Անցումային արդարադատություն պարտադիր իրականացվելու է, մենք դա խոստացել ենք մեր նախընտրական ծրագրում․ Նիկոլայ Բաղդասարյան

05.02.2019 21:27
170

Հեղափոխության ընթացքում եւ դրանից հետո բազմիցս խոսվել է մեր երկրում անցումային արդարադատության կիրառման, ներկա Սահմանադրության եւ դատական համակարգի փոփոխության անհրաժեշտության մասին։ Իշխանափոխությունից անցել են ամիսներ, սակայն այս հարցերի վերաբերյալ կոնկրետ գործողություններ դեռեւս չկան։ Թեմայի շուրջ զրուցել ենք Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, փաստաբան Նիկոլայ Բաղդասարյանի հետ։

- Պարոն Բաղդասարյան, արդյոք Սահմանադրության փոփոխության հարցը ձեր քաղաքական թիմի համար շարունակում է մնալ առաջնային լուծում պահանջող խնդիրներից։ Այս հարցով աշխատանքներ սկսվելո՞ւ են։

- Վարչապետի պաշտոնանկության ժամանակ ի հայտ եկան բազմաթիվ խնդիրներ՝ կապված Սահմանադրության հետ, այնուհետեւ խնդիրներ եղան նաեւ հետագայում։ Իհարկե, գործող Սահմանադրությունը մշակվել է մեկ պատրվակով՝ ապահովել Սերժ Սարգսյանի պաշտոնավարության շարունակականությունը, եւ մնացած բոլոր դրույթներին պատշաճ ուշադրություն չի դարձվել։ Հետեւաբար, իմ կարծիքով, բոլոր դրույթները պիտի վերանայվեն, պետք է Ազգային ժողովին կից աշխատանքային մի խումբ ստեղծվի, որտեղ կլինեն պրոֆեսիոնալ սահմանադրագետներ, այդ ոլորտի մասնագետներ։ Այդ աշխատանքը, իմ հաշվարկներով, կտեւի 2-3 տարի, որովհետեւ Սահմանադրությունն իրավական փաստաթուղթ է, որի վրա պետք է երկար ժամանակ աշխատել եւ նույն սխալները չկրկնել։

- Այսինքն՝ առաջիկա մի քանի տարիներին փաստորեն այս Սահմանադրությունն է գործելու։

- Սահմանադրությունն ու դրանում ամրագրված սկզբունքներն ինձ համար ընդունելի են՝ եթե խոսում ենք խորհրդարանական կառավարման մասին, այլ հարց է, որ կարելի է փոփոխել օրենքները։

- Բայց ամեն դեպքում ներկա Սահմանադրության մեջ կան քաղաքական եւ իրավական խնդիրներ։

- Այս պահին կա իրավական խնդիր, ոչ թե քաղաքական։ Իրավական հարցն այնտեղ է, որ տրված ձեւակերպումները հաճախակի խնդիր են առաջացնում Սահմանադրությունը կյանքի կոչելու ժամանակ։ Դրա համար պետք է ստեղծվի աշխատանքային խումբ, որը մանրակրկիտ կուսումնասիրի բոլոր այդ խնդիրները ու կգնա ուղղելու, ոչ թե քաղաքական իրավիճակ փոփոխելու, այսինքն՝ ոչ թե խորհրդարանական կառավարումը դարձնի նախագահական կամ կիսանախագահական, այլ այն պահպանելով, իմ անձական մոտեցմամբ, ուղղի առկա թերությունները։

- Իսկ անցումային արդարադատությա՞ն մասով ինչ կարող եք ասել, ի վերջո դրա գործիքները կիրառվելո՞ւ են Հայաստանում, թե՞ ոչ։

- Կարծում եմ, որ անցումային արդարադատության գործընթաց պետք է սկսվի կառավարության որոշմամբ, որտեղ կամրագրվեն այն ուղղվածությունները, որոնք պետք է իրականացվեն որոշակի ժամկետներում եւ այն անձանց կողմից, որոնք անցումային արդարադատության շահառուներն են հանդիսանալու։ Այդ որոշման հիման վրա պետք է ընդունվեն անհրաժեշտ օրենքներ, անհրաժեշտ հանձնաժողովներ ստեղծվեն, եւ դրանք էլ արդեն ընդունված օրենքների վրա սկսեն գործել։ Սա է ընթացակարգը անցումային արդարադատության։ Իսկ ինչ վերաբերում է հարցին, թե երբ կսկսվի, երբ կավարտվի՝ մեր նախընտրական ծրագրում մի հատված դրա մասին է, եւ քանի որ մենք խոստացել ենք իրականացնել, հետեւաբար պարտադիր կարգով իրականացվելու է։

- Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը եւ ձեր խմբակցությունից շատերը բազմիցս խոսել են դատական համակարգի փոփոխության անհրաժեշտության մասին։ Այս համակարգում փոփոխություններ լինելո՞ւ են, որովհետեւ կարծես թե Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամների լիազորությունների ժամկետը միայն օրենքով սահմանված դեպքերում է դադարում, իսկ ԲԴԽ-ն երաշխավորում է դատարանների եւ դատավորների անկախությունը: 

- Օրենքով նախատեսված են նաեւ հետկանչի մեխանիզմներ, ավելին ասեմ՝ այս պահին ԲԴԽ նախագահի նշանակման վերաբերյալ վարչական դատարանում վարույթ կա։ Իսկ անցումային արդարադատության գործիքակազմի կիրառումը վերաբերում է նաեւ դատավորների, ԲԴԽ-ի եւ բարձր պաշտոնատար անձանց նշանակման օրինականության ստուգմանը։

- Այս պահին մի քանի քրեական գործեր կան, որոնց հիմքում քաղաքական հարցեր են, օրինակ Մարտի մեկի գործը։ Նորմա՞լ է, որ այդ գործը քննում են տարիներ շարունակ նախկին իշխանություններին ծառայություն մատուցած դատավորները։ Եւ արդյոք այդ գործը չպիտի՞ լիներ անցումային արդարադատության շրջանակներում։

- Անցումային արդարադատությունը, որը կիրառելի կլինի Հայաստանի Հանրապետությունում, արտադատարանական գործիքակազմ է, որը չի ենթադրում նոր քննչական կամ դատական համակարգերի ստեղծում։ Այսինքն՝ այդ համակարգի ներդրումը եւս ենթադրում է եւ էդպես էլ պետք է լինի, որ պահպանվելու են վաղեմության ժամկետները, անմեղության կանխավարկածը, դատական համակարգը, այլ բան է, որ անցումային արդարադատության ժամանակ որոշ դատավորներ չեն շարունակի իրենց լիազորությունները՝ որոշակի փաստերի ի հայտ գալու հանգամանքով, որ, օրինակ, նրանք այս կամ այն կերպ կապված են կոռուպցիոն գործերի կամ իշխանական պատվերների կատարման հետ։ Ինչ վերաբերում է հարցին, թե ինչքանով այդ մեխանիզմը կվերաբերի Մարտի մեկին գործին, պիտի վերաբերի այնքանով, որքանով մարդկանց իրավունքների խախտում է եղել, եւ այդ մարդականց իրավունքները պետք է վերականգնվեն անցումային արդարադատության գործիքակազմի միջոցով։

armtimes.com

ՄԻՊ-ը հայ գերիների վերադարձի հարցով դիմել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին

18.01.2021 14:33

Լավրովը՝ Լեռնային Ղարաբաղը Ռուսաստանի կազմում ներառելու մասին

18.01.2021 14:14

Նախագահն ստացել է Արսեն Թորոսյանին պաշտոնից ազատելու ՀՀ վարչապետի առաջարկը

18.01.2021 14:05

Շուռնուխ. Հայաստանի պետական դրոշը երբեք այսքան հպարտություն չի ներշնչել հայ մարդուն, ինչպես հիմա

18.01.2021 13:07

Աննա Գրիգորյանը չի սատարում այս պահին գործող որևէ քաղաքական ուժի, քաղաքական շարժման

18.01.2021 12:59

Աննա Գրիգորյանը երդմամբ ստանձնեց պատգամավորական լիազորությունները

18.01.2021 11:17

Կյանքը հյուրանոցում. իրենց տունը կորցրած արցախցիները շարունակում են ապրել հյուրանոցներում

18.01.2021 10:31

Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է. ռուսական կողմում կա կուտակված 450 բեռնատար

18.01.2021 10:25

Ադրբեջանի նախագահը (և իշխանության մյուս մարմինները) ողջ հայ ժողովրդի ու Հայաստանի բնակչության մասին խոսում են էթնիկ զտումների ու ցեղասպանության բացահայտ սպառնալիքներով. ՀՀ ՄԻՊ

17.01.2021 22:09

«Նեմեսիս»-ի ժամանակ վերացնում էին ոչ միայն Հայոց Ցեղասպանության համար պատասխանատու թուրքերին, այլ նաև իրենց հետ ակտիվ համագործակցող հայերին. Էլիբեգովա

17.01.2021 19:41

Թուրքիան ու Ադրբեջանը փետրվարի 1-ից 12-ը Կարսում զորավարժություն կանցկացնեն

17.01.2021 14:57

Հայաստանում օդի ջերմաստիճանը կնվազի 17-20 աստիճանով, սպասվում է բուք, մառախուղ և մերկասառույց

17.01.2021 14:56