Ստալինի, Բագիրովի և Բերիայի՝ Հայաստանը ոչնչացնելու նախագիծը

18.03.2019 15:19
248

1933թ. ամռանը Ադրբեջանի Կենտկոմի առաջին քարտուղար Ռուբեն Ղուկասի Ռուբենովին փոխարինեց Միր Ջաֆար Բագիրովը: Եվ այս նշանակումը չէր կարող կայանալ առանց Բերիայի աջակցության և Ստալինի համաձայնության:

Իր 20-ամյա (1933-1953թթ.) կառավարման ընթացքում Բագիրովն իրեն ներկայցնում էր որպես «Ադրբեջանի ժողովրդի հայրը»: Նա հաճախ էր հայտարարում, որ ֆաշիզմի դեմ հաղթանակը իրակնություն դարձավ ադրբեջանցի նավթային մագնատների շնորհիվ:

Բագիրովին կոչում էին նաև «տեղացի Ստալին»: Իր կառավարման տարիներին Ադրբեջանում ռեպրեսիայի զոհ դարձան տասնյակ հազարավոր մարդիկ հիմնականում հայեր, քրդեր, լեզգիներ և թալիշներ: Երբ Հայաստանի Կենտկոմի առաջին քարտուղար Գրիգոր Հարությունյանը 1945թ. նոյեմբերի 11-ին Ստալինին նամակ գրեց՝ առաջարկելով միացնել Լեռնային Ղարաբաղը Խորհրդային Հայաստանին, չուշացավ Բագիրովի նամակը Կենտկոմի կադրերի կառավարման բաժնի պետին և Կենտկոմի քարտուղար Մալենկովին, որում մասնավորապես ասվում էր. «Ես Լեռնային Ղարաբաղի վերադարձի խնդիր չեմ տեսնում, բացառությամբ Շուշիի շրջանի, մի պայմանով, որ Ադրբեջանի կազմ մտնեն հիմնականում ադրբեջանցիներով բնակեցված Ազիզբեկով, Վեդի, Կարաբագլար շրջանները»:

Ստլինի մահը ազդարարեց ստալինյան դարաշրջանի ավարտը, ինչին հետևեց Բերիա-Բագիրով տանդեմը: Հիշում եմ Բագիրովի դատը, որին ներկա էի որպես Արցախի ներկայացուցիչ: Խաչաձև հարցուպատասխանի ժամանակ, որը անցկացնում էին ռազմական տրիբունալի ներկայացուցիչները և գլխավոր մեղադրող Ռոման Ռուդենկոն, հայտնի դարձավ, որ Բագիրովը մտադիր է եղել Ադրբեջանին միացնել Դաղստանը, իսկ ինքը, Ստալինը և Բերիան 1953թ. ամռանը մտադիր էին կազմակերպել հայերի մասսայական տեղահանություն, ինչի արդյունքում հայ բնակչությունը պետք է կտրուկ նվազեր և մեկ միլիոնից քիչ լիներ, ինչը Հայաստանին կզրկեր խորհրդային հանրապետության կարգավիճակից:

-Նշանակում է՝ Հայաստանը պետք է մասնատեին և միացնեին հարևանների՞ն: Այդպե՞ս պետք է հասկանանք,- հարցրեց ռազմական տրիբունալի ներկայացուցիչը:

-Այո՛,-պատասխանեց Բագիրովը:- Ծրագիրը տապալվեց միմիայն Ստալինի մահվան պատճառով:

-Բայց ի՞նչ հիմնավորմամբ: Ի՞նչն էր միավորում Ձեր և Ստալինի տրամադրությունները,- հարց ուղղեց գլխավոր մեղադրող Ռոման Ռուդենկոն:

-Ես Ադրբեջանի ղեկավարն էի և հետաքրքրված էի նրա հզորացմամբ: Իսկ Կրեմլին ձեռնտու էր Արևելքում՝ մուսուլմանական աշխարհի շեմին, ունենալ ուժեղ և հավատարիմ թիկունք ի դեմս Ադրբեջանի,- հանդարտ պատասխանեց դահիճների եռյակի վերջին ներկայացուցիչը:

1954. Բագիրովը ձերբակալվեց Բերիայի հետ համահանցակից լինելու մեղադրանքով, իսկ 1956թ. մայիսի 7-ին գնդակահարվեց:

Բագրատ Ուլուբաբյան, Արցախյան գոյապայքարը, Երեւան, 1994

Աղյուրը՝ Vstrokax.net

Խոշոր ավտովթար Սյունիքի մարզում. Opel-ը բախվել է գազատար խողովակին և մոտ 50 մետր գլորվելով, գլխիվայր հայտնվել ձորում

16.01.2022 22:31

Ադրբեջանցիները հերքում են, թե ոչխար են առևանգել և հրաժարվում են վերադարձել Տեղ համայնքի հովվի 350 ոչխարը

16.01.2022 14:07

ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

16.01.2022 12:15

Բացվել է Մ2 ավտոմայրուղու Շինուհայրի հատվածը. ճանապարհին մնացած մեքենաները դուրս են բերվել արգելափակումից

16.01.2022 10:59

Երկրաշարժ` Կապանից 12 կմ հարավ-արևելք

16.01.2022 10:34

Ներքաղաքական իրավիճակի օրվա բանաձևը

15.01.2022 19:07

Գնել Սանոսյանը դիտարկել է Վերին Խոտանան, Կապան-Ճակատեն, Տաթև-Լծեն ճանապարհների կառուցման ընթացքը

15.01.2022 14:29

Սաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Սիսիան-Գորիս ավտոճանապարհը փակ է

15.01.2022 11:58

Հայրենիք տեղափոխված հայ հովվին ադրբեջանցիները չեն վնասել, բայց ոչխարներին չեն վերադարձրել

15.01.2022 11:11

Հայոց ցեղասպանության պատմության դասավանդումը պարտադիր է դարձել ԱՄՆ ևս մեկ նահանգում

15.01.2022 11:03

Բերձորի 69-ամյա բնակիչը այս պահին դեռ չի վերադարձվել, սակայն պայմանավորվածություն կա, որ օրվա ընթացքում կվերադարձվի

15.01.2022 10:59

Զելենսկին ու Ալիևը քննարկել են միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ստեղծումը

15.01.2022 10:55