Կրակով եւ կացնով. Գուրգեն Մարգարյանի սպանության տարելիցին Ալիեւը Ստեփանակերտում «հաղթանակի այգի» է հիմնում

19.02.2025 14:12
463

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը հերթական այցն է կատարել օկուպացված Լեռնային Ղարաբաղ։

Ուղեւորության շրջանակում Ալիեւը բացել է հյուրանոցներ, ստուգել օբյեկտները, ինչպես նաեւ մասնակցել է օկուպացված Ստեփանակերտում «հաղթանակի զբոսայգու» հիմնարկեքին։

Բնավ պատահական չէ, որ «այգու» հիմնարկեքի արարողությունը տեղի է ունենում փետրվարի 19-ին, եւ միանգամայն ակնհայտ է, թե որ ամսաթվին է այն հարմարեցվում։

Փետրվարի 19-ին լրանում է ադրբեջանցի հանցագործի կողմից հայ սպայի դաժան սպանության 21-րդ տարելիցը։

2004թ. փետրվարին Բուդապեշտում ՆԱՏՕ «Գործընկերություն հանուն խաղաղության» ծրագրի շրջանակում անցկացվում էին անգլերեն լեզվի դասընթացներ: Դրանց մասնակցել են հայ եւ ադրբեջանցի սպաներ, այդ թվում՝ ապագա զոհ Գուրգեն Մարգարյանը եւ նրան սպանող ռամիլ սաֆարովը։ Փետրվարի 19-ի գիշերը սաֆարովը մտել է չկողպված սենյակ եւ կացնով սպանել քնած Գուրգեն Մարգարյանին։ Դրանից հետո սաֆարովը փորձել է սպանել երկրորդ հայ սպային՝ Հայկ Մակուչյանին։ Բարեբախտաբար, փորձն անհաջող էր. սենյակի դուռը փակ էր։

2006թ. ապրիլի 13-ին այդ թվում հայ փաստաբան Նազելի Վարդանյանի ջանքերով սաֆարովը Բուդապեշտի դատարանի կողմից դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման՝ առանց 30 տարի պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքի։ Դատարանում սաֆարովը փոխել է ցուցմունքը եւ հրաժարվել նախնական հայտարարություններից՝ պատճառաբանելով, որ լավ չի տիրապետում ռուսերենին եւ անգլերենին։

2008-ին Երեւան կատարած այցի ժամանակ Հունգարիայի արտգործնախարար Կինգա Գենցը, պատասխանելով սաֆարովի Ադրբեջան վերադառնալու հնարավորության մասին հարցին, նշել է, որ նման հնարավորություն կա, բայց Հունգարիան այդպիսի պարտավորություն չունի։ «ռամիլ սաֆարովի արարքը ցնցող էր հունգարական հասարակության համար. Սաֆարովի վերադարձի հնարավորություն կա, բայց Հունգարիան նման պարտավորություն չունի։ Սաֆարովի հետ կապված բոլոր հարցերը լրջորեն կդիտարկվեն։ Ամենակարեւոր հարցն այն է, թե սաֆարովը ցմահ բանտարկություն կկրի Ադրբեջանում, թե ոչ»,- ասել է նախարարը։

Մի քանի տարի անց այդ երկրի իշխանությունները՝ հանձին վարչապետ Վիկտոր Օրբանի, գործարք կնքեցին Ադրբեջանի իշխանությունների հետ։ Թույլ տալով իրեն կաշառել ադրբեջանական նավթադոլարներով՝ Հունգարիան արդարության եւ օրինականության հայեցակարգը փոխանակեց այսրոպեական շահի հետ։ ռամիլ սաֆարովին վերադարձրին հայրենիք, որտեղ անմիջապես ազատ արձակեցին եւ հերոսի կոչում շնորհեցին։ Նույն օրը՝ 2012թ. օգոստոսի 31-ին, Հայաստանը դադարեցրեց դիվանագիտական ​​հարաբերությունները Հունգարիայի հետ։

Ադրբեջանի իշխանությունները սաֆարովին ոչ միայն փոխհատուցել են «պատճառած վնասը»՝ բնակարանի եւ կոչման տեսքով, այլեւ նրան բարձրացրել ազգային հերոսի աստիճանի։ Չնայած դրան՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն ուղիղ կապ չտեսավ Ադրբեջան պետության եւ սաֆարովի արարքի միջեւ։ Ե՛վ անձամբ սաֆարովը, ե՛ւ Ադրբեջանի իշխանությունները բացարձակ անպատիժ մնացին։

