TRIPP-ը կվերաձևավորի Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքականությունը. ԱՄՆ Ատլանտյան խորհրդի անդրադարձը

22.01.2026 15:57
236

ԱՄՆ Ատլանտյան խորհրդի կայքում հրապարակվել է Խորհրդի Եվրասիա կենտրոնի տնօրեն Էնդրյու դ’Անիերի և «Թուրան» հետազոտական կենտրոնի տնօրեն Ջոզեֆ Էփսթայնի հեղինակած հոդվածը, որում մանրամասն ներկայացվել է «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» նախագիծը (TRIPP), դրա ազդեցությունը տարածաշրջանի վրա, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական օգուտները և իրականացման հնարավոր ռիսկերը։

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ հեղինակներն իրենց «Ինչպե՞ս կարող է Թրամփի հաղթանակը նպաստել ԱՄՆ շահերի առաջմղմանը Հարավային Կովկասում» վերնագիրը կրող հոդվածում մատնանշում են, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահը, ստորագրելով TRIPP նախագծի վերաբերյալ համաձայնագիրը, պաշտպանել են դրա ամենազգայուն մասը՝ ԱՄՆ-ն զսպող գործոն դարձնելով։

«Հայաստանի հարավով անցնող 27 մղոնանոց ցամաքային հատվածը պատրաստ է վերաձևավորել Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքականությունը: Հունվարի 13-ին ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն և Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը հայտարարեցին «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (TRIPP) ծրագրի իրականացման մանրամասների մասին: ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ կառուցված այս միջանցքը, որը խոստանում է լինել Եվրոպայի և Ասիայի միջև կենսականորեն կարևոր կապող օղակ, կարող է պատմության մեջ մտնել որպես ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի երկրորդ ժամկետի արտաքին քաղաքականության ամենատպավորիչ նվաճումներից մեկը»,-նշել են հոդվածի հեղինակները:

Հեղինակներն իրենց հոդվածում կարծիք են հայտնել, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր քաղաքական ապագան կապել է TRIPP նախագծի վերաբերյալ համաձայնագրի հետ, ինչը նաև կարող է Հայաստանին թույլ տալ իրական անկախություն ձեռք բերել։

«Հասկանալով, որ Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագիրը ռուսական լծակները վերացնելու և, հետևաբար, իրական անկախություն ձեռք բերելու միակ ճանապարհն է, Հայաստանի վարչապետը իր քաղաքական ապագան կապեց նման համաձայնագրի հետ: ԱՄՆ-ն միակ տերությունն է, որը կարող է Հայաստանին առաջարկել իրական ազատագրում ռուսական գերիշխանությունից: ԱՄՆ-ի հովանու ներքո խաղաղության բանակցություններ վարելով և ընդգծելով ԱՄՆ շահերը TRIPP-ում՝ Փաշինյանն ու Ալիևը պաշտպանեցին համաձայնագրի ամենազգայուն մասը՝ ԱՄՆ-ն զսպող գործոն դարձնելով»,-ասված է հոդվածում:

Հոդվածագիրները նկատել են, որ այս քայլերը տեղի են ունենում Հայաստանի համար կարևորագույն ժամանակներում՝ նկատի ունենալով 2026 թվականի հունիսին Հանրապետությունում սպասվող խորհրդարանական ընտրությունները։

«2026 թվականին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների հետ մեկտեղ Փաշինյանը պետք է ցույց տա, որ խաղաղության և Արևմուտքի հետ կապեր ստեղծելու իր ջանքերը հաջողությամբ են պսակվել»,-գրել են հեղինակները։

Հոդվածում միաժամանակ ներկայացվել է, որ Ռուսաստանն այս ընտրություններից առաջ տեղեկատվական միջոցներով և կեղծ լուրերով սկսել է քայլեր անել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դեմ՝ կանխատեսելով, որ Մոսկվան կընդլայնի այս ջանքերն ընտրություններից առաջ։

Հոդվածի հեղինակները նաև մանրամասն անդրադարձ են կատարել հունվարի 13-ին Վաշինգտոնում ԹՐԻՓՓ նախագծի կյանքի կոչմանն ուղղված հայտարարության ստորագրման կարևորությանն ու նշանակությանը՝ կարծիք հայտնելով, որ դրա իրականացումը բխում է և՛ Երևանի, և՛ Վաշինգտոնի շահերից։

«Այս համաձայնությունը պետք է օգտակար լինի երկու կողմերի համար էլ։ Սպիտակ տունը կարող է վստահեցնել ամերիկացիներին, որ նրանք տնտեսական օգուտներ են ստանում Հարավային Կովկասում ԱՄՆ դիվանագիտական ​​ներգրավվածությունից և նոր հնարավորություններ են բացում ամերիկյան ընկերությունների համար։ Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանը կարող է համաձայնությունը ներկայացնել որպես ենթակառուցվածքներում բարձրորակ արևմտյան ներդրումներ ներգրավելու միջոց, ինչը նա ձգտում էր իր «Խաղաղության խաչմերուկ» նախաձեռնության միջոցով, որը կարող է օգնել Հայաստանին դիրքավորվել որպես տարածաշրջանային տրանսպորտային հանգույց՝ միաժամանակ պահպանելով վերահսկողությունը հայկական տարածքի նկատմամբ»,-մանրամասնել են հոդվածի հեղինակները։

