Երեկ սյունիքյան ինչ-որ կայքեր տեղեկություն էին տարածել, թե իբր օգոստոսի 21-ը Քաջարան քաղաքի հիմնադրման օրն է, թե իբր Քաջարանը դարձավ 60 տարեկան:

Իրականում, մինչդեռ, այդ տեղեկատվությունը ոչ հավաստի է եւ, ամենայն հավանականությամբ, հայտնի կիսագրագետների կողմից հորինված:

Օգոստոսի 21-ը Քաջարանի պատմության մեջ հիշարժան է միանգամայն այլ առիթով:

1958թ. այդ օրը Հայկական ՍՍՌ Գերագույն սովետի նախագահության հրամանագրով Քաջարան քաղաքատիպ ավանը դասվեց ՀՍՍՌ շրջանային ենթակայության քաղաքների շարքը:

Այդքանը…

Իսկ եթե, այնուամենայնիվ, ինչ-որ մարդկանց իսկապես հետաքրքրում է Քաջարան քաղաքի հիմնադրման ժամկետը, ապա հիշեցնենք՝ դա տեղի է ունեցել 1940-ականների վերջին:

Եվ միայն 1951թ. հուլիսի 4-ին ՀՍՍՌ Գերագույն սովետի նախագահության նախագահի հրամանագրով Քաջարանց բանավանը վերանվանվել է Քաջարան ավան եւ դասվել քաղաքատիպ ավանների շարքը: Այնպես որ, Քաջարանի պաշտոնական ծննդյան օրը հուլիսի 4-ն է, եւ այդ կարգավիճակով Քաջարանը 67 տարեկան է: Ուրիշ ծննդյան օր չկա: 

Քաղաքի տարեգրության հանրահայտ փաստերի աղավաղմանը, մինչդեռ, չարժե ցավով մոտենալ. մարդիկ այդքան գիտեն, իսկ ավազակախումբն այլ դեմքով հասարակությանը ներկայանալու առիթներ է փնտրում:

Ցավալի է, անշուշտ, որ աշխատանքային փառքի քաղաքը նվաճված է գաղութարարների կողմից, որոնց համար սյունեցիների պատմական հիշողությունը վտանգավոր երեւույթ է, ինչի դեմ պայքարում են հնարավոր բոլոր միջոցներով:

Բայց եւ ոգեւորիչ է, որ գաղութարարների դեմ պայքարն այսօր Սյունիքում հռչակված է իբրեւ ազգային-ազատագրական շարժման գլխավոր նպատակ եւ համապետական ու համազգային խնդիր, ինչը, անտարակույս, նոր Հայաստանում պսակվելու է հաղթանակով:

«Սյունյաց երկիր»