Հինգ տարի առաջ հանրապետության կառավարության որոշմամբ Հայաստանի Հանրապետության անկախության տարեդարձի կապակցությամբ Հայաստանի պատմության թանգարանում «Քարերը ժողովելու ժամանակը» խորագրով ժամանակավոր ցուցահանդես կազմակերպելու նպատակով Սյունիքի մարզից մայրաքաղաք էին տեղափոխվել պատմության եւ մշակույթի անշարժ հուշարձաններ: Թեեւ նույն որոշումը պարտավորեցնում էր 2016-ի սեպտեմբերին՝ ցուցահանդեսի ավարտից հետո, պատմական հուշարձաններն իրենց գտնվելու վայրերը վերադարձնել, տեղերում կասկածանքով էին ընդունել այդ որոշումը. ի՞նչ երաշխիք, որ հուշարձանները կվերադարձվեն նախնական տեղեր: Քիչ չեն դեպքերը, երբ պատմական հուշարձաններ են տեղափոխվել եւ այդպես էլ չեն վերադարձվել մշտական տեղադրության վայրեր: Եվ ահա տեղեկացանք, որ հուշարձանների վերադարձման գործընթացը կայացել է:

Սյունիքից տեղափոխվել եւ վերադարձվել են՝ ըստ Հայաստանի պատմության թանգարանի՝ խմբագրությանը տրամադրած ցուցակի, Հարժիսից՝ մարդակերպ կուռք (Քրիստոսից առաջ երկրորդ հազարամյակ), Վերիշենի Սբ Հռիփսիմե եկեղեցու շրջակայքից՝ խոյակ (5-6-րդ դարեր), Գորիսի պատմության թանգարանից՝ օրորոցաձեւ տապանաքար (16-17-րդ դարեր), բարձրաքանդակ Սերովբեի պատկերով (9-10-րդ դարեր), տապանաքարեր (16-17-րդ դարեր), բարձրաքանդակ՝ Բարձրավանի Բղենո Նորավանքի շրջակայքից (10-11-րդ դարեր):

Ինչպես «Սյունյաց երկրին» փոխանցեց Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեն Գրիգոր Գրիգորյանը՝ անցած տարի Հունաստանում (Աթենք) կայացած ցուցահանդեսին, որին մասնակցում էին Հունաստանի նախագահը, այլ բարձրաստիճան հյուրեր, ցուցադրվել էր նաեւ Բղենո Նորավանքի բարձրաքանդակը:

ՎԱՀՐԱՄ ՕՐԲԵԼՅԱՆ