Հոդվածում նաև նշվում է, որ TRIPP նախագիծը կարող է անուղղակի օգուտներ բերել ոչ միայն ՀՀ-ին և ԱՄՆ-ին, այլև ամբողջ Կասպյան տարածաշրջանին․ «ԱՄՆ կառավարությունը մասնավոր կերպով աջակցում է Միջին միջանցքին՝ բազմամոդալ առևտրային երթուղի, որը Կենտրոնական Ասիան կապում է Թուրքիայի և Եվրոպայի հետ Կասպից ծովի և Ադրբեջանի ու Վրաստանի ենթակառուցվածքային հանգույցների միջոցով: Վաշինգտոնը և նրա եվրոպացի գործընկերները Միջին միջանցքը դիտարկում են որպես Ասիայի հետ ցամաքային առևտրում Ռուսաստանը շրջանցելու միջոց՝ ներառյալ Կենտրոնական Ասիայից կարևորագույն հանքանյութերի և հազվագյուտ հողային տարրերի հնարավոր արտահանումը: Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի երկրները բարգավաճման են ձգտում համաշխարհային շուկաների հետ ավելի լավ ինտեգրման միջոցով: TRIPP-ը Կովկասով մեկ այլ երթուղի է ապահովում՝ մեծացնելով տրանսպորտային համակարգերի հզորությունը, քանի որ Ադրբեջանն ու Ղազախստանը աշխատում են ընդլայնել նավահանգստային հզորությունները՝ առևտրային պահանջարկը բավարարելու համար։ TRIPP նախագծի հաջող իրականացումը կարագացնի Կենտրոնական Ասիայից Եվրոպա և դրանից այն կողմ ապրանքների և կարևորագույն հումքի մատակարարման արժեքը և արագությունը»:

Հոդվածի հեղինակները շեշտել են, որ այս համաձայնագրի և նախագծի իրագործման դեպքում ինչպես Հայաստանն, այնպես էլ Ադրբեջանը կարող են իրենց ինքնիշխանության իրացման և երկու երկրների ժողովուրդների շահերից բխող քաղաքականություն իրականացնելու գործողությունների ազատություն ստանալ։

 

 

Արցախում մնացած 10 քաղաքացիները տեղափոխվել են Հայաստան․ Թորոսյան

23.01.2026 15:25

Հայաստանի կառավարությունը Ստոկհոլմում պարտությունը հաղթանակ է ներկայացնում. Նարեկ Կարապետյան

23.01.2026 14:49

Պարոն վարչապետ, գոնե Դուք ասեք՝ ո՞վ է Սյունիքում պետական կառավարման պատասխանատուն․ այս ի՞նչ վիճակ է ճանապարհներին

23.01.2026 11:27

Թուրքիան ուշադիր հետևում է Իրանում տեղի ունեցող զարգացումներին

23.01.2026 10:53

Գյուղն ու գյուղացին մշտապես եղել են Կարապետյան ընտանիքի ուշադրության կենտրոնում․ «Մեր ձևով» շարժում

23.01.2026 10:26

Թվայնացում` թղթի վրա. ինչու չի գործում կատարողական վարույթի փոփոխված համակարգը

23.01.2026 10:06

Նորավանի խաչմերուկից մինչև Գորիս և Տաթև ավտոճանապարհները փակ են բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար

22.01.2026 20:23

Այս ամսվա ընթացքում 20,000 թոշակառու իր թոշակը կստանա Սամվել Կարապետյանի ստեղծած ընկերությունների վճարած հարկերից․ Նարեկ Կարապետյան

22.01.2026 19:34

Իշխանությունը ժողովրդին ծառայելու մասին է, ոչ թե բարձր աշխատավարձերի ու միլիոնավոր պարգևավճարների. «Մեր ձևով»-ի խոսնակ

22.01.2026 18:37

Հանրագիր․ Տաթև գյուղի վարչական ղեկավար Գոռ Մինասյանի ազատ արձակման պահանջով

22.01.2026 16:46

Նարեկ Կարապետյան. «Մեծ բիզնեսի և տարբեր տնտեսական ծրագրերի հաշվին՝ բյուջեն տասնյակ տոկոսներով ավելանալու է, և չի լինելու փոքր բիզնեսին հարկելու կարիքը»

22.01.2026 16:18

Այս երկրների առաջնորդներից շատերը դարձել են իմ ընկերը. Թրամփը՝ իր միջնորդությամբ հակամարտությունը դադարեցրած երկրների ղեկավարների մասին

22.01.2026 16:02