Ստալինի, Բագիրովի և Բերիայի՝ Հայաստանը ոչնչացնելու նախագիծը

18.03.2019 15:19
623

1933թ. ամռանը Ադրբեջանի Կենտկոմի առաջին քարտուղար Ռուբեն Ղուկասի Ռուբենովին փոխարինեց Միր Ջաֆար Բագիրովը: Եվ այս նշանակումը չէր կարող կայանալ առանց Բերիայի աջակցության և Ստալինի համաձայնության:

Իր 20-ամյա (1933-1953թթ.) կառավարման ընթացքում Բագիրովն իրեն ներկայցնում էր որպես «Ադրբեջանի ժողովրդի հայրը»: Նա հաճախ էր հայտարարում, որ ֆաշիզմի դեմ հաղթանակը իրակնություն դարձավ ադրբեջանցի նավթային մագնատների շնորհիվ:

Բագիրովին կոչում էին նաև «տեղացի Ստալին»: Իր կառավարման տարիներին Ադրբեջանում ռեպրեսիայի զոհ դարձան տասնյակ հազարավոր մարդիկ հիմնականում հայեր, քրդեր, լեզգիներ և թալիշներ: Երբ Հայաստանի Կենտկոմի առաջին քարտուղար Գրիգոր Հարությունյանը 1945թ. նոյեմբերի 11-ին Ստալինին նամակ գրեց՝ առաջարկելով միացնել Լեռնային Ղարաբաղը Խորհրդային Հայաստանին, չուշացավ Բագիրովի նամակը Կենտկոմի կադրերի կառավարման բաժնի պետին և Կենտկոմի քարտուղար Մալենկովին, որում մասնավորապես ասվում էր. «Ես Լեռնային Ղարաբաղի վերադարձի խնդիր չեմ տեսնում, բացառությամբ Շուշիի շրջանի, մի պայմանով, որ Ադրբեջանի կազմ մտնեն հիմնականում ադրբեջանցիներով բնակեցված Ազիզբեկով, Վեդի, Կարաբագլար շրջանները»:

Ստլինի մահը ազդարարեց ստալինյան դարաշրջանի ավարտը, ինչին հետևեց Բերիա-Բագիրով տանդեմը: Հիշում եմ Բագիրովի դատը, որին ներկա էի որպես Արցախի ներկայացուցիչ: Խաչաձև հարցուպատասխանի ժամանակ, որը անցկացնում էին ռազմական տրիբունալի ներկայացուցիչները և գլխավոր մեղադրող Ռոման Ռուդենկոն, հայտնի դարձավ, որ Բագիրովը մտադիր է եղել Ադրբեջանին միացնել Դաղստանը, իսկ ինքը, Ստալինը և Բերիան 1953թ. ամռանը մտադիր էին կազմակերպել հայերի մասսայական տեղահանություն, ինչի արդյունքում հայ բնակչությունը պետք է կտրուկ նվազեր և մեկ միլիոնից քիչ լիներ, ինչը Հայաստանին կզրկեր խորհրդային հանրապետության կարգավիճակից:

-Նշանակում է՝ Հայաստանը պետք է մասնատեին և միացնեին հարևանների՞ն: Այդպե՞ս պետք է հասկանանք,- հարցրեց ռազմական տրիբունալի ներկայացուցիչը:

-Այո՛,-պատասխանեց Բագիրովը:- Ծրագիրը տապալվեց միմիայն Ստալինի մահվան պատճառով:

-Բայց ի՞նչ հիմնավորմամբ: Ի՞նչն էր միավորում Ձեր և Ստալինի տրամադրությունները,- հարց ուղղեց գլխավոր մեղադրող Ռոման Ռուդենկոն:

-Ես Ադրբեջանի ղեկավարն էի և հետաքրքրված էի նրա հզորացմամբ: Իսկ Կրեմլին ձեռնտու էր Արևելքում՝ մուսուլմանական աշխարհի շեմին, ունենալ ուժեղ և հավատարիմ թիկունք ի դեմս Ադրբեջանի,- հանդարտ պատասխանեց դահիճների եռյակի վերջին ներկայացուցիչը:

1954. Բագիրովը ձերբակալվեց Բերիայի հետ համահանցակից լինելու մեղադրանքով, իսկ 1956թ. մայիսի 7-ին գնդակահարվեց:

Բագրատ Ուլուբաբյան, Արցախյան գոյապայքարը, Երեւան, 1994

Աղյուրը՝ Vstrokax.net

Հունաստանի Հանրային հեռուստաընկերությունն անդրադարձել է հայ-ադրբեջանական հարաբերություններին

23.07.2024 20:14

ՀՐԱԺԵՇՏ "ՄԱՆԿԱԿԱՆ ԱՄԱՌԱՅԻՆ ՀԱՆԳԻՍՏ" ՃԱՄԱԲԱՐԻ ԱՌԱՋԻՆ ՀԵՐԹԱՓՈԽԻՆ

23.07.2024 20:11

Ադրբեջանը հրավեր չի ուղարկել ԵԽԽՎ-ին՝ դիտարկելու սեպտեմբերի 1-ին կայանալիք արտահերթ ընտրությունները

23.07.2024 19:44

Ռուսաստանի և Ադրբեջանի փոխարտգործնախարարները քննարկել են Հարավային Կովկասում տիրող իրավիճակը

23.07.2024 19:38

Լևոն Ջուլֆալակյանը ներառվել է Ըմբշամարտի համաշխարհային ֆեդերացիայի փառքի սրահում

23.07.2024 19:35

Ջո Բայդենը հրաժարվել է հրաժարական տալ

23.07.2024 19:30

Հայաստանը դարձել է հնդկական զենքի թիվ մեկ խոշոր գնորդը

23.07.2024 19:27

ԱՅՍՕՐ ՍՅՈՒՆՅԱՑ ԹԵՄԻ ԱՌԱՋՆՈՐԴԱԿԱՆ ՏԵՂԱՊԱՀ ՀՈԳԵՇՆՈՐՀ ՏԵՐ ՄԱԿԱՐ ՎՐԴ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ԾՆՆԴՅԱՆ ՕՐՆ Է

23.07.2024 19:10

Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախկին նախարարը մեկնաբանել է Խաղաղության եվրոպական հիմնադրամից Հայաստանին օգնություն հատկացնելու որոշումը

23.07.2024 18:50

Ռոբերտ Քոչարյանի դատական գործը հնարավոր է վերսկսվի. ՍԴ-ն վերաորակել է համապատասխան հոդվածը

23.07.2024 17:48

Լույս է տեսել «Սյունյաց հոգևոր միջնաբերդը․ Տաթև» պատկերագիրք–ուսումնասիրությունը

23.07.2024 17:25

ԼԱՐՎԱԾ ԻՐԱՎԻՃԱԿ ԹԱԼԻՆ-ԵՐԵՒԱՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻՆ

23.07.2024 16:01