2012թ. հոկտեմբերի 10-ին Հունգարիայի մտավորականության ներկայացուցիչների պատվիրակությունն այցելել է Գուրգեն Մարգարյանի շիրմին։ Ուսուցիչ, լրագրող եւ հրատարակիչ Գաբոր Դիկը, հոգեւոր հովիվ Գաբոր Իվանյին, պատմաբան, քաղաքական վերլուծաբան Զոլտան Բիրոն եւ ինժեներ-մեխանիկ Ռուդոլֆ Ունգվարին ժամանել են Երեւան՝ ներողություն խնդրելու Հունգարիայի իշխանությունների գործողությունների համար՝ ռամիլ սաֆարովին Ադրբեջանին արտահանձնելու համար։ https://news.am/rus/news/124327.html

Անցած տարվա դեկտեմբերին Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեն, դատարանի որոշումների կատարման մոնիթորինգի շրջանակում, հրապարակել է եւս մեկ որոշում «Մակուչյանն ու Մինասյանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով, որը վերաբերում է 2004թ. Բուդապեշտում ադրբեջանցի զինծառայողի կողմից հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանի սպանությանը, տեղեկացրել է Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի մամուլի ծառայությունը։

Ընդգծելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշումը՝ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեն առաջ է քաշել հետեւյալ պահանջները. ՄԻԵԴ որոշումից չորս տարի անց Ադրբեջանի իշխանությունները չեն կատարել որոշման անհատական միջոցները։ Կոմիտեն կրկին կոչ է անում անհապաղ վճարել հայցվորների ներկայացուցիչների ծախսերը, ինչպես նաեւ պահանջում է ապացույց, որ Ադրբեջանի նախագահի կայքում տեղադրված ներման նամակները ջնջվել են։ Կոմիտեն հիշեցնում է, որ նման ծանր հանցագործությունների համար մեղավորները պետք է զրկվեն պետական ​​պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից։ Կոմիտեն կրկին պահանջում է ճշտել սաֆարովին տրված այլ արտոնությունների օրինականությունը։ https://news.am/rus/news/856003.html

Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքը երկարաձգվեց

14.03.2026 01:03

Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքը երկարացնելու կամ նրան ազատ արձակելու որոշումը կհրապարակվի ժամը 00:30-ին․ Արամ Վարդևանյան

13.03.2026 22:46

Իրանը պատերազմի սկզբից ի վեր ամենահզոր հարձակումն է իրականացրել

13.03.2026 21:23

Իրանը Հայաստանից ստացել է բազմաթիվ աջակցություններ. ՀՀ-ում Իրանի դեսպան

13.03.2026 20:02

Մենք պայքարելու ենք մինչեւ վերջ․ Կարեն Կարապետյան

13.03.2026 19:50

Այն ժամկետը, որով խնդրում են երկարաձգել Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքը, ուղիղ միջամտություն է քաղաքական պրոցեսներին․ Արամ Վարդևանյան

13.03.2026 19:36

Իրանի վրա ամերիկա-իսրայելական գրոհների հետևանքով զոհվել է առնվազն 1444 մարդ

13.03.2026 17:14

⁠⁠Արցախի ժողովուրդը ՀՀ ներկայիս իշխանություններին երբեք չի լիազորել իր անունից հանդես գալ ու պարզունակ գործարքի առարկա դարձնել Արցախը. Արցախի ԱԺ նախագահը՝ Փաշինյանին

13.03.2026 16:58

Իրանում ամերիկա-իսրայելական հարվածներից ավելի քան 24 500 քաղաքացիական օբյեկտ է վնասվել. Կարմիր մահիկ

13.03.2026 16:52

Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում

13.03.2026 16:48

Մեր ռազմավարական նպատակը պետք է լինի գյուղատնտեսական նշանակության հողերը դարձնել 100 տոկոսով ոռոգելի․ Փաշինյանի գլխավորությամբ քննարկվել են ջրի և հողի կառավարման ոլորտում ինստիտուցիոնալ վերափոխումների հեռանկարները

13.03.2026 16:41

ԶՊՄԿ-ն արձագանքում է Արամ Սարգսյանի հայտարարությանը

13.03.2026 14:34