Մեր ուղին պիտի հարթենք նաեւ հոգեւոր մաքառումով

12.04.2021 14:27
149644

Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության աջակցությամբ հրատարակվող «Սյունյաց երկիր. մշակութային» եռամսյա պարբերականի 2-րդ համարը նվիրում ենք  Սյունիքի մերօրյա գրական աշխարհին:

Իր պատմության ամենադժվար ու անորոշ ժամանակներից մեկն ապրող Սյունիքում կյանքը շարունակվում է:

Շարունակվում է նաեւ հոգեւոր ոլորտում, գրական-մշակութային անդաստանում:

Սահմանը պահող զինվորականի, սահմանագծում արարող մարդկանց կողքին նաեւ երկրամասի ստեղծագործող մտավորականներն են, գրողները…

Նախատեսվող համարի նպատակն է հանրությանը ներկայացնել նրանց մի մասին՝ արձակագիրներին եւ բանաստեղծներին՝ ի ցույց դնելով ներկայիս գրողական որոնումները:

Սյունիքի մերօրյա գրական աշխարհը ներկայացնելիս կառաջնորդվենք հետեւյալ սկզբունքով. յուրաքանչյուրին հատկացնել (առավելագույնը) 1-2 էջ (A3 չափսի)՝ զետեղելով հեղինակի լուսանկարը, համառոտ կենսագրությունը եւ ստեղծագործություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ որեւէ երկի հատված (տրամադրվող մակերեսին համապատասխան). համարը, ինչպես նշել ենք մեկ այլ առիթով, բաղկացած կլինի 36 էջից:

Ցանկալի է, ինչ-որ առումով՝ պարտադիր, որ հրապարակվող ստեղծագործության (ստեղծագործությունների) վերաբերյալ ներկայացվի նաեւ գրականագիտական տեսակետից արժեւորող որեւէ խոսք՝ գրախոսություն, գրականագիտական գնահատական կամ որեւէ հեղինակավոր բանասերի դիտարկում: Խոսքը կարող է վերաբերվել նաեւ տվյալ հեղինակի ստեղծագործական ամբողջական նկարագրին:

Տեղյակ ենք, որ ստեղծագործողներից ոչ բոլորն են մինչեւ այժմ հայտնվել գրականագետների ուշադրության կենտրոնում: Սկսնակների պարագայում դա բացատրելի է, ուստի եւ կհրապարակենք սոսկ ստեղծագործությունները՝ ակնկալելով՝ գրական նորահայտ այդ անունները հանրայնացնելով՝ նրանց ստեղծագործությունների հանդեպ որոշակի հետաքրքրություն կառաջանա:

Համարում կներկայացվեն ծագումով սյունեցի այն գրողները, ովքեր ողջ են եւ բնակվում են ինչպես Սյունիքում, այնպես էլ մարզի կամ հանրապետության սահմաններից դուրս:

Կընդգրկենք նաեւ Վայոց ձորի ներկայացուցիչներին՝ նկատի ունենալով, որ Վայոց ձորը, ըստ Ստեփանոս Օրբելյան պատմիչի եւ «Աշխարհացույցի»՝ Սյունիքի գավառներից է եւ նշվում է իբրեւ երկրորդ գավառ՝ Ծղուկից հետո:

Համարի նախապատրաստության ընթացքում եւ դրանից առաջ՝ ծանոթանալով Սյունիքի գրական կյանքին, ավելի հաստատուն է դարձել մեր տեսակետը, որ ժամանակակից գրողներից ոմանք ըստ արժանվույն են շարունակում Սյունյաց գրական մեծերի ավանդույթները. դրանում կհամոզվի նաեւ ընթերցողը՝ ապագա համարի նյութերն ընթերցելիս:

Բայց մինչ այդ հնարավորություն կունենաք ծանոթանալ գրական Սյունիքի ակունքներին (մենագրության հեղինակ՝ բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Դավիթ Գասպարյան), ինչպես եւ «Սյունեցիները եւ հայ հին գրականությունը» ուշագրավ հոդվածին (հեղինակ՝ բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վանո Եղիազարյան):

Համարում կփորձենք ներկայացնել Հայաստանի գրողների միության եւ այդ միության Սյունիքի մասնաճյուղի դերակատարությունը՝ երկրամասի գրական կյանքը կազմակերպելու գործում:

Ներկայացնելով Սյունիքի մերօրյա գրական աշխարհը՝ նպատակ ունենք նաեւ հավաստել Սյունյաց տոհմիկ գրիչների ավանդներին մեր սերնդակից գրողների հավատարմությունը, ցույց տալ, որ ներկայումս նրանք հայրենասիրության, հայրենապաշտության աստվածահաճո առաքելությունը ձգտում են իրականացնել հենց այդ  ոլորտում:

Հին իմաստուններն են դեռեւս սաղմոսել՝ «անունն ավելի ընտիր է շատ հարստությունից. արծաթից ու ոսկիից շնորհն է լավ»:

Դարեր շարունակ Սյունիքում հենց այդ համոզմունքով են մարդիկ ապրել: Եվ պատահական չէ, որ Սյունիքն իր սրի հերոսների կողքին թագադրել է իր գրչի հերոսներին ու այսկերպ պահել լույսը՝ ոգու, սերը՝ բանի, եւ ամենածանր պահերին անգամ աղոթքի պես վանկարկել՝ «Ի սկզբանե էր բանն»: Ու իր հոգեւոր մեծերին, տառը երկնողին, բառն արարողին սյունեցին առանձնակի երախտագիտությամբ է վերաբերվել…

«Սյունյաց երկիր. մշակութային» եռամսյա պարբերականի նախատեսվող համարը սերնդեսերունդ փոխանցված ու մեզ հասած այդ վերաբերմունքի մի նոր եւ համեստ արտահայտություն է:

Միեւնույն ժամանակ՝ նախատեսվող համարն ավելի ամբողջական կլինի, եթե սույն նախաձեռնությանն արձագանքեն Սյունիքի եւ Վայոց ձորի բոլոր գրողները: Չի բացառվում, որ երիտասարդ, սկսնակ բանաստեղծներից ու արձակագիրներից ոմանք ծանոթ չեն մեր խմբագրությանն ու  ընթերցողական շրջանակներին:

Ուստի եւ հարկ համարեցինք հանդես գալ խմբագրական սույն խոսքով ու բոլորին (ովքեր ասելիք ունեն) հրավիրել համագործակցության. համատեղ ուժերով ի մի բերենք Սյունիքի գրական աշխարհն ամբողջացնող-կազմավորող հեղինակներին ու նրանց ներկայացնել հանրությանը:

 Եվ ուրեմն՝ մինչեւ 2021 թ. ապրիլի 30-ը սպասում ենք արձագանքների, առաջարկությունների, հայտերի:

Սամվել Ալեքսանյան

 

 

Շարունակվում են բանակցությունները Ստեփանակերտ-Գորիս ճանապարհով անխոչընդոտ շարժը վերսկսելու վերաբերյալ. ՌԴ ՊՆ

08.02.2023 22:40

Հայաստանը 30 տոննա օգնություն է ուղարկել երկրաշարժից տուժած Սիրիա

08.02.2023 22:33

Սեյրան Օհանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում կհարուցվի. Ազգային ժողովը տվեց համաձայնությունը

08.02.2023 19:52

Հայաստանից Թուրքիա ժամանած հայ փրկարարները սկսել են իրենց աշխատանքները. Կարո Փայլան

08.02.2023 19:46

Բացարձակ սուտ է. ՀՀ ՊՆ-ն ու ԱԱԾ-ն հերքում են ադրբեջանական հերթական ապատեղեկատվությունը

08.02.2023 19:39

Կարիք չկա Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահներին ՄԱԿ մանդատով օժտել, կարծում են Ռուսաստանի ԱԳՆ-ում

08.02.2023 17:45

Զանգեզուրի միջանցք կոչվածը, իրականանալու դեպքում, կլինի ակտիվ ռումբ, որ ամեն պահի կարող է պայթեցնել մեր պետականությունը

08.02.2023 17:15

Ադրբեջանը կրկին արգելափակել է Հայաստան Արցախ միակ գազատար խողովակը

08.02.2023 16:46

Արամ Առաջինը գումար կհատկացնի՝ Հալեպում հատուկ կենտրոններում գտնվող հայերին սննդով ապահովելու համար

08.02.2023 16:35

Գիրք՝ նվիրված ԽՍՀՄ կազմավորման 100-րդ տարեդարձին

08.02.2023 16:17

Էքսկավատորի հմուտ օպերատոր Սասուն Բադեյանը

08.02.2023 16:12

Ամենայն հայոց կաթողիկոսը Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի առնչությամբ ցավակցություն է հայտնել Պոլսո հայոց պատրիարքին

08.02.2023 16:09