Հարավային Կովկասում (Հայաստան, Վրաստան, Ադրբեջան) Ռուսաստանի և Իրանի ներկայության և ազդեցության նվազում, և ԱՄՆ-ի ու Թուրքիայի դիրքերի ամրապնդում: Այս մասին նշվում է Համաշխարհային տնտեսության և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի «Ռուսաստանը և աշխարհը. 2026» զեկույցում։

«ԱՄՆ-ից և Թուրքիայից բացի՝ Չինաստանը լուրջ հետաքրքրություն է ցուցաբերում տարածաշրջանի նկատմամբ, և 2026 թվականին այն կշարունակի իրականացնել իր ավանդական քաղաքականությունը՝ Հարավային Կովկասի երկրների (առաջին հերթին՝ Վրաստանի և Ադրբեջանի) հետ պրագմատիկ և շահավետ հարաբերություններ կառուցելու համար», – կանխատեսում են վերլուծաբանները: Մինչդեռ, Անկարան կշարունակի ձևավորել տարածաշրջանային դաշինք, որին կմասնակցեն Բաքուն և Թբիլիսին՝ աստիճանաբար նվազեցնելով քաղաքական և դիվանագիտական ճնշումը Երևանի վրա:

Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները կլինեն Թուրքիայի հետ դաշինքի զարգացումը և Իսրայելի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցությունը:

«Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում Բաքուն կհետևի զուտ պրագմատիկ ուղուն՝ կենտրոնանալով տնտեսական համագործակցության բարենպաստ մակարդակի պահպանման վրա։ Սակայն, երկարաժամկետ հեռանկարում կարելի է ակնկալել Ռուսաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների աստիճանական վատթարացում՝ վերջինիս քաղաքական նկրտումների հետագա աճի ֆոնին», – նշվում է զեկույցում։

Ինչպես նշվում է, Հայաստանում ներքաղաքական պայքարը շարունակվում է և ավելի ու ավելի է սրվում՝ հաջորդ խորհրդարանական ընտրությունների մոտենալուն զուգընթաց։ Ակնհայտ է, որ դիմակայությունը միայն կսրվի 2026 թվականի առաջին կեսի ընտրարշավի ընթացքում։

Խորհրդարանական և արտախորհրդարանական ընդդիմության, սփյուռքի անցանկալի ներկայացուցիչների և Հայ առաքելական եկեղեցու (ՀԱԵ) ղեկավարության վրա ճնշումը 2025 թվականին աննախադեպ էր։ Փաշինյանը նույնիսկ անձնական վիրավորանքներ և սպառնալիքներ է հնչեցրել կաթողիկոսի և Հայ եկեղեցու մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաների հասցեին։ ՀԱԵ-ի նկատմամբ ճնշումը մեծապես կապված էր հայտնի գործարար Սամվել Կարապետյանի և նրա անձնական և գործարար շրջանակների մի մասի նկատմամբ կիրառված բռնաճնշումների հետ։ Շարունակվում են նաև Հայաստանի նախկին նախագահներ Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի հետապնդումները, որոնց դեմ, ինչպես նաև նրանց հարազատների և մի շարք կողմնակիցների դեմ դատական գործընթացներ են ընթանում։

Այսպիսով՝ Փաշինյանի թիմը կենտրոնացնում է իր բոլոր ջանքերն ու ռեսուրսները հանրապետության քաղաքական դաշտի լիակատար մաքրման վրա՝ 2026 թվականի ընտրություններում իր հաղթանակը երաշխավորելու համար։ Փաշինյանին անհրաժեշտ է համոզիչ, անվիճելի հաղթանակ՝ խորհրդարանում իր սահմանադրական մեծամասնությունը պահպանելու համար, ինչը նրան թույլ կտա առաջ շարժվել սահմանադրական փոփոխություններով և շարունակել իր արտաքին քաղաքական կուրսը, որն ուղղված է Միացյալ Նահանգների հետ մերձեցմանը և արագացված եվրոպական ինտեգրացիային։ Միևնույն ժամանակ՝ Փաշինյանի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, փորձագետների կարծիքով, 2026 թվականին ունի հաջողության բոլոր հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով լուրջ մրցակցության բացակայությունը։ Քաղաքական ուժերի ներկայիս հավասարակշռության հիմնական պատճառներից մեկը, կարծես, նախկին առաջնորդների բարձր հակառեյտինգն է, ինչը նրանց խանգարում է ապահովել հանրապետության բնակչության զգալի մասի աջակցությունը։ Իշխող կուսակցությունը, մասամբ իր վարչական ռեսուրսների և երկրի տեղեկատվական տարածքի վրա փաստացի մենաշնորհի շնորհիվ, թվում է, թե ընտրարշավի ակնհայտ ֆավորիտն է։ Կառավարության և ընդդիմության միջև ավանդական դիմակայությունից բացի՝ հարկ է նշել երրորդ ուժի բացակայությունը, որը վաղուց անհրաժեշտ էր Հայաստանում, և նոր, ականավոր, միավորող քաղաքական գործիչների բացակայությունը։

Եթե իշխող կուսակցությունը հաղթի խորհրդարանական ընտրություններում, կարող ենք ակնկալել Հայաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շարունակություն։ Բաքվի հետ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման մեծ հավանականություն կա, որը կամրագրի էական քաղաքական և տարածքային զիջումներ Երևանի համար: Ակնհայտ է, որ ընտրություններում համոզիչ հաղթանակի բացակայության դեպքում՝ Փաշինյանի համար դժվար կլինի այս ոչ ժողովրդական քայլը կատարել Հայաստանում։

Մոսկվայի հետ հարաբերությունները կարող են «դադարի ռեժիմի» վրա դրվել 2026 թվականին: Երևանը, հավանաբար, պաշտոնապես դուրս չի գա Ռուսաստանի գլխավորած կազմակերպություններից (փաստացի սառեցնելով իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին և ակտիվորեն վայելելով Եվրասիական տնտեսական միության անդամակցության առավելությունները): Այնուամենայնիվ, գործնականում արտաքին քաղաքականությունը հետևողականորեն կհետապնդի կայուն արևմտյան վեկտորի զարգացումը (ԱՄՆ-ի և ԵՄ երկրների հետ հարաբերություններում):

Փարիզը կշարունակի ողջամիտ ջանքեր գործադրել հետխորհրդային տարածքում (Մոլդովա, Վրաստան, Հայաստան և այլն) ռուսական ազդեցության դեմ պայքարելու համար, այդ թվում՝ էներգետիկ պատճառներով (Ադրբեջան, Ղազախստան, Ուզբեկստան):