Հնդկաստան-Իրան-Հայաստան եռակողմ հարաբերությունները կարող են վճռորոշ լինել նրանց տնտեսական զարգացման համար

24.12.2024 11:57
564

Վերջին մի քանի տարիներին Հայաստանի, Իրանի և Հնդկաստանի միջև համագործակցությունն աճում է։ Ավանդաբար Հնդկաստանը սերտ և ջերմ հարաբերություններ է պահպանում Իրանի հետ: Հնդկաստանը նաև պատմական և քաղաքակրթական կապեր ունի Հայաստանի հետ։ Իրանը և Հայաստանը ունեն սահման և սերտ պատմական կապեր. գրում է հնդկական Awaz -The Voice պարբերականը։

Ինչպես նշվել է, երեք երկրները, թեև առաջին հայացքից շատ տարբեր են, բայց ընդհանուր մարտահրավեր ունեն՝ ի դեմս անբարյացակամ հարևանների: Նրանց պատմական ջերմ հարաբերություններն այդ ժամանակվանից ի վեր ճանապարհ են հարթել երկկողմ հարաբերությունների սերտացման համար և վերածվում են եռակողմ համագործակցության:

Այս համագործակցության բանալին կապի և առևտրային ուղիներն են: Հնդկաստանը, որոնելով ավելի արագ և ծախսարդյունավետ առևտրային միջանցքներ ինչպես դեպի իր արևելք, այնպես էլ արևմուտք, աշխատում էր Հյուսիս-Հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքի (INSTC) իրականացման վրա, որը կկապի այն Ռուսաստանի Դաշնությանը Իրանի միջոցով: Իրանն ու Հայաստանը վճռորոշ են Հնդկաստանի ծրագրերը կյանքի կոչելու համար։ Իրանը Հնդկաստանի համար կարող է ելք ապահովել դեպի Կենտրոնական Ասիա և Կովկաս: Առնվազն 2013 թվականից ի վեր Հնդկաստանը մտածում է Իրանի արևելյան ափին գտնվող Չաբահար նավահանգստի զարգացման շուրջ, որը նայում է Օմանի ծոցին: Հնդկաստանի համար սա իրանական ամենամոտ նավահանգիստն է։ Այն նաև կոչված էր հակազդելու Պակիստանի Մաքրան նավահանգստում Չինաստանի կողմից կառուցված Գվադար նավահանգստին: Այնուամենայնիվ, Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ արևմտյան պատժամիջոցները կանգնեցրել են Չաբահարի առաջընթացը: Հայաստանն ունի յուրահատուկ աշխարհաքաղաքական դիրք՝ դեպի ծով ելք չունեցող երկիր Հարավային Կովկասի սրտում, սահմանակից է Իրանին, Ադրբեջանին, Թուրքիային և Վրաստանին: Ծրագրի նպատակն է դա օգտագործել՝ երկիրը վերածելու առևտրի, տրանսպորտային և հաղորդակցության հանգույցի և հնարավորություն տալ տարածաշրջանի երկրներին մուտք գործել եվրոպական և ասիական շուկաներ և հակառակը:

Հայաստանը կարևոր է դառնում, քանի որ նման այլընտրանքային առևտուրը և տրանսպորտային երթուղին կարող են անցնել միայն Հայաստանի տարածքով, որը Հյուսիս-Հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքի մի մասն է:

Նման միջանցքը նաև զգալի հակադարձ կլինի Չինաստանի «Գոտի և ճանապարհ» նախաձեռնությանը, որը զուգահեռ է ընթանում՝ Թուրքիային Վրաստանի և Ադրբեջանի միջոցով կապելով Կենտրոնական Ասիայի հետ:

Հնդկաստան-Իրան-Հայաստան եռակողմ նման համագործակցությունը վճռորոշ է և՛ Իրանի, և՛ Հայաստանի տնտեսությունների համար։ Իրանը հենց նոր հսկայական հարված է ստացել Իսրայելի հետ իր ստվերային պատերազմից: Այն նաև ենթարկվում է պատժամիջոցների, և դրա միջով անցնող առևտրային և տարանցիկ ուղիները հսկայական եկամուտի աղբյուր կլինեն:

Հայաստանի համար նույնպես նման հաղորդակցության հանգույցը հարուստ շահաբաժիններ կունենա:

 
 

ԵԽԽՎ քաղաքական խումբը մտահոգություն է հայտնել Կարապետյանի կալանավորման փաստով

14.11.2026 15:07

Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի զինծառայողի գործով նախաքննությունն ավարտվել է

13.11.2026 16:59

Իտալիայի, Լեհաստանի և Նիդերլանդների ոստիկանության կցորդների պատվիրակությունն այցելել է ՀՀ-ում ԵՄ առաքելություն

13.11.2026 15:26

85 տարեկանում կյանքից հեռացել ՀՀ ժողովրդական արտիստ Նորայր Մեհրաբյանը

13.11.2026 14:07

«Էժանագին շոուներով փորձում են ծածկել ընդդիմադիր գործչի մահվան ողբերգությունը»․ Արման Աբովյան

13.11.2026 12:50

Արցախը չի մոռացվել. հայ և կիպրոսցի երկրպագուների ակցիան՝ Երևանում

13.11.2026 12:37

ԵՄ երկրները պատրաստակամություն են հայտնել աջակցել Հայաստանի տնտեսական և էներգետիկ անկախությանը

13.11.2026 11:56

Քաջարանի ՄՊՄԴ-ի և Քաջարանի մարզադպրոցի մարզուհիների փայլուն արդյունքները

13.11.2026 11:33

«Культурный мост»: студенты Капана раскрыли, что связывает Армению и Россию

13.11.2026 11:25

Հայաստան-Թուրքիա սահմանին շարունակվում են երկաթուղու աշխատանքները

13.11.2026 11:21

Սյունիքի մարզային գրադարանում տեղի ունեցավ Անի Հարությունյանի «Հույսի կապույտ թևերին» գրքի շնորհանդեսը

13.11.2026 11:01

Նոյեմբերի 15-ից ձմեռային անվադողերով երթևեկելը պարտադիր պահանջ է. հիշեցում

13.11.2026 10:40