Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական հարթակում ներկայացված՝ «Բարձրագույն կրթության կազմակերպման կարգը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը։

Նախագծով առաջարկվում է սահմանել բարձրագույն կրթության կազմակերպման միասնական կարգ՝ ներառելով բուհերի ընդունելության, ուսումնառության կազմակերպման, ուսանողների տեղափոխման, ակադեմիական շարժունության, ուսանողական իրավունքների վերականգնման և դիպլոմների տրամադրման հետ կապված հարցերը։

Ե՞րբ կգործի ընդունելության նոր համակարգը

Նախագծի համաձայն՝ բարձրագույն կրթության առաջին մակարդակի, ինչպես նաև առաջին և երկրորդ մակարդակների ինտեգրված կրթական ծրագրերով ընդունելության նոր մեխանիզմները նախատեսվում է կիրառել 2030-2031 ուսումնական տարվանից։

Նոր կարգավորմամբ ընդունելության և մրցույթի կազմակերպման իրավասությունները վերապահվում են բուհերին։ Դրանք պետք է սահմանեն և հրապարակեն ընդունելության կարգը, պահանջներն ու գնահատման մեթոդաբանությունը՝ համապատասխան ուսումնական տարվանից առնվազն երեք տարի առաջ։

Ընդունելության պահանջները կարող են ներառել հանրակրթության ավարտական փաստաթղթի միջին գնահատականին ներկայացվող պահանջ, մոտիվացիոն նամակ, ներբուհական քննություն, հարցազրույց, ինքնակենսագրության կամ պորտֆոլիոյի գնահատում, կամավորության պահանջ, ինչպես նաև դրանց տարբեր համադրություններ։

«Հայոց լեզու» և «Մաթեմատիկա» առարկաներից գնահատումը պարտադիր կլինի

Նախագծով նախատեսվում է, որ բակալավրի որակավորման աստիճանի ցանկացած կրթական ծրագրով ընդունվելու համար ՀՀ քաղաքացիները պետք է ունենան «Հայոց լեզու» և «Մաթեմատիկա» առարկաներից արտաքին գնահատման առնվազն «լավ» գնահատականին համարժեք գնահատականով վկայագրեր։

Նույն պահանջը կգործի նաև ՀՀ քաղաքացիություն չունեցող, սակայն Հայաստանի հանրակրթական ծրագրերով ուսումնառած անձանց համար։

Ի՞նչ այլ հարցեր կկարգավորվեն

Նախագծով սահմանվելու են նաև՝

բարձրագույն կրթության առաջին և երկրորդ մակարդակներում ընդունելության ընդհանուր պայմանները և արտաքին գնահատման կարգը,
լրիվ և մասնակի բեռնվածությամբ, ինչպես նաև հեռավար ուսումնառության կազմակերպման սկզբունքները,
կրթական ծրագրերի ուսուցման և ակադեմիական արձակուրդի տևողությունների ուղղորդիչները,
օտարերկրյա բուհերի շրջանավարտների ընդունելության և օտարերկրյա բուհերից տեղափոխության կարգը,
ուսանողների ակադեմիական շարժունության, բուհերի և կրթական ծրագրերի միջև տեղափոխության պայմաններն ու սահմանափակումները,
ուսումնառության ընդհատման և ուսանողական իրավունքների վերականգնման սկզբունքները,
որակավորումները հավաստող դիպլոմների և դրանց հավելվածների ձևերը։

Նախագծում, ըստ հիմնավորման, շեշտադրվում են ընդունելության և ուսանողների տեղափոխության գործընթացների թափանցիկության, հավասարության ու մրցակցայնության սկզբունքները՝ միաժամանակ պահպանելով բուհերի ակադեմիական ինքնավարությունը։

Ինչո՞ւ է առաջարկվում նոր կարգը

Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ բարձրագույն կրթության ոլորտում իրականացվում են համակարգային բարեփոխումներ, որոնց նպատակներից են պետական բուհերի խոշորացումը, կրթության որակի բարձրացումը և միջազգային մրցունակության ընդլայնումը։

Մինչև 2030 թվականը նախատեսվում է հասնել այն նպատակին, որ բուհերի միջազգային դասակարգման ցանկերի առաջին 500-յակում ընդգրկված լինի առնվազն չորս բուհ՝ անկախ դրանց հիմնադրից։ Նախատեսվում է նաև կրթական ծառայությունների որակի բարձրացման միջոցով առնվազն կրկնապատկել միջազգային ուսանողների թիվը։

Նախագծի ընդունմամբ ակնկալվում է ձևավորել սովորողակենտրոն և մասնակցային կրթական համակարգ։ Հիմնավորման համաձայն՝ որոշման ընդունմամբ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների բյուջեներում եկամուտների կամ ծախսերի ավելացում կամ նվազեցում չի նախատեսվում։

Նշենք, որ խոսքը կառավարության որոշման նախագծի մասին է։ Հետևաբար՝ ներկայացված կարգավորումները դեռևս առաջարկվող փոփոխություններ են, ոչ թե գործող կարգավորումներ։