Նիկոլ Փաշինյանի՝ ապրիլի 1-ի մոսկովյան այցը Երևանում ակնհայտորեն փորձում էին ներկայացնել որպես հարաբերությունների վերականգնման կարևոր փուլ, բայց օրվա զարգացումները ցույց տվեցին լրիվ այլ պատկեր։

Այցը նույնիսկ ձևաչափով չէր հիշեցնում այն մակարդակի ընդունելությունը, որի մասին կարող էր խոսել հայկական իշխանությունը։ Կրեմլից նախապես հայտարարվել էր, որ խոսքը լինելու է աշխատանքային այցի և Վլադիմիր Պուտինի հետ բանակցությունների մասին, իսկ ռուսական կողմը նաև հստակեցրել էր, որ հանդիպումը կանցնի աշխատանքային նախաճաշի ձևաչափով։ Մոսկվայի օդանավակայանում Փաշինյանին դիմավորել էր ոչ թե երկրի բարձրագույն ղեկավարությունը, այլ Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը, ինչը ինքնին արդեն խոսուն դետալ էր այցի իրական քաղաքական կշռի մասին։  

Բայց գլխավոր սառը ցնցուղը նույնիսկ արարողակարգում չէր։ Այն հնչեց հենց բանակցությունների ընթացքում։ Վլադիմիր Պուտինը բաց տեքստով ասաց, որ Հայաստանը չի կարող միաժամանակ գտնվել և՛ ԵԱՏՄ-ում, և՛ Եվրամիության մաքսային տարածքում, քանի որ նման համատեղում «անհնար է ըստ սահմանման»։ Նույն հանդիպման ընթացքում նա նաև առանձնահատուկ ընդգծեց, որ նախընտրական գործընթացների սրացումը Հայաստանում չպետք է վնասի ռուս-հայկական հարաբերություններին։ Այս երկու շեշտադրումները միասին դարձան այցի հիմնական քաղաքական արդյունքը։ Դրանք ոչ թե աջակցող, այլ սահմաններ գծող հայտարարություններ էին՝ հասցեագրված հենց Փաշինյանին։  

Փաշինյանի համար առավել ցավոտը, թերևս, այն էր, որ ինքը Մոսկվայում ստիպված եղավ ոչ թե օրակարգ առաջ տանել, այլ հերթական անգամ բացատրվել։ Նրա ամենաաղմկահարույց հայտարարությունը վերաբերեց Ղարաբաղին։ Նա անձամբ հայտարարեց, որ Ղարաբաղյան շարժումը չպետք է շարունակվի, որովհետև, իր խոսքով, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև արդեն խաղաղություն է հաստատված, և երկու երկրներն էլ ճանաչել են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիմքով։ Ավելին, Փաշինյանը նույն հանդիպմանը շնորհակալություն հայտնեց Պուտինին՝ Երևանի և Բաքվի միջև խաղաղության հաստատման գործընթացում աջակցության համար։ Եթե Երևանում փորձում են այս ամենը ներկայացնել որպես դիվանագիտական հավասարակշռություն, ապա դրսից դա շատ ավելի նման էր հրապարակային նահանջի։  

Ֆոնը ևս Փաշինյանի օգտին չէր։ Նրա մոսկովյան այցը ուղեկցվեց բացահայտ դժգոհության դրսևորումներով։ Քաղաքում նրան դիմավորեցին «պարոն Փաշինյան, դուք դավաճան եք» բացականչություններով, իսկ Հայաստանի դեսպանատան մոտ տեղի ունեցած բողոքի ակցիայի ժամանակ ցուցարարները այրեցին նրա դիմանկարը։ Ըստ հրապարակումների՝ ակցիան անցել է Հայ առաքելական եկեղեցու աջակցության կարգախոսներով, և մասնակիցները պահանջել են դադարեցնել միջամտությունը եկեղեցու ներքին գործերին։ Այսպիսի ֆոնին «ջերմ ընդունելության» մասին խոսելը պարզապես չի ստացվում։ Մոսկվան Փաշինյանին չընդունեց որպես հաղթող վերադարձող գործընկեր։ Նա այնտեղ ստացավ սառը ցնցուղ՝ և՛ բովանդակությամբ, և՛ մթնոլորտով։  

Արդյունքում այցից հետո մնաց մեկ պարզ պատկեր։ Փաշինյանը գնացել էր Մոսկվա՝ իր համար քաղաքական հենարան կամ գոնե տեսանելի արդյունք ստանալու ակնկալիքով, բայց վերադարձի համար չունեցավ ոչ մի նոր լուրջ պայմանավորվածություն, ոչ մի հրապարակային հաջողություն, ոչ մի ձևակերպում, որը Երևանում հնարավոր կլիներ վաճառել որպես հաղթանակ։ Ջերմ ընդունելության փոխարեն նա ստացավ սառը ցնցուղ, և հենց դա դարձավ այս այցի ամենահստակ քաղաքական բնութագիրը։

yerkir.am