինչ պաշտոնական Երևանը փորձում է թաքցնել խաղաղասիրական հռետորաբանության հետևում, Մյունխենում ոչնչացվեց: Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ելույթն այս ֆորումի շրջանակներում դարձավ ոչ միայն դիվանագիտական դեմարշ, այլև «Խաղաղության խաչմերուկի» մասին առասպելի վերջնական ապամոնտաժում: Դա մի հայեցակարգ էր, որը Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը մատուցում էր որպես Հայաստանի ինքնիշխանության և տնտեսական բարգավաճման երաշխիք:

Ալիևի սարկաստիկ դիտարկումն այն մասին, որ «Խաչմերուկի» նախագիծը կախված է «Բայդենի՝ Սպիտակ տուն վերադառնալուց», քննարկումը հայկական սպասումների հարթությունից տեղափոխում է ադրբեջանա-թուրքական պահանջների հարթություն:

Այս համատեքստում TRIPP-ը դադարում է լինել աբստրակտ հապավում և ստանում է «Զանգեզուրի միջանցքի» հստակ ուրվագծերը՝ մի նախագիծ, որը ենթադրում է ոչ թե հաղորդակցությունների ապաշրջափակում, այլ արտատարածքային ուղու ստեղծում, ինչը փաստացիորեն կտրում է Հայաստանը Իրանի հետ սահմանից: Ալիևի հայտարարությունների վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ «Խաղաղության խաչմերուկը» երբեք չի եղել Բաքվի իրական բանակցային օրակարգում որպես իրավահավասար գործընկերային նախագիծ: Ընդհակառակը, այն հարմար քող էր, որը թույլ էր տալիս հայաստանյան ղեկավարությանը ներքին ընտրազանգվածի առջև լեգիտիմացնել ռազմավարական դիրքերի աստիճանական հանձնումը:

Ալիևի կողմից այս առասպելի ապամոնտաժումը հաստատում է Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից նախկինում հնչեցված թեզերը: TRIPP-ի գնահատումը որպես ԱՄՆ-ի կողմից Ադրբեջանին և Թուրքիային արված «նվեր»՝ հայ ժողովրդի կենսական շահերի հաշվին: Սա ոչ թե «ընդդիմադիր քննադատություն է», այլ կայացած աշխարհաքաղաքական տեղաշարժի արձանագրում: Այս սխեմայում Հայաստանը հանդես է գալիս ոչ թե որպես տարանցման շահառու, այլ լոկ որպես «դոնոր-տարածք», որի լոգիստիկ հնարավորությունները կհանգեցվեն օտար շահերի սպասարկմանն՝ առանց գործընթացի վրա ազդեցության իրական լծակների:

Հատկանշական է նաև Բաքվի վարքագիծը միջազգային ասպարեզում, որտեղ Ալիևը հմտորեն համադրում է արևմտյան և թուրքական ենթակառուցվածքային նախաձեռնությունների իրականացումը Ռուսաստանի Դաշնության շահերի վրա ցուցադրական հարձակման հետ: Մյունխենում հնչեցված մեղադրանքները Մոսկվայի հասցեին՝ Ուկրաինայում ադրբեջանական դեսպանատան գնդակոծությունների վերաբերյալ, մատնանշում են Ադրբեջանի ձգտումը՝ վերջնականապես դուրս մղել ռուսական ազդեցությունը տարածաշրջանից՝ այն փոխարինելով թուրք-արևմտյան վեկտորով, որտեղ TRIPP նախագիծը կատարյալ կերպով տեղավորվում է:

Սա չափազանց վտանգավոր նախադեպ է ստեղծում Երևանի համար. կորցնելով ավանդական դաշնակիցների աջակցությունը և չստանալով անվտանգության իրական երաշխիքներ արևմտյան գործընկերներից՝ Հայաստանը հայտնվում է մեկուսացման մեջ՝ Բաքվի և Անկարայի տանդեմի դեմ հանդիման:

Հետևաբար, Հայաստանում ներկայիս քաղաքական կուրսի պահպանումը տանում է Սյունիքի մարզի անխուսափելի վերափոխմանը բուֆերային գոտու, որտեղ Հանրապետության ինքնիշխանությունը կկրի ձևական բնույթ: Ալիևի անկեղծությունը Մյունխենում ուղղակի նախազգուշացում է Հայաստանի քաղաքացիներին. ներկայիս քաղաքականության շարունակման գինը հարավային սահմանների նկատմամբ վերահսկողության կորուստն է և երկրի վերածումը լոգիստիկ կցորդի: Խոստացված «խաչմերուկի» փոխարեն, որը պետք է կապեր աշխարհի տարբեր կողմերը, Հայաստանը ռիսկի է դիմում ստանալ մի «փակուղի», որտեղ միակ ֆունկցիոնալ տարրը կմնա Ադրբեջանը Նախիջևանի և Թուրքիայի հետ կապող միջանցքը՝ վերջնականապես զրկելով Երևանին սուբյեկտայնությունից և ի դեմս Իրանի ռազմավարական գործընկերոջ հետ ելքից:

Այսպիսով, իրավիճակի վերլուծությունը մատնանշում է կրիտիկական անհամապատասխանությունը Երևանի ներքին քարոզչության և տարածաշրջանային նոր կարգի կոշտ ճարտարապետության միջև, որը կառուցվում է առանց հաշվի առնելու հայկական պետական շահերը:

Մտածե՛ք այդ մասին…»։

* * *

«Երբ Բայդենը վերադառնա». Ալիևն անդրադարձել է հաղորդակցությունների ապաշրջափակման հայկական նախագծին...

«Ինչ վերաբերում է այսպես կոչված «Խաղաղության խաչմերուկին», գիտեք, երբ նախագահ Թրամփը վերադարձավ (իշխանության), նա գործարկեց TRIPP-ը: Ահա, երբ նախագահ Բայդենը վերադառնա, նա կվերագործարկի ձեր «Խաղաղության խաչմերուկը»», - ասել է նա պատասխանելով հայ լրագրողի հարցին։