20-րդ դարի նշանավոր աշուղներից է Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, Հայաստանի եւ ԽՍՀՄ գրողների ու կոմպոզիտորների միությունների անդամ աշուղ Աշոտը (Աշոտ Հայրապետի Դադալյանը):

Ծնվել է 1907թ. ապրիլի 25-ին Գորիս քաղաքում:

Մեծ գուսանի ծննդյան օրվա առիթով Սյունիքի մարզպետ Սուրեն Խաչատրյանն ու Գորիսի քաղաքապետ Վաչագան Ադունցը՝ համաքաղաքացիների ու գուսանի հարազատների եւ մերձավորների հետ, այցելեցին նրա գերեզման եւ հարգանքի տուրք մատուցեցին գուսան Աշոտին:

Ծաղկեդրում կատարվեց նաեւ գուսանի՝ Գորիս քաղաքում տեղադրված կիսանդրու պատվանդանին:

Գուսան Աշոտի մասին շատ է ասվել ու գրվել: Այսօր հարկ ենք համարում ներկայացնել «Սայաթ-Նովա» աշուղական երգի վաստակավոր անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար, պրոֆեսոր Թովմաս Պողոսյանի խոսքը:

Ահա՝ «Սյունյաց անառիկ լեռների զուլալ, կարկաչուն աղբյուրների, հազարագույն, հազարաբույր ծաղիկների, անուշ հովերի ծնունդն է Աշուղ Աշոտը:

Նրա երգերի մեջ արծիվների ճախրանքն է ու եղնիկների նազանքը:

Դեռ մանկուց իրեն տեսել է հոգու հայելում, ու երազում Աստված նրան տվել է ապագա աշուղի սիրո գինով լցված ոսկե թասը:

Աշոտն աշուղի ընդհանրական կերպարի մեջ այնպես է բնորոշել ինքն իրեն, ինչպես չի կարող որեւէ մեկը.

Աշուղն էն է՝ սառը ջրի պես հովացնի սիրտը մարդու,
Գարնան քնքուշ ծաղիկների բույրով լցնի սիրտը մարդու,
Երգով, կյանքով ծառա լինի իր հայրենի հողին, ջրին,
Առատ տարվա հացի նման լիացնի սիրտը մարդու:

Նրա համար թանկ ու նվիրական են իր «ուսուցիչները»՝ Սայաթ-Նովան ու Ջիվանին:

Աշոտը բարու, գեղեցիկի ու խաղաղության երգիչ է, սակայն նրա երգերի առանցքը սերն է.

Աշուղ եմ ես քո սեւ-սեւ աչերիդ…

Առանձնակի հոգեհմա հուզականություն կա ու անհատակ խորություն մոր թեմայով գրված երգերի մեջ.

Լույսի նման, հույսի նման սրբազան…
Կյանքի նման թանկագին է մոր սերը…

Խորհրդային տարիներին փարվելով իր անդավաճան ընկերոջը՝ քամանչային, նա այլաբանորեն այսպես դիմեց Ղարաբաղին.

Ա՜խ, սիրուն եղնիկս մ՛ի գնա, մի՛ գնա,
Ա՜խ, դրախտ օրրանդ մ՛ի թողնի, մ՛ի գնա:

Հայ աշուղական արվեստի հարուստ անդաստանում իր ծանրակշիռ տեղն ունի Աշուղ Աշոտը: Նրա երգերն ուղեկցել են, ուղեկցում են եւ կուղեկցեն մեր ժողովրդին հավերժորեն»:

ՎԱՀՐԱՄ ՕՐԲԵԼՅԱՆ