Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները, կարծեք, որոշ շրջանակներում թյուրըմբռնման տեղիք են տալիս: Ոմանք, ցավոք, այն ընկալում են որպես տոնակատարություն, պճնվում անմոռուկներով, էլ չենք խոսում այն մասին, որ որոշ հաստատություններում ծաղկային կոմպոզիցիաները, երբեմն փուչիկներով համադրված, «գարնանային շքեղություն» են հաղորդում Հայոց ցեղասպանության տարելիցին:

Այս ամենը դեռ մի կերպ կարելի էր հանդուրժել, բայց Հանրապետական կանանց 3000-անոց «պահանջը» եկավ այդ «տոնակատարությունների» բացը լրացնելու: Արդեն մի քանի օր է՝ սոցկայքերը թնդում են, Հերմինե Նաղդալյանի բնորոշմամբ, «ծաղիկների ալիք անելու» շնորհիվ:

Ի՞նչ է նշանակում «մեծ տիկնոջ» այն հայտարարությունը, որ իրենք շատ ուրախ էին, որ 3000 կին, հոգսը թողած, միասնաբար հավաքվել է Ծիծեռնակաբերդում՝ իր հոգու պարտքը կատարելու, աստվածահաճո մի գործ անելու: Այսինքն՝ 100 տարվա մեր ցավը, որ բնավ երբեք էլ չենք պահանջել, որ ողբի վերածվի, մեծ դժվարությա՞մբ է միասնության կոչի վերածվել: Ի՞նչ է նշանակում, իրենց հոգսը թողած, համազգային վշտի շուրջ միավորվելը: Եվ մի բան էլ ավելին՝ «միասնականությունը ցույց տալու համար ասացինք մի հատ ծաղիկները վեր չբարձրացնե՞նք, ծաղիկների ալիք անենք»:

Հարգելի՛ տիկին Նաղդալյան, եթե դժվար չէ, այս օրերին հետեւողական եղեք եւ տեսեք, թե ինչպե՛ս են մեր ազգային վիշտը հարգում օտարերկրացիները: Այս դեպքում ավելորդ չենք համարում նշել, որ, ճիշտ է, Տերյանն ասել է, մեզ չի հասկանա սառն օտարուհին, կարծեք, ճիշտ հակառակն է դառնում՝ մեզ կհասկանա օտարուհին:

Ցուցադրվելու եւ իշխող կուսակցության անվան շուրջ հերթական աղմուկը բարձրացնելու փոխարեն ավելի լավ է զսպվածություն ցուցաբերել, իսկապես հարգանքի տուրք մատուցել, բայց ոչ ժպտալով ու «ոչ սելֆիներով», պայմաններ ստեղծել իրական պահանջատիրոջ առաքինի կերպար ունենալու համար: Եվ ոչ թե ասել, թե դատի ենք տալու մեզ զրպատողներին, այլ ընդունեք ձեր սխալը եւ հետագայում «պահանջի ալիք բարձրացնելու դեպքում» երկար մտածեք:

Այս ամենի մեջ միակ «լուսավոր» կետը Ծիծեռնակաբերդում պատվո պահակ կանգնող հայ աշակերտներ են, որ իսկապես ըմբռնում են համազգային ցավը. ուրեմն ամեն ինչ չէ, որ անվերադարձ կորել է…

Վերջում հիշեցնենք ականավոր սյունեցի Նիկողայոս Ադոնցի խոսքը. «Պետք չկա հրաժարվելու բարձրափայլ փարոսից, բայց թող նա նստի մեր խորաթափանց աչերի մեջ եւ ոչ անհայտ հորիզոններում: Գրկենք մանավանդ կյանքի աղոտ ճրագը, զույգ բազուկներով, եւ ընթանանք համրաքայլ, առանց բռնազբոսելու մեր ուղին, լուռ, առանց աղմկարար փող ու թմբուկի: Աղաղակը անախորժ է սգավորին: Լռե՛նք, կա վսեմ լռություն, որի աղաղակները լսելի են ամենուրեք, եւ կան աղաղակներ, որ կորչում են ընդհանուր լռության մեջ»:

ԱՐՄԻՆԵ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