Լարրի Ավանեսյան. «Մենք մեզ համար հայի ուրիշ տեսակ բացահայտեցինք Գորիսում, որի համար շնորհակալ եմ Աստծուն»

19.01.2023 12:10
1893

Լաչինի միջանցքում շարունակվող խայտառակության պատճառով մեկ ամիս շարունակ չեն կարողանում Արցախ վերադառնալ «Ասպարեզ» պարային ստուդիայի երեխաները, ովքեր վերադառնում էին Թբիլիսիում կայացած փառատոնից:

Հունվարի 15-ին Գորիսի համանուն հյուրանոցում հանդիպեցինք երեխաներին և զրուցեցինք պարային ստուդիայի ղեկավար Լարրի Ավանեսյանի հետ:

Մեր զրույցի սկզբում  նա պատշաճ համարեց նախևառաջ ներկայանալ:

- Ես Լարրի Ավանեսյանն եմ՝ Արցախից, «Ասպարեզ» պարային ստուդիայի  տնօրենն եմ, ռեժիսոր եմ մասնագիտությամբ, սովորել եմ Երևանի թատերական ինստիտուտում: Այստեղ եմ գտնվում, քանի որ Վրաստանից հետ էի վերադառնում իմ խմբի հետ: Վրաստանի պարային սպորտի և  չիռլիդինգի ֆեդերացիայի կազմակերպած մրցույթին ենք մասնակցել: Վերադարձել ենք  չորս առաջին տեղով՝  դեկտեմբերի 12-ին, բայց, ցավոք, ճանապարհի փակ լինելու պատճառով, չենք կարողացել հատել սահմանը և մնացել ենք Գորիսում:

- Քանի՞ հոգուց է բաղկացած խումբը, որ մասնակցել է Թբիլիսիում կայացած պարային մրցույթին:

- Թիմում 14 հոգի ենք, միայն պարողները՝ ինը աղջիկ: Իսկ «Ասպարեզ»-ի խմբերը, դասարանները շատ-շատ են՝ երկու հարյուրից ավելի աշակերտ ունենք: Ինքս եմ «Ասպարեզ»-ի և՛ տնօրենը, և՛ գեղարվեստական ղեկավարը:

- Ստեփանակերտի մշակույթի կենտրո՞նն եք ներկայացնում:

- Ո՛չ, «Ասպարեզ»  պարային ստուդիան առանձին միավոր է: Հատուկ ենք առանձնացել, որպեսզի մերը լինի և ավելի արդյունավետ գործենք:

- Պարարվեստի ո՞ր ոճերին եք հատկապես առաջնայնություն տալիս:

- Ոճերը տարբեր են: Ունենք Հիփ հոփ ուղղությունը, դասական պար, լատինաամերիկյան՝ սպորտային, աշխարհի ժողովուրդների պարեր: Ազգայինը մեզ մոտ ազգագրականը չէ: Ժողովրդական պարերի մեջ օգտագործում ենք նաև մեր ազգայինը:

- Ի՞նչ արդյունքներ ունեցաք Թբիլիսիում:

- Տարբեր անվանակարգերում ենք  մասնակցել: Չորս առաջին տեղ ենք զբաղեցրել: Եթե մեկ բեմադրություն ևս ներկայացնեինք, ապա հինգ առաջին տեղն էլ մերը կլիներ ու հաղթող կլինեինք տարվա լավագույն բեմադրիչ անվանակարգում: Բայց այդպես չեղավ… Մի խոսքով՝ չորս բեմադրություն ենք ներկայացրել և բավականին լավ արդյունքներով վերադարձել: Բոլորի մեջ լավ տպավորություններ էր ձևավորվել մեր մասին: Ու ամենակարևորն այն էր, որ ներկայացել էինք որպես Республика Арцах` Արցախի դրոշի ներքո: Ի դեպ, մենք միշտ, երբ դուրս ենք գալիս Հայաստանի սահմաններից, մի պայման ենք դնում՝ պիտի մասնակցենք որպես Արցախի Հանրապետության ներկայացուցիչներ ու միայն այդպես: Գիտակցում ենք՝ ճանաչված երկիր չենք, ուրիշ շատ խնդիրներ կարող են առաջանալ, բայց, որքան հնարավոր է և որտեղ հնարավոր է, հնարավորությունը բաց չենք թողնում ու որպես Արցախ ենք ներկայանում՝ ևս մեկ անգամ հիշեցնելով՝ Արցախը կա, Արցախում սպորտային, մշակութային, կրթական, գիտական ակտիվ կյանք կա:

- Տարիքային ո՞ր խմբերն են ընդգրկված «Ասպարեզ» պարային ստուդիայում:

- Մեզ մոտ՝ պրոֆեսիոնալ խմբերում, 3-ից 18 տարեկաններն են: 18-ից բարձրը՝ սիրողական խմբերում են ընդգրկված, բայց Թբիլիսիի մրցույթին մասնակցել են 13-20 տարեկանները: Եվ տարբեր անվանակարգերում տարբեր տարիքի երեխաներ են մասնակցել:

- Ձեր պատասխաններից ենթադրում ենք, որ հաճախ եք մասնակցում միջազգային մրցույթների...

-  Ամենակարևորը ոչ թե մեզ, այլ Արցախի համար այն էր, որ անցյալ տարի մասնակցեցինք Մոսկվայի համաշխարհային 18-րդ  օլիմպիադային: Դա շատ կարևոր էր, որովհետև Արցախը նախկինում նման օլիմպիադայի երբեք չէր մասնակցել:

- Մոսկվայի համաշխարհային 18-րդ  օլիմպիադա, փորձեք մի քիչ մանրամասնել:

- Պարի օլիմպիադա է, որին մասնակցել և երկու պար ենք ներկայացրել: Երկուսն էլ՝ հայկական ժողովրդական պար: Ընդ որում՝ ներկայացել ենք Արցախի դրոշի ներքո: Ասեմ նաև՝ այնտեղ մասնակիցների մեջ կային ադրբեջանցիներ. տեսել են, խնդիրներ են ծագել և այլն... Բայց մինչև վերջ  մեր դրոշը պահել ենք, և դրոշի ներքո էլ ձեռք ենք բերել երկու առաջին տեղ: Սա երևի մեր մրցութային տարեգրության մեջ՝ Վրաստան, Հունաստան, ամենակարևորն էր, որովհետև օլիմպիադային իրավունք ունեին մասնակցելու այն խմբերը, որոնք որևէ երկրում ու երբևէ առաջին տեղ են զբաղեցրել: Այսինքն՝ մենք պետք է վարկանիշային բոլոր մրցույթներին մասնակցած և առաջին տեղը զբաղեցրած լինեինք, որ 18-րդին մասնակցելու իրավունք ունենայինք:

- «Ասպարեզ»-ը միայն Ստեփանակերտո՞ւմ է գործում, թե՞ Արցախի շրջաններում նույնպես:

- Միայն Ստեփանակերտում ենք առայժմ գործում, ունենք  մեկ դահլիճ, մեկ սրահ, մեկ ստուդիա: Պլանավորում ենք ծավալվել, մեծացնել, եթե, իհարկե, խաղաղություն լինի: Չենք կարող միևնույն ժամին և միևնույն դահլիճում երկու տարբեր խմբերի պարապմունք անցկացնել: Այդ պատճառով էլ մի ուղղության պարապմունքները կանցկացնենք քաղաքի տարբեր մասերում:

- Երևի մեծ թիմով եք աշխատում:

-  Ունենք չորս ուսուցիչ, տարբեր ժամերի ենք աշխատում: Օրը յոթ դասարան ինքս եմ պարապում, երեք-չորս ուղղություն ունենք: Ամեն մի ուղղություն իր դասատուն ունի: Սպորտային պարերը՝ մայրս է պարապում (լատինաամերիկայան պարեր), Հիփ հոփն իմ կուրսեցին է պարապում՝ մասնագիտությամբ ռեժիսոր է, դասական պարը և ոճավորված հայկական ժողովրդական պարերը, նաև աշխարհի ժողովուրդների պարերը նույնպես ինքս եմ պարապում, դա իմ մասնագիտությունն է: Եվ հիմա պլանավորում ենք  դասական ուղղությունը, որը կվստահենք մեր խմբերում աճած և կայացած աշակերտներին: Առանձին դասատու չենք վարձում, այլ մեր երեխաներին ենք տալիս  հնարավորություն՝ օգտագործելու այդ հնարավորությունը:

- Անդրադառնանք ներկա կացությանը, որում հայտնվել եք հայտնի պատճառով:

- Իրականում՝ շատ լավ ենք, չեմ սիրում լացել: Բողոքներ չկան: Իրավիճակը սառը դատում եմ, գիտակցում եմ՝ ինչ է կատարվում, սա էլ պայքարի մի տեսակ է, որին պիտի արձագանքենք արժանապատվորեն: Որքան էլ լացենք, տխրենք՝ ոչ մի օգուտ չենք կարող տալ: Դրա համար պիտի պայքարենք և դիմակայենք: Եվ ես՝ երեխաների հետ, փորձում եմ այս ժամանակահատվածն օգտագործել հօգուտ գիտելիքների, փորձում եմ մեզ համար նորովի բացահայտել Սյունիքը: Ինչոր իրենց ծնողները չեն ասել, ինչը դասագրքերում չկա, ջանում եմ ցույց տալ երեխաներին:

-  Եվ կարողանում ե՞ք երեխաներին ներկայացնել Սյունիքը:   

- Հնարավորության սահմաններում՝ այո: Թանգարաններ, տուն-թանգարաններ, գրադարաններ  գնացել ենք: Բուհերի մասնագետների հետ ենք հանդիպել: Տաթև ենք գնացել, նաև Գարեգին Նժդեհի մասին եմ պատմել. սկզբունքն այն է, որ ճանաչենք մեր հերոսներին: Այնպես որ՝ ինչքան հնարավոր է, անում ենք:

Գիտեմ՝ իրավիճակը սովորական չէ, բայց ես սրան պատրաստ էի: Ենթադրում էինք, որ կապիտուլյացիայից հետո լինելու են սադրանքներ: Հանկարծակի չեղավ Լաչինի միջանցքի արգելափակումը: Մենք պատերազմի էինք սպասում, թեև բլոկադան էլ պատերազմի մի դրսևորում է: Այո, եթե բլոկադա է, ապա պետք է արժանապատվորեն դիմակայել: Շատերն ասում են՝ ձեր համար հեշտ է, դուք Գորիսում եք: Բայց ոչ, Արցախում էլ լինեի՝ հեշտ կլիներ... Իմ ընտանիքը հիմա այնտեղ է՝ մայրս, եղբայրս, ով 44-օրյա  պատերազմի ժամանակ հաշմանդամ է դարձել: Կարող էր Երևանում լինել՝ ես հնարավորություն ունեի նրան Արցախից հանել, ինքը հրաժարվեց: Ասաց՝ մնում եմ այստեղ, բուժումս էլ պետք է այստեղ շարունակվի: Այսինքն՝ եթե որոշել ենք մնալ մեր հայրենի Արցախում, ապա այս ամենին այնքա՜ն թեթև պետք է նայենք, այնքա՜ն մարտականորեն տրամադրվենք, որ թշնամին գիտակցի, թե ում հետ գործ ունի: Ես չգիտեմ՝ ով ոնց է տրամադրված: Մարդ կա սպասում է՝ դռները բացվեն և գնա: Իսկ ես սպասում եմ՝ դռները բացվեն, որ ներս գնանք: Ես տխուր չեմ, չէ: Եթե անգամ սրանից բարդ իրավիճակ լինի՝ ես էլի մնալու եմ իմ Արցախում:

Մեր ծնողներն այդքան տարի սովի մեջ մնացել են՝ առանց լույսի, առանց  ամեն ինչի: Մի՞թե մենք չենք կարող դիմանալ: Լրագրողներ կան, որ գալիս են և ասում՝ մի քիչ տխուր բաներ ասեք... Ես ասում եմ՝ ինձնից նման բան չեք լսելու: Ես զոհվածի աղջիկ եմ, հայրս 90-ականներին զոհվել է Արցախյան առաջին պատերազմում: Ես մեծացել ու դաստիարակվել եմ այդ ոգով, ուստի իմ դիրքորոշումն այսպիսին է: Ես չեմ պատրաստվում Արցախի հողը թողնել: Ինձնից բողոք դուք չեք լսելու:

Շատ գոհ ենք գորիսեցիներից, որովհետև այն մոտեցումը, ընդունելությունը, ուշադրությունը, մարդասիրական վերաբերմունքը, որ իրենք են ցուցաբերում, երախտագիտության արժանի են: Ես չգիտեմ՝ մենք կարո՞ղ էինք իրենց այդպես դիմավորել Արցախում, թե՞ ոչ: Էլի մոտեցումն այսպես կլիներ, էլի ջերմ կլիներ, բայց չգիտեմ՝ այս մակարդակի՞ կլիներ, թե՞ ոչ: Ամեն ինչ գերազանց է՝ մարդիկ, հյուրանոցի, համայնքապետարանի աշխատակիցները և ընդհանարապես բնակչությունը: Մենք մեզ համար հայի ուրիշ տեսակ բացահայտեցինք Գորիսում, որի համար շնորհակալ եմ Աստծուն:

Մի հետաքրքիր արտահայտություն կա, որ սիրում եմ երեխաներին ասել՝ այն, ինչը մեզ չի կոտրում, մեզ ավելի ուժեղ է դարձնում: Այս իրավիճակը մեզ միայն ուժեղացնում է:

- Կարողացե՞լ եք Ձեր այդ մտածելակերպով, կենսափիլիսոփայությամբ վարակել երեխաներին:

- Անպայման: Դուք յուրաքանչյուր երեխայի հարց տվեք և կհամոզվեք՝ իրենք էլ  այդկերպ են մտածում: Այո, կարոտում են իրենց ծնողներին, ձևական կլիներ, եթե ասեինք՝ չեն կարոտում, տխրում ենք երբեմն: Բայց դա մեզ չի կոտրում: Մենք չենք պատրաստվում  լացել: Եթե պետք լինի՝ մեկ տարի էլ այստեղ կապրենք, միայն թե ճանապարհը բացվի՝ առանց որևէ բան զիջելու: Եթե ճանապարհը պետք է հենց հիմա բացվի՝ ես պետք է գնամ իմ ծնողի մոտ, երեխաները՝ իրենց ծնողների մոտ: Բայց եթե ճանապարհը պետք է բացվի Ադրբեջանին ինչ-որ բան զիջելով, ապա դրան համաձայն չենք: Թող մեկ տարի էլ ապրեմ իմ Սյունիքում, սա իմ հայրենիքն է, միայն թե… Այստեղ ամեն ժայռաբեկոր սկսել եմ ճանաչել, բացահայտել: Ես Սյունիքը սիրում եմ այնպես, ինչպես Արցախն եմ սիրում:

- Հաճելի է հաղորդակից լինել Ձեր դիրքորոշմանը, այդկերպ մտածողներ շա՞տ կան Արցախում:

- Իմ բոլոր աշակերտներն այդպես են մտածում... Ես իրենց այդ ոգով եմ դաստիարակում:

Այստեղ բացահայտել ենք մի արհեստանոց՝ երիտասարդների համար, որտեղ գնում և ֆիլմեր ենք դիտում: Եվ այնպիսի ֆիլմեր եմ ընտրում, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի հանգամանալից ծանոթանալ Սյունիքի պատմությանը, Արցախի պատմությանը, հայ ժողովրդի անցած ճանապարհին:

- Այս ընթացքում հասցրե՞լ եք ստեղծագործական խնդիրներով զբաղվել, խմբի հետ պարապմունքներ անցկացնել:

- Պարապմունք չենք արել, բայց արել ենք շատ մեծ գործ: Լեռներում երկու տարբեր տեսահոլովակ ենք նկարել: Մի հոլովակն արդեն հավաքված է: Մյուսը, որ լեռներում  նկարել ենք, ներկայումս մոնտաժում ենք:

Այստեղ համերգների են երեխաները շատ մասնակցել:

Դեռ կհասցնենք պարել, որտեղ էլ լինենք՝ պարելու ենք, պարը հայի գենի մեջ է, հայը պետք է և՛ պարի, և՛ երգի, և՛ տեր կանգնի իր հող ու ջրին:

Ներկայումս ավելի կարևոր բաներ կան օրակարգում, որով և զբաղվում ենք:

- Երեխաները կարողանո՞ւմ են կապ ունենալ ծնողների, հարազատների հետ:

- Հեռախոսով խոսում են... Ես ունեմ համացանցային ընդհանուր խումբ, որտեղ ամեն օր ներկայացնում եմ կատարվածը: Նկարներն եմ ուղարկում, որ իրենք տեսնեն: Թանգարաններից ենք տեսագրություն ուղարկում, որ իրենք էլ Արցախում տեղյակ լինեն, թե ինչով ենք զբաղված:

Երեխաները հիմա հանրակրթական դպրոց են հաճախում, գրքեր են ստացել, պատրաստվում են դասերին: Խնդիրն այն է, որ ծնողների հետ չեն...

Վստահ եմ՝ անցած 35 օրվա ընթացքում իմ երեխաները բոլորովին ուրիշ հոգեկերտվածք են ձեռք բերել: Ծնողներն էլ են նկատել այդ փոփոխությունը: Եվ ես իրենց վերադարձնելու եմ ավելի ամուր, քրիստոնեական արժեքներով ավելի համակված, քան սկզբում էին: Կարծում եմ՝ մենք միասին, Աստծո օգնությամբ, մեծ առաքելություն ենք առաջ տանում այս օրերին...

- Երբ իմացաք՝ միջանցքը փակ է, միանգամից հյուրանո՞ց եկաք:

- Վրաստանից վերադառնալու ճանապարհին (մինչև Գորիս հասնելը) ինձ զանգահարեցին Արցախից և ասացին, որ ճանապարհը փակ է: Եվ հորդորեցին՝ առաջ չգալ, մնալ Գորիսում:

Յոթ ժամ մնացինք Գորիսի ավտոկայանում՝ սպասելով իրավիճակի փոփոխության: Ու երբ համոզվեցինք՝ երկար ենք մնալու, կապվեցի ԿԳՄՍ նախարարության հետ՝ տեղեկացնելով ստեղծված վիճակի մասին և խնդրելով աջակցություն: Դրանից հետո մեզ տեղավորեցին «Գորիս» հյուրանոցում, որի անձնակազմին երախտագիտությունս եմ հայտնում:

- Հավանաբար շատ լրագրողների հետ եք առնչվել այս օրերին:

- Շատ-շատ: Օրը երեք-չորս հոգի գալիս են, ու բոլորն ուզում են հարցազրույց: Բայց ես նախապես մշակված օրակարգը միշտ չէ, որ կարողանում եմ փոխել ու բոլորի հետ հանդիպել: Հավատացեք՝ առաջին օրերին 25-ից ավելի հարցազրույց եմ տվել լրատվամիջոցներին:

Լրատվամիջոցների հետ շփումներն էլ անհրաժեշտ են, մենք մեր ճիշտը միշտ չէ, որ կարողանում ենք ներկայացնել աշխարհին…

Հարցազրույցը՝

Սամվել Ալեքսանյանի

15.01.2023 թ.

 

Սիսիան համայնքի Ույծ բնակավայում գտնվող Սուրբ Գևորգ եկեղեցին Կառավարության նախաձեռնությամբ վերակառուցվում է

20.04.2024 21:57

Տավուշցիները բացեցին ճանապարհը․ գյուղերի վարչական ղեկավարները կհանդիպեն Մհեր Գրիգորյանի հետ

20.04.2024 20:19

Պատրաստվում ենք դե յուրե հիմնավորել Արծվաշենի՝ Հայաստանի մաս լինելը. վարչապետ

20.04.2024 14:55

Փաշինյանը վստահեցրեց՝ եթե սահմանազատման գործընթացում ինչ-որ տների հետ կապված խնդիր լինի, պետությունը նոր տներ կկառուցի

20.04.2024 14:53

Տիգրան Համասյան «Կձգտեմ մասնակցել Կապանի երաժշտական փառատոնին»

20.04.2024 11:40

Հայաստանը համաձայնել է վերադարձնել 4 օկուպացված գյուղերը. Ադրբեջանի ԱԳՆ

19.04.2024 21:42

Ռուսաստանը Հայաստանին դաշնակից է համարում. Լավրով

19.04.2024 20:05

«Եռակողմ հայտարարությունը ստորագրած բոլոր կողմերի համար Արցախի ժողովրդի ճակատագիրը դարձավ երկրորդական նշանակության խնդիր»․ Արցախի ԱԺ

19.04.2024 19:51

Առաջին անգամ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ, չորս գյուղերի հատվածում, գոյություն կունենա սահմանազատված պետական սահման. Վարչապետի աշխատակազմ

19.04.2024 19:47

Տեղի է ունեցել սահմանազատման հանձնաժողովի 8-րդ նիստը. նախնական համաձայնեցվել են սահմանագծի 4 հատվածները

19.04.2024 19:04

Կապանում 35-ամյա երիտասարդը սպանել է 63-ամյա տղամարդուն, ապա դին այրել և թաղել իր այգում

19.04.2024 16:52

Էդ երեխան ոչ կարողանում էր ռույլը շարժել, ոչ մի բանը չէր աշխատում. Նոր մանրամասներ ՊՆ ուրալի վթարից

19.04.2024 16:31