Թեեւ հարժիսցիները 1931 թ. ապրիլի 28-ի հայտնի երկրաշարժից հետո դուրս էին եկել Որոտանի կիրճում գտնվող իրենց հնամենի բնակավայրից՝ բարձրավանդակում  կառուցելով նոր գյուղ, սակայն այն մնացել եւ մնում է գյուղացիների ամենահոգեհարազատ վայրն ու պաշտելի տեղը:

Այնտեղ են ոչ միայն գյուղի սրբավայրերը, այլեւ յուրաքանչյուր հարժիսեցու պապենական օջախի արմատները, նաեւ հիշատակները:

Եվ, այդուհանդերձ, պաշտելի այդ տարածքը վերջին երեսուն տարում անուշադրության էր մատնված, թեեւ 1990-91-ին գյուղացիները՝ ակունքներին վերադառնալու մղումով, գնացել ու տեր էին կանգնել նախնյաց տներին, ինչպես եւ իրար մեջ բաժանել երբեմնի պետական տնտեսության ծաղկուն այգիները:

Ստեղծվել է մի վիճակ, որ երբեմնի գեղատեսիլ բնակավայրի այգիները չորացել են կամ կտրտվել, իսկ գյուղամիջյան ճանապարհ-արահետներն էլ պատվել մացառներով…

Ապրիլի 11-ին գյուղի մի խումբ բնակիչներ կիրակնօրյակ էին կազմակերպել այնտեղ՝ գյուղամիջյան ճանապարհ-արահետները, գյուղի գլխավոր աղբյուրը՝ հազարամյա նովերով, մաքրելու եւ կարգի բերելու նպատակով:

Կիրակնօրյակը նշանավորվեց արդյունավետ աշխատանքով, սակայն արահետներն այնքան մացառապատ են ու անանցանելի, որ դեռեւս մեծածավալ աշխատանքների կարիք կա…

Ապրիլի 11-ի օրը համընկել էր Սյունիքի մարզպետ Մելիքսեթ Պողոսյանի՝ Հարժիս կատարելիք այցին:

Մարզպետը նպատակ ուներ գյուղացիների հետ քննարկել տարիներ շարունակ պետական ուշադրությունից դուրս մնացած այդ բնակավայրի հիմնախնդիրները: Եվ հանդիպման վայր ընտրեց ոչ թե գյուղամեջը, այլ հին գյուղը՝ Որոտանի կիրճում, որտեղ եւ բնակիչները կիրակնօրյակի էին դուրս եկել:

Գյուղացիներն արդարացիորեն նշեցին, որ տարիներ շարունակ Հարժիս գյուղում որեւէ հիմնախնդիր չի լուծվել, ընդհակառակը՝ քանդվել-ավերվել է գրեթե ամեն ինչ, որ գյուղը ժառանգություն էր ստացել խորհրդային ժամանակներից:

Առկա խնդիրների խնդիրը, անշուշտ, մնում է Գորիս-Երեւան մայրուղուց գյուղ ձգվող 6 կմ երկարությամբ ճանապարհը, որը հաղթահարելու համար մեծ ջանքեր են պահանջվում: Եվ խայտառակ այդ վիճակը տասնամյակներ շարունակ դուրս է մնացել իշխանությունների ուշադրությունից:

Վերջին անգամ գյուղացիներն այդ հարցով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին էին խնդրագիր հանձնել, երբ նա մեկ տարի առաջ անցնում էր Երեւան-Գորիս մայրուղով, բայց ոչ մի արդյունք:

Խորհրդային տարիներին կառուցված եւ համբավ ունեցող պահածոների գործարանն է ամբողջապես անպիտանի դարձել ու փոշիացել, մինչդեռ տեղական հումքով գործող այդ ձեռնարկությունը մի քանի տասնյակ աշխատատեղ էր ապահովում:

Գյուղը զրկված է կապույտ վառելիքից, կոյուղուց, խախուտ վիճակում է խմելու ջրի ներքին ցանցը, ծայրահեղ անմխիթար վիճակում է մշակույթի կենտրոնը: Հարժիսը հանիրավի դուրս է մնացել Տաթեւի շուրջ մշակված եւ իրականացվող ծրագրերից, թեեւ գյուղը տվյալ տարածաշրջանի ամենահոգեւոր ու մշակութային բնակավայրերից է եւ դարեր շարունակ գրեթե միաձուլված է եղել Տաթեւ հոգեւոր կենտրոնի գործունեությունը:

Հիմնախնդիրների թվարկումը կարելի է շարունակել, սակայն հարցերի հարցը, կրկնում ենք, մայրուղի-Հարժիս ավտոճանապարհի ամոթալի վիճակն է, առանց որի լուծման անհեթեթ կլիներ նույնիկ մյուս հարցերին անդրադառնալը…

Մարզպետը հավաստիացրեց բնակիչներին՝ առկա խնդիրներն ընդհանրացնել, դրանց աստիճանական լուծման ուղիներ մշակել եւ ներկայացնել կառավարության քննարկմանը:

Առայժմ միայն դպրոցական նոր շենք է կառուցվում գյուղում՝ վթարայինի փոխարեն, ինչը, անշուշտ, ողջունելի է:

 Ողջունելի է նաեւ մոսկվայաբնակ հարժիսեցի Ավետ Քոլյանի գործունեությունը, ով իր իսկ նախաձեռնությամբ մի քանի խնդիր է հասցրել լուծել գյուղում: