Մեր ժամանակ, երբ միջնակարգ կրթությունը տասնամյա էր, 5-րդ ու 6-րդ դասարաններում անցնում էինք ձեւաբանություն (հայոց լեզվի ուղղագրություն), իսկ 7-րդ եւ 8-րդ դասարաններում անցնում էինք հայոց լեզվի շարահյուսություն եւ... վերջ:

9-րդ ու 10-րդ դասարաններում անցնում էինք հայ գրականություն միայն, բայց մեզ նշանակում էին նաեւ հայոց լեզվի կիսամյակային գնահատականներ՝ հիմք ընդունելով շարադրություններում առկա հայոց լեզվի մեր իմացությունը ներկայացնող գնահատականները:

Շարադրությունները գնահատվում էին հինգ բալային համակարգով. երկու թվանշանով: Շարադրության տակ դրվում էր, օրինակ՝ այսպիսի գնահատական՝ 5/5, որոնցից մեկը հայ գրականության գիտելիքդ էր գնահատում, մյուսը՝ հայոց լեզվին տիրապետելու մակարդակդ: Դա հեռավոր 1971 եւ 1972 թվականներին էր...

Խորհրդային Հայաստանի բոլոր բուհերում ընդունելության քննությունների մեջ ներառված էր նաեւ հայոց լեզվից գրավոր շարադրություն: Անձամբ ես ընդունվել եմ ֆիզիկայի ֆակուլտետ՝ հանձնելով հայոց լեզվից գրավոր շարադրության քննություն ու դրանից հետո ուսանել եմ միայն մասնագիտական առարկաներ: Իրականության դեմ չմեղանչելու համար՝ ասեմ, որ այդ տարիներին պարտադիր դասավանդվում էին նաեւ այնպիսի առարկաներ, որոնք ապահովում էին խորհրդային համակարգի քարոզչությունը. գիտական կոմունիզմ, ՍՄԿԿ պատմություն...

Փաստորեն 8-րդ դասարանից հետո մեզ դպրոցում հայոց լեզու չէին դասավանդում, բայց այդ համակարգում ստացած իմ գիտելիքներն ինձ բավարարում են բավականին կիրթ ու գրագետ գրավոր խոսք ուղղել ցանկացած տիպի լսարանի, եւ դա, կարելի է ասել, անում եմ մինչեւ 8-րդ դասարանը ստացած հայոց լեզվի գիտելիքների պաշարով. իհարկե, ընթերցանությունն էլ, որ ինքնակրթության բաղկացուցիչ բաղադրիչ պիտի համարել, իր դրական ազդեցությունն է ունեցել իմ լեզվական գիտելիքների խորացման մեջ:

Այնպես որ՝ հայոց լեզվի շուրջ ծավալված այս վեճն իմ անցած կրթական համակարգի տեսանկյունից բավականին ծիծաղելի է:

Առանց լուրջ փորձագետների մասնակցության՝ անգրագետների թեթեւ ձեռքով բոլոր կրթական ծրագրերը ոչնչացրել եք ու խրվել ճահճի մեջ:

Դպրոցներում առարկաների դասավանդման իրականությունից բոլորովին անտեղյակ, իրենց կյանքում երբեւէ մի երեխայի դաս չսովորեցրած որոշ «գրանտակերներ» դպրոցների համար դասագրքեր են «գրել» ու կրթության վիճակն էս օրին հասցրել...

Ու քանի ուշ չէ՝ մտածեք էս ողբալի վիճակից կրթական համակարգը փրկելու մասին, ոչ թե կեղծ ու խառնակիչ օրակարգերով ելույթներ ունեցեք...

ՏԻԳՐԱՆ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