Այսօր մեծահամբավ վարդապետ Մովսես Գ Տաթեւացու (Խոտանանցու) հիշատակի օրն է

14.05.2023 02:11
1765

1632 թ. մայիսի 14-ին վախճանվեց Հայոց մեծ Մովսեսը, ով Ամենայն հայոց 101-րդ կաթողիկոսն էր, հայոց ազգային-եկեղեցական վերջին սուրբը:

Վախճանվեց Երեւան քաղաքում՝ Սուրբ առաքյալ Անանիայի դամբարանի վանքում:

Հողին հանձնվեց Երեւանի հնագույն գերեզմաններից մեկում՝ Կոզեռնի գերեզմանատանը՝ 10-11-րդ դարերի հայոց մեծ վարդապետ Հովհաննես Կոզեռնի եւ Մելիքսեթ Վժանեցի վարդապետի մեջտեղում: Հետագայում այդտեղ՝ նրանց գերեզմանների վրա, շինվեց վայելուչ մի մատուռ:

1934  թվականին (Երեւան քաղաքի ընդարձակման նկատառումներով) որոշում է կայացվել տեղափոխել Կոզեռնի գերեզմանոցը: Մինչդեռ (Աստծո կամոք) մատուռը կանգուն է մնացել, որն էլ 1955 թվականից (որոշակի վերափոխումների ենթարկվելով) դարձել է բնակելի տուն:

Այդպիսով Մովսես Խոտանանցու շիրիմը հայտնվել է անհայտության մեջ…

2015 թվականին «Սյունյաց երկիրը»  որոնողական աշխատանքներ կատարեց Մովսես Խոտանանցու շիրիմը գտնելու ուղղությամբ: Եվ հայտնաբերեց Կոզեռն թաղամասում՝ Մկրտչյաններին պատկանող բնակարանում. պատի մեջ հիմա էլ երեւում է տապանաքարը:

Մեզանից առաջ էլ, պարզվում է, որոնումներ էին կատարել եւ տեղորոշել գերեզմանավայրը:

2015 թվականին  «Սյունյաց երկիրը», հովանավորությամբ լուսահոգի Արտուր Աթայանի, հրատարակեց հատուկ համար՝ նվիրված Մովսես Խոտանանցուն՝ https://bit.ly/3o6k3Sp:

Մովսես Խոտանանցու գործունեության մասին կարելի է օրերով եւ հիացմունքով խոսել, սակայն այսօր նրա գործերից ընդամենը մեկ դրվագ ենք ուզում հիշել ու հիշեցնել. Մովսեսը (կաթողիկոսական գահին) իր գլխավոր խնդիրներից մեկը համարեց թուրքական գերության մեջ գտնվող հայերի ազատագրումը՝ դրա համար չխնայելով նույնիսկ եկեղեցու ունեցվածքը: Եվ մոտ հինգ հազար հայ մարդու ազատեց թուրքական գերությունից:

Այսօր՝ նրա հիշատակի օրը, պատշաճ ենք համարում եւս մեկ անգամ բարձրաձայնել՝ Մովսես Տաթեւացու (Խոտանանցու) շիրմի շուրջ ստեղծված ամոթալի վիճակը (ի վերջո) հանգուցալուծում է պահանջում. դա ոչ միայն կապանցիների, սյունեցիների, այլեւ Հայ առաքելական եկեղեցու բոլոր հետեւորդների արժանապատվության խնդիրն է:

Սգում ենք հայ ժողովրդի հետ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը. ՌԴ դեսպանություն

24.04.2026 10:41

Ցեղասպանության աղետալի դեպքերից հարյուրամյակ անց, երբ թվում էր, թե նման սոսկալի հանցագործությունները մնացել են անցյալում, ցավոք, նոր ցեղասպան գործողություններով հայաթափվեց Արցախը․ Վեհափառ

24.04.2026 10:34

Այսօրվա Հայաստանի ղեկավարները փորձում են արդարացնել Հայոց ցեղաuպանnւթյnւնն իրականացնողներին, ավելին՝ փորձում են հավասարության նշան դնել զnhի և դահիճի միջև․ Սամվել Կարապետյան

24.04.2026 10:27

Պետությունը և խաղաղությունն են այն երաշխիքը, որ Հայոց ցեղաuպանnւթյnւն կրկին տեղի չունենա․ Փաշինյան

24.04.2026 10:12

Ղողանջ եղեռնական

23.04.2026 19:27

ԱԺ հերթական ընտրություններին մասնակցելու համար առաջադրվել է 19 քաղաքական ուժ

23.04.2026 18:53

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հայտարարությունը

23.04.2026 17:33

Ավարտվեց Անտիոքի և Համայն Արևելքի Ասորի Ուղղափառ Եկեղեցու Պատրիարքի այցը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին

23.04.2026 17:23

Уроки памяти: как в Мегри воспитывают уважение к культурному наследию

23.04.2026 17:11

«Անկախ դիտորդ»-ը դիմում է դատարան՝ պահանջելով Աննա Հակոբյանին 15 դրվագով վարչական պատասխանատվության ենթարկել

23.04.2026 16:40

Իրանի դեմ պատերազմն ավելի քան 30 մլն մարդու աղքատության մեջ է գցել. ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի ղեկավար

23.04.2026 16:23

Նիկոլը ճիշտ էր՝ ես չկարողացա բացատրել, իսկ նա կարողացավ խաբել ժողովրդին. Սերժ Սարգսյան

23.04.2026 14:39