Արկադիա Ղազարյան. մարզիչը և մանկավարժը

03.05.2024 11:05
1303

Կապանում աթլետիկա մարզաձևի զարգացումը մեծապես կապվում է մարզիչ-մանկավարժ, Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ (արժանացել է 1990 թ.) Արկադիա Ղազարյանի հետ: 15 տարեկանից հայրենի քաղաքում զբաղվել է աթլետիկայով և այլ մարզաձևերով: Հեռավոր 1959-ին է սկսել մարզչամանկավարժական գործունեությունը, երբ ավարտեց Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտը: Երեք տասնամյակ աթլետիկայի ավագ մարզիչ է աշխատել Կապանի մանկապատանեկան մարզադպրոցում, որին զուգընթաց ֆիզիկական կուլտուրա է դասավանդել Կապանի հանրակրթական դպրոցներում: Որտեղ դասավանդել է, մատաղ սերնդի մարմնակրթության գործը ամուր հիմքերի վրա է եղել: Ականատեսն եմ այդ ամենին թիվ 2 միջնակարգ դպրոցում, որի շրջանավարտն եմ: Արկադի Ղազարյանը սևեռուն հետևում էր հատկապես տղաների ֆիզիկական պատրաստությանը՝ իբրև հայրենիքի ապագա պաշտպանների:

Արկադիա Ղազարյանի սաներից շատերը, բարձրագույն կրթություն ստանալով, գործունեություն են ծավալել հայրենի քաղաքում, շարունակելով մարզաձևի բարի ավանդույթները, իսկ ոմանք հաջողությամբ արտերկրում են մարզչական գործունեությամբ զբաղվում՝ արժանապատվորեն ներկայացնելով Հայաստանը՝ այդպիսով ճանաչելի դարձնելով այն և Կապան քաղաքը աշխարհին:

Արկադիա Ղազարյանի սաները սահմանել են Հայաստանի աթլետիկայի ազգային (մեծահասակների, երիտասարդների և պատանիների) տասը ռեկորդ, որից կարելի է առանձնացնել՝ Վաչե Մովսիսյան՝ հեռացատկ՝ 7.96 մ (Կիսլովոդսկ, Ռուսաստան 1981 թ.) և 7.92 մ (Երևան 1981 թ.), Ռուդիկ Մաթևոսյան՝ 400 մ արգելավազք, 50.79 վրկ (Մոսկվա, Ռուսաստան 1984 թ.) և պատանիների՝ 54.58 վրկ (Դնեպրոպետրովսկ, Ուկրաինա 1979 թ.), Էդուարդ Մեսրոպյան բարձրացատկ՝ 2.16 մ (Երևան 1985 թ.): Ի դեպ, Ռուդիկի և Էդուարդի ցուցանիշները չեն գերազանցվել մինչև այսօր: Հայաստանի ռեկորդներ են սահմանել նաև Արմեն Բաղդասարյանը (2000 մ խոչընդոտավազք), Ավետիք Հովհաննիսյանը (գնդի հրում), Ռաֆիկ Աբրահամյանը (2000 մ խոչընդոտավազք), Ռիտա Աբրահամյանը (վազք 1500 մետր), Դիանա Պետրոսյանը (110 մետր արգելավազք), Մարինե Հարությունյանը (եռացատկ):

Հայաստանի ռեկորդներ սահմանել են նաև Վալերի Հովհաննիսյանը (սկավառակի նետում), Կոստյա Կալիևը (հեռացատկ), Լուսիկ Ներսիսյանը (հեռացատկ), Ֆլորա Հակոբյանը (հեռացատկ) և կապանցի այլ աթլետներ:

Նրա մարզական գործունեությունը չի պարփակվել սոսկ Կապանի տարածաշրջանով:

Որպես Հայաստանի աթլետիկայի հավաքական թիմերի մարզիչ, կազմակերպել է բազմաթիվ մրցումներ և ուսումնամարզական հավաքներ՝ Հայաստանում և Խորհրդային Միության հանրապետություններում: Հանդես է եկել որպես Հայաստանի աթլետիկայի հավաքական թիմերի մարզիչ, մասնակցել Աթլետիկայի երիտասարդական առաջնությանը, մի շարք միջազգային մրցումների, ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադաների, աթլետիկայի ԽՍՀՄ առաջնությունների և այլ կարևորագույն մրցումների:

Ղազարյանի սաները բարձր արդյունքներով  սահմանել են աթլետիկայի մրցումների յուրահատուկ ռեկորդներ: Ընդամենը չորս հոգուց բաղկացած Կապան քաղաքի հավաքականը Հայաստանի թիմային առաջնությունում հաղթեց մի քանի տասնյակ մարզիկներից բաղկացած հանրապետության մյուս քաղաքների թիմերին (միավորները հաշվարկվում էին արդյունքների գնահատման աղյուսակով): Դժվար է թվարկել Արկադիա Ղազարյան մարզիչ-մանկավարժի՝ հաջողության հասած մարզիկներին, այնուամենայնիվ նշենք, որ նա պատրաստել է աթլետիկայի համամիութենական (ԽՍՀՄ) մրցումների ավելի քան 30 չեմպիոն և մեդալակիր, իսկ Հայաստանի աթլետիկայի առաջնություններում նրա 100-ից ավելի սան դարձել են հաղթող ու մեդալակիր:

1989-ին հիմնադրվել է (նրա նախաձեռնությամբ) Կապանի աթլետիկայի մասնագիտացված մանկապատանեկան մարզադպրոցը, ինչպես նաև, դարձյալ նրա նախաձեռնությամբ Հայաստանում առաջինը Կապանի մարզադաշտի աթլետիկական վազքուղիները և ցատկահատվածները ռետինապատվեցին ժամանակակից վազքուղիներով, արդիականացվեցին աթլետիկական հատվածները, որը հնարավորություն տվեց հավուր պատշաճի կազմակերպել Կապանի աթլետների մարզումները, նաև տարիներ ի վեր անցկացնել հանրապետական մասշտաբի մրցումներ, մարզական խաղեր, ուսումնամարզական հավաքներ: Ռետինապատվեց նաև Կապանի մանկապատանեկան մարզադպրոցի մարզադահլիճը:

Արկադի Ղազարյանի ընտանիքը մարզական է. ավագ որդին՝ Սուրենը աթլետիկայի ճանաչված մարզիչ է, Կապանի աթլետիկայի մարզադպրոցի առաջին տնօրենը, Հարավային Կորեայի, Բահրեյնի և Իրանի աթլետիկայի ազգային հավաքականների մարզիչն է եղել: Կրտսեր որդին՝ Արմեն Ղազարյանը, աթլետիկայի Հայաստանի պատանիների չեմպիոն է եղել  (նիզակ): Երկուսն էլ Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ինստիտուտի շրջանավարտներ են: Թոռները՝ Դավիթ և Վան Ղազարյանները ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ինստիտուտի շրջանավարտներ են, սպորտային աշխարհի մարդիկ: Ղազարյաններն այժմ բնակվում են Ֆինլանդիայում, որտեղ նույնպես մարզական արդյունավետ գործունեություն են ծավալել:

Վահրամ Օրբելյան

Մեր և այլ ուժերի կողմից ընտրությունների վերաբերյալ դիմումների դատաքննությունը Սահմանադրական դատարանում մեկնարկում է հունիսի 26-ին. Վարդեւանյան

24.06.2026 21:29

Որպես գործիք՝ ՆԱՏՕ-ն օգտագործել է խամաճիկ ռեժիմներ․ դա է հիմա տեղի ունենում Մոլդովայի և, ավաղ, Հայաստանի հետ․ Մեդվեդև

24.06.2026 19:37

«Սյունյաց երկիրն» այսօր Ագարակ քաղաքում էր

24.06.2026 17:46

Լուրջ վտանգ է. Արցախի դեպքում էլ էիք ասում՝ այդպիսի հարց չկա, ընդդիմությունը շահարկում է. Օսկանյանը՝ ադրբեջանցիների հնարավոր վերադարձի մասին

24.06.2026 16:35

Ընտրությունների ընթացքում շուրջ 80.000 անձնագրեր չեն նույնականացվել համապատասխան սարքերով. Շիրազ Մանուկյան

24.06.2026 16:16

Ադրբեջանը նոր նախապայման է դնում ՀՀ իշխանությունների առաջ, և դա, այսպես կոչված, «վերադարձի իրավունքի» հարցն է. «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ

24.06.2026 16:16

Հայաստանի ղեկավարությունը պետք է ճանաչի «արևմտյան ադրբեջանցիների իրենց հայրենի տներ վերադառնալու» իրավունքը. Ալեքբերլի

24.06.2026 16:11

Խաղաղություն չի լինի, քանի դեռ հայ գերիները ազատ չեն արձակվել․ ԱՄՆ կոնգրեսական

24.06.2026 15:21

Ավետիք Չալաբյանին կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել դատարան

24.06.2026 15:09

Սեդա Սաֆարյանը կմասնակցի ընտրությունների արդյունքների վիճարկման քննությանը

24.06.2026 14:59

Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունները կզարգանան. Պեսկով

24.06.2026 14:54

Հայաստանը փորձում է էլեկտրաէներգիան, ինժեներական տաղանդն ու հաշվողական ենթակառուցվածքները վերածել արտահանման նոր արտադրանքի. Forbes-ի հոդվածը

24.06.2026 11:21