Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում զարգացող իրավիճակի և հետագա քայլերի, երկու երկրների հետ ԵՄ հարաբերությունների վերաբերյալ քննարկումների համար երեկ Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը հյուրընկալել է Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևին և Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին:

Այս մասին ասվում է Բրյուսելի եռակողմ հանդիպման արդյունքներով ԵՎ ղեկավար Շառլ Միշելի անունից հրապարակված հայտարարության մեջ:

Նախագահ Միշելը վստահեցրել է երկու երկրների ղեկավարներին, որ Եվրամիությունը հավատարիմ է Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ հակամարտությունը հաղթահարելու, համագործակցության և վստահության մթնոլորտի ստեղծման գործում սերտորեն աշխատելու պատրաստակամությանը՝ տարածաշրջանում կայուն խաղաղության հաստատման համար, որն ի վերջո ամրագրված պետք է լինի համապարփակ խաղաղության համաձայնագրով։

Հայտարարության մեջ նշվում է, որ բոլոր երեք առաջնորդների ընդհանուր նպատակն է կառուցել անվտանգ, կայուն և բարգավաճ Հարավային Կովկաս՝ ի շահ տարածաշրջանում ապրող բոլոր մարդկանց:

Վարչապետ Փաշինյանը և նախագահ Ալիևը վերահաստատել են, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի և 2021 թվականի հունվարի 11-ի երկու եռակողմ հայտարարությունների շրջանակներում ստանձնած առանցքային պարտավորությունները հարգվելու են, և որ հիմնավոր են 2021 թվականի նոյեմբերի 26-ին Սոչիում ձեռք բերված փոխըմբռնումները։

Նախագահ Միշելը բարձր է գնահատել երկու ղեկավարների ձեռնարկած քայլերը՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին վերջին զինված բախումներից հետո լարվածության թուլացումն ապահովելու համար։ Մասնավորապես, ընդունվել է երկու երկրների պաշտպանության նախարարների միջև ուղիղ կապի հաստատումը նախագահ Միշելի աջակցությամբ։ Այս մեխանիզմը կարող է ծառայել ապագա միջադեպերի կանխարգելմանը և դրական ազդեցություն ունենալ՝ նպաստելով տեղում լարվածության թուլացմանը:  

Նախագահ Միշելն ընդգծել է, որ առանցքային հումանիտար խնդիրների լուծումը վճռորոշ նշանակություն ունի։

Նա ողջունել է վերջերս Ադրբեջանի կողմից տասը հայ պատանդների ազատ արձակումը և ականների քարտեզների հանձնումը Հայաստանի կողմից: Նա կոչ է արել բոլոր հումանիտար խնդիրների լիարժեք և արագ լուծմանը, ինչպիսիք են պատանդառված անձանց ազատ արձակումը և անհայտ կորածների ճակատագրին անդրադառնալը, միաժամանակ գիտակցելով, որ երկու կողմերի մարդասիրական ժեստերը նաև նպաստում են վստահությանը և նպաստում են խաղաղության առաջընթացի միջավայրի ստեղծմանը:

ԵՄ-ն կշարունակի աջակցել մարդասիրական ականազերծման ջանքերին, այդ թվում՝ տրամադրելով փորձագիտական խորհրդատվություն և օգնություն հակամարտությունից տուժած բնակչության վերականգնմանն ու վերակառուցմանը: Համաձայն հայտարարության, ԵՄ-ն նաև կշարունակի աջակցել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վստահության ամրապնդմանը:

Ղեկավարները քննարկել են ԵՄ և երկու երկրների միջև առկա և հեռանկարային առևտրատնտեսական գործընկերությունը: Նրանք նաև քննարկել են ԵՄ-ի մտադրությունը՝ գործարկել տնտեսական խորհրդատվական հարթակ՝ վստահություն ստեղծելու, խաղաղ գոյակցությանը նպաստելու և տարածաշրջանում տնտեսական համագործակցության ամրապնդման համար:

Նախագահ Ալիևը և վարչապետ Փաշինյանը համակարծիք են եղել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև պետական սահմանի սահմանազատման և սահմանագծման շուրջ նախատեսվող բանակցությունների համատեքստում անհրաժեշտ կլինի հետագա շոշափելի քայլեր ձեռնարկել գործնականում լարվածությունը նվազեցնելու համար ՝ բանակցությունների համար բարենպաստ մթնոլորտ ապահովելու նպատակով: Նախագահ Միշելը կոչ է արել ինչպես Երևանին, այնպես էլ Բաքվին ակտիվ և բարեխղճորեն աշխատել լարվածության թուլացման ուղղությամբ:

Նա ընդգծել է, որ ուժերի պատշաճ հեռավորության ապահովումը միջադեպերի կանխարգելման կարևոր բաղադրիչ է: Սահմանազատման եւ սահմանագծման հարցերին աջակցելու նպատակով ԵՄ-ն փորձագիտական առաքելություն/խորհրդատվական խումբ կտրամադրի՝ տեխնիկական աջակցություն տրամադրելով երկու երկրներին:

Նախագահ Միշելը նաև ընդգծել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կապի ենթակառուցվածքների վերականգնման կարևորությունը, մասնավորապես, Հարավային Կովկասի և Հարավային Կովկասի միջև՝ միևնույն ժամանակ լիովին հարգելով բոլոր երկրների ինքնիշխանությունը։ Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել շարունակել երկաթուղային գծերի վերականգնմանը՝ սահմանային և մաքսային հսկողության համապատասխան պայմանավորվածություններով՝ փոխադարձության սկզբունքով։ ԵՄ-ն պատրաստ է աջակցել կապի կապերի զարգացմանը՝ իր տնտեսական և ներդրումային ծրագրին համապատասխան։ Առաջարկվող տնտեսական խորհրդատվական հարթակը նույնպես կարող է աջակցել այս գործընթացին: 

Ղեկավարները պայմանավորվել են հետևել իրենց հանդիպման արդյունքներին և մնալ թվարկված գործընթացներում ներգրավված: