Մայրաքաղաքից մոտ երկու հարյուր կիլոմետր արեւելք՝ Սյունիքի մարզի Հարժիս համայնքում 2011 թվականից գործող միակ կաթի մթերման կետը Սեդրակ Հակոբյանի համար բիզնես նախագիծ չէ, այլ համագյուղացիներին արտագաղթից հետ պահելու միջոց:

«Ամեն ինչ սկսվեց 2010 թվականին, երբ մարդիկ արդեն լրիվ հիասթափված էին, անասուն չէին ուզում պահել, գյուղում մի 200 գլուխ կով էր մնացել»,- պատմում է կաթի մթերման կետի հիմնադիր Սեդրակ Հակոբյանը: Նրա խոսքով՝ կենդանիներ պահելու որեւէ ցանկություն գյուղացիների մոտ չկար, քանի որ համայնքը գտնվում է մայրաքաղաքից եւ խոշոր շուկաներից հեռու եւ, բնականաբար, գոյություն ուներ մթերքի իրացման խնդիր:

- 2010 թվականին արդեն ամեն ինչ պատրաստ էր, սառնարանը դրված, բայց մի լիտր կաթ չենք կարողացել մթերել, կաթ չի եղել, մարդիկ ավելցուկ չեն ունեցել հանձնելու,- հիշում է Սեդրակը: –2011 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին: Ռազմավարական զարգացման գործակալության միջնորդությամբ մոտ 32 ֆերմեր զեղչով անասուն ձեռք բերեց Տաշիրից, Ստեփանավանից: Հետո արդեն սկսեցին վարկ վերցնել, կովեր առան, շատացրին, որ մի բան երեւա: Այսպես, զրոյից մենք ֆերմերային տնտեսություններ ենք ստեղծել, լրիվ զրոյից:

Ռիսկերի ու դժվարությունների մասին Սեդրակը չի մտածել: «Եթե գյուղում ծնվել, մեծացել ես, հասկանում ես, որ ռիսկ ամեն ինչի մեջ էլ կա»,- ժպտալով ասում է  նա: Մտածել է, որ նման լեռնային գյուղում մարդկանց հիմնական զբաղմունքն անասնապահությունն է, ուստի պետք է այդ զբաղմունքը եկամտաբեր դարձնել, այլապես ,գյուղը կդատարկվի, երիտասարդ չի մնա: «Էստեղ ո՛չ այգիներ կան, ո՛չ արտադրություն, ո՛չ գործարան: Ինչ պիտի անեն, պիտի թողնեն-գնան Ռուսաստան կամ ուրիշ տեղ, ընտանիքն էլ տանեն»,- ասում է Սեդրակը:

Երբ խնդրում եմ խոսել բիզնեսի դժվարությունների մասին, նեղսրտում է: «Ես սա որպես բիզնես չեմ ընկալում. սա ծրագիր է, որը պետք է անել ի շահ ժողովրդի: Ես չեմ մտածել, որ սրանից պետք է եկամուտ ստանամ»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ առաջին տարին աշխատել է վնասով:

Երիտասարդ գործարարի համար ամենակարեւորն ազնվությունն է, մարդկանց վստահություն արդարացնելը: Պատմում է, որ ձմռան ամիսներին սովորաբար մթերումների ծավալը կրճատվում է, եւ բիզնեսի տեսանկյունից աշխատելը եկամտաբեր չի դառնում: Բայցեւայնպես շարունակում են աշխատել, քանի որ մարդիկ պետք է վստահ լինեն, որ եթե անգամ 1 լիտր ավելցուկ կաթ ունեն, անկախ տարվա եղանակից, կարող են իրացնել:

Այս պահին Սեդրակը համագործակցում է 60 ֆերմերի հետ, օրական մթերում շուրջ 2 տոննա կաթ: Խոսելով ապագայից՝ երազում է, որ մի օր կկարողանա տեղում վերամշակել մթերված կաթը, բայց առայժմ վաղ է դրա մասին խոսել. մեծ ֆինանսների հետ է կապված:

Ապագային մեծ հույսով է նայում: Ոչնչից չի բողոքում, ոչ մի բանից չի տրտնջում: Միակ կռիվը ժամանակի հետ է: «Բողոքում եմ, որ ժամանակը չի հերիքում, որ աշխատող մարդուն հնարավոորւթյուն չկա լավ աշխատելու: Ես չեմ ասում՝ մեկն աշխատի իմ փոխարեն, կամ աշխատածը բերի ինձ տա: Մեզ հնարավորութուն տան աշխատելու՝ ամեն ինչ կանենք»,- եզրափակում է Սեդրակ Հակոբյանը:

Հարժիս համայնքում կաթի մթերման կետը հիմնվել է «Անասնապահության զարգացում Սյունիքի մարզում» ծրագրի շրջանակում, որն իրականացվում է Ռազմավարական զարգացման գործակալություն (ՌԶԳ) հասարակական կազմակերպության կողմից՝ Շվեյցարիայի զարգացման եւ համագործակցության գրասենյակի (ՇԶՀԳ) ֆինանսավորմամբ: 2011-2016թթ. ընթացքում, շնորհիվ կաթի մթերման կետի, համայնքում խոշոր եղջերավոր կենդանիների գլխաքանակը գրեթե կրկնապատկվել է: 

Ռազմավարական զարգացման գործակալություն (ՌԶԳ) հկ