Մեր ուղին պիտի հարթենք նաեւ հոգեւոր մաքառումով

12.04.2021 14:27
13918

Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության աջակցությամբ հրատարակվող «Սյունյաց երկիր. մշակութային» եռամսյա պարբերականի 2-րդ համարը նվիրում ենք  Սյունիքի մերօրյա գրական աշխարհին:

Իր պատմության ամենադժվար ու անորոշ ժամանակներից մեկն ապրող Սյունիքում կյանքը շարունակվում է:

Շարունակվում է նաեւ հոգեւոր ոլորտում, գրական-մշակութային անդաստանում:

Սահմանը պահող զինվորականի, սահմանագծում արարող մարդկանց կողքին նաեւ երկրամասի ստեղծագործող մտավորականներն են, գրողները…

Նախատեսվող համարի նպատակն է հանրությանը ներկայացնել նրանց մի մասին՝ արձակագիրներին եւ բանաստեղծներին՝ ի ցույց դնելով ներկայիս գրողական որոնումները:

Սյունիքի մերօրյա գրական աշխարհը ներկայացնելիս կառաջնորդվենք հետեւյալ սկզբունքով. յուրաքանչյուրին հատկացնել (առավելագույնը) 1-2 էջ (A3 չափսի)՝ զետեղելով հեղինակի լուսանկարը, համառոտ կենսագրությունը եւ ստեղծագործություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ որեւէ երկի հատված (տրամադրվող մակերեսին համապատասխան). համարը, ինչպես նշել ենք մեկ այլ առիթով, բաղկացած կլինի 36 էջից:

Ցանկալի է, ինչ-որ առումով՝ պարտադիր, որ հրապարակվող ստեղծագործության (ստեղծագործությունների) վերաբերյալ ներկայացվի նաեւ գրականագիտական տեսակետից արժեւորող որեւէ խոսք՝ գրախոսություն, գրականագիտական գնահատական կամ որեւէ հեղինակավոր բանասերի դիտարկում: Խոսքը կարող է վերաբերվել նաեւ տվյալ հեղինակի ստեղծագործական ամբողջական նկարագրին:

Տեղյակ ենք, որ ստեղծագործողներից ոչ բոլորն են մինչեւ այժմ հայտնվել գրականագետների ուշադրության կենտրոնում: Սկսնակների պարագայում դա բացատրելի է, ուստի եւ կհրապարակենք սոսկ ստեղծագործությունները՝ ակնկալելով՝ գրական նորահայտ այդ անունները հանրայնացնելով՝ նրանց ստեղծագործությունների հանդեպ որոշակի հետաքրքրություն կառաջանա:

Համարում կներկայացվեն ծագումով սյունեցի այն գրողները, ովքեր ողջ են եւ բնակվում են ինչպես Սյունիքում, այնպես էլ մարզի կամ հանրապետության սահմաններից դուրս:

Կընդգրկենք նաեւ Վայոց ձորի ներկայացուցիչներին՝ նկատի ունենալով, որ Վայոց ձորը, ըստ Ստեփանոս Օրբելյան պատմիչի եւ «Աշխարհացույցի»՝ Սյունիքի գավառներից է եւ նշվում է իբրեւ երկրորդ գավառ՝ Ծղուկից հետո:

Համարի նախապատրաստության ընթացքում եւ դրանից առաջ՝ ծանոթանալով Սյունիքի գրական կյանքին, ավելի հաստատուն է դարձել մեր տեսակետը, որ ժամանակակից գրողներից ոմանք ըստ արժանվույն են շարունակում Սյունյաց գրական մեծերի ավանդույթները. դրանում կհամոզվի նաեւ ընթերցողը՝ ապագա համարի նյութերն ընթերցելիս:

Բայց մինչ այդ հնարավորություն կունենաք ծանոթանալ գրական Սյունիքի ակունքներին (մենագրության հեղինակ՝ բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Դավիթ Գասպարյան), ինչպես եւ «Սյունեցիները եւ հայ հին գրականությունը» ուշագրավ հոդվածին (հեղինակ՝ բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վանո Եղիազարյան):

Համարում կփորձենք ներկայացնել Հայաստանի գրողների միության եւ այդ միության Սյունիքի մասնաճյուղի դերակատարությունը՝ երկրամասի գրական կյանքը կազմակերպելու գործում:

Ներկայացնելով Սյունիքի մերօրյա գրական աշխարհը՝ նպատակ ունենք նաեւ հավաստել Սյունյաց տոհմիկ գրիչների ավանդներին մեր սերնդակից գրողների հավատարմությունը, ցույց տալ, որ ներկայումս նրանք հայրենասիրության, հայրենապաշտության աստվածահաճո առաքելությունը ձգտում են իրականացնել հենց այդ  ոլորտում:

Հին իմաստուններն են դեռեւս սաղմոսել՝ «անունն ավելի ընտիր է շատ հարստությունից. արծաթից ու ոսկիից շնորհն է լավ»:

Դարեր շարունակ Սյունիքում հենց այդ համոզմունքով են մարդիկ ապրել: Եվ պատահական չէ, որ Սյունիքն իր սրի հերոսների կողքին թագադրել է իր գրչի հերոսներին ու այսկերպ պահել լույսը՝ ոգու, սերը՝ բանի, եւ ամենածանր պահերին անգամ աղոթքի պես վանկարկել՝ «Ի սկզբանե էր բանն»: Ու իր հոգեւոր մեծերին, տառը երկնողին, բառն արարողին սյունեցին առանձնակի երախտագիտությամբ է վերաբերվել…

«Սյունյաց երկիր. մշակութային» եռամսյա պարբերականի նախատեսվող համարը սերնդեսերունդ փոխանցված ու մեզ հասած այդ վերաբերմունքի մի նոր եւ համեստ արտահայտություն է:

Միեւնույն ժամանակ՝ նախատեսվող համարն ավելի ամբողջական կլինի, եթե սույն նախաձեռնությանն արձագանքեն Սյունիքի եւ Վայոց ձորի բոլոր գրողները: Չի բացառվում, որ երիտասարդ, սկսնակ բանաստեղծներից ու արձակագիրներից ոմանք ծանոթ չեն մեր խմբագրությանն ու  ընթերցողական շրջանակներին:

Ուստի եւ հարկ համարեցինք հանդես գալ խմբագրական սույն խոսքով ու բոլորին (ովքեր ասելիք ունեն) հրավիրել համագործակցության. համատեղ ուժերով ի մի բերենք Սյունիքի գրական աշխարհն ամբողջացնող-կազմավորող հեղինակներին ու նրանց ներկայացնել հանրությանը:

 Եվ ուրեմն՝ մինչեւ 2021 թ. ապրիլի 30-ը սպասում ենք արձագանքների, առաջարկությունների, հայտերի:

Սամվել Ալեքսանյան

 

 

Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Իրան

05.08.2021 10:37

Ճակատենի ճանապարհից ադրբեջանցիները 4-5 մ հեռավորության վրա են գտնվում, ձեռքով են անում, սուլում, հասցրել են ստրատեգիական ճանապարհ կառուցել, անվտանգության ոչ մի երաշխիք չկա․ համայնքի ղեկավար

04.08.2021 22:29

Հայաստանում սուբվենցիոն ծրագրերով Սյունիքը առաջատարն է

04.08.2021 20:29

Բայդենը շնորհավորել է Փաշինյանին և պատրաստակամություն հայտնել շարունակել ջանքերը գերիների վերադարձի հարցում

04.08.2021 20:23

«Պատիվ ունեմ»-ը կողմ կքվեարկի ԱԺ փոխնախագահի պաշտոնում Իշխան Սաղաթելյանի թեկնածությանը

04.08.2021 19:07

Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Իրան

04.08.2021 17:10

Արդարադատության ոլորտում մեր պատկերացումները պիտի համապատասխանեն նաև այն տեսլականին, որն ունեն ՀՀ քաղաքացիները. Նիկոլ Փաշինյան

04.08.2021 16:37

Ադրբեջանցիները գողացել են Սյունիքի մարզի Կապանի Ճակատեն և Դավիթ Բեկ գյուղերի 3 ընտանիքի պատկանող 8 կով և 1 ցուլ. ստուգված ահազանգեր ՄԻՊ-ին

04.08.2021 14:25

Սահմանի Գեղարքունիքի հատվածում արձանագրվել է հակառակորդի ԱԹՍ-ի՝ ՀՀ օդային տարածք մուտք գործելու փորձ. ՀՀ ՊՆ

04.08.2021 13:57

Չարաշահումներ Սյունիքի մարզի Ալվանք համայնքում

04.08.2021 13:56

Սյունիքի ոստիկանապետը ծեծել է Սուրիկ Խաչատրյանի տան տարեց պահակին՝ հենց ոստիկանության շենքում. հարուցվել է քրեական գործ

04.08.2021 11:14

Իրադրությունը հայ-ադրբեջանական սահմանին հարաբերականորեն կայուն է. ՊՆ

04.08.2021 10:54